Notulendebat

De coalitie is kritisch, maar valt het kabinet (nog) niet af

Kamerleden tijdens het notulendebat. Beeld ANP
Kamerleden tijdens het notulendebat.Beeld ANP

De coalitiepartijen stellen veel kritische vragen over de vrijgegeven notulen van de ministerraad, maar vallen het kabinet niet af.

Niels Markus

De coalitiepartijen worstelen met hun rol in het debat over de openbaar gemaakte notulen uit de ministerraad. Ze moeten immers afstand nemen van het kabinet, maar zaten vaak aan tafel om mee te praten als bewindslieden beslissingen moesten nemen. De coalitiepartijen stellen veel vragen aan het kabinet, maar vallen vooralsnog premier Mark Rutte niet af in zijn conclusie dat er niets onoorbaars gebeurd is.

Vooral VVD-fractievoorzitter Sophie Hermans krijgt de wind van voren van haar collega’s. Net als partijleider Rutte weerspreekt ze dat het kabinet ‘om politieke redenen’ informatie achterhield voor de Tweede Kamer. Daarmee neemt ook zij afstand van deze belangrijke conclusie van de commissie-Van Dam, die de toeslagenaffaire onderzocht. Hermans: “Dat stukje rapport weeg ik op een andere manier. We delen niet de conclusie dat sprake is van een politieke doofpot.”

Volgens Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) is dit niet verdedigbaar, nu de notulen openbaar zijn geworden. Volgens haar is nu juíst duidelijk dat het kabinet onwenselijke informatie voor de Kamer verborgen hield over de omvang van de affaire en dat premier Rutte hierover heeft gelogen. Sylvana Simons (Bij1), tegen Hermans: “U denkt dat het kabinet legitieme redenen had om informatie niet te delen. Kunt u die met de ouders delen die meekijken?”

Lastige Kamerleden

Desgevraagd zegt ook Kamerlid Anne Kuik dat het niet-informeren van de Kamer met een politiek motief gebeurd is. “De conclusie van Rutte dat de informatie niet achtergehouden is vanwege politieke redenen, is aan hem.” Ze wordt hard aangevallen door Geert Wilders (PVV), die vindt dat Kuik het onvoldoende opneemt voor haar partijgenoot Pieter Omtzigt.

De kritiek van D66-fractievoorzitter Rob Jetten spitst zich vooral toe op de toon waarop de bewindslieden in de notulen spraken over lastige Kamerleden. “Dat had niet gemoeten. Dat is onnodig, onwenselijk en ongepast. Dat zeg ik ook tegen bewindspersonen van mijn eigen partij. Zij hadden de ogen op de bal moeten houden, niet op de persoon die hen vragen stelde.” Het kabinet vond vooral de aanhoudende vragen Omtzigt bijzonder lastig.

Eerder in het debat zei Jetten in een interruptiedebat met Lilian Marijnissen (SP) dat er niet zoveel nieuws in de notulen staat. “Laten we opgeklopte ophef voorkomen over zaken die de Kamer allang wist. Laten we onze energie steken in een oplossing om de ouders zo snel mogelijk te compenseren.”

Volgens Marijnissen waren de notulen wel degelijk nieuw en schokkend. “Het kabinet was de hele zomer van 2019 alleen maar bezig met beeldvorming. Het gaat om veel meer dan de mond snoeren van kritische Kamerleden. Het gaat om het klein houden van de groep die gecompenseerd moet worden, om het beperken van de precedentwerking. Je zou zeggen dat het kabinet een manier zou zoeken om dit probleem op te lossen. Het kabinet hield zich alleen maar bezig met het probleem klein houden.”

Direct een motie van wantrouwen

Zo ontspint zich een debat waarin een deel van de oppositie ongemeen fel is – Denk-fractievoorzitter Farid Azarkan diende met de PVV, Forum, BBB en Bij1 direct een motie van wantrouwen in – en de rijen in de coalitiefracties zich voorlopig sluiten. De linkse partijen PvdA en GroenLinks stellen zich iets gematigder op. Hoewel zeer kritisch op het handelen van de coalitiepartijen en het kabinet, geven zij de regering de ruimte met een gebaar te komen. Beide partijen pleiten voor meer geld voor de sociale advocatuur, zodat getroffenen in de toeslagenaffaire beter bijgestaan kunnen worden.

Later vanmiddag komt het kabinet aan het woord over de notulen. Premier Rutte ziet in vak-K een flink deel van zijn team om zich heen. Ook ministers Hoekstra (financiën), Ollongren (binnenlandse zaken), Koolmees (sociale zaken), Kaag (buitenlandse handel) en staatssecretaris Van Huffelen (financiën) zijn aanwezig om eventueel vragen van de Kamer te beantwoorden.

Lees ook:

Liveblog: Ploumen tegen D66: ‘U had het verschil kunnen maken voor de ouders’

De Tweede Kamer debatteert vandaag over de vrijgegeven notulen uit de ministerraad over de toeslagenaffaire. In dit liveblog houden we u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen. Bekijk hieronder een livestream van het debat en lees de belangrijkste updates terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden