WeekboekCrisispolitiek

De CDA-kroonprinsen De Jonge en Hoekstra wachten in Rutte’s schaduw

Het begint al zo te wennen dat premier Rutte de hoofdrol heeft in alle politieke debatten, dat je bijna zou vergeten hoe uitzonderlijk dat is, binnen de Nederlandse verhoudingen. Normaal gesproken is de premier de fixer op de achtergrond. Zelfs formeel is hij niet de baas over de ministers, zijn stem is in de ministerraad evenveel waard als die van anderen.

Voor de vakministers die anders zelf in de schijnwerpers staan, is nu een rol in Rutte’s schaduw weggelegd. Zo zat CDA-minister Hugo de Jonge deze week vier uur en een kwartier te wachten tot hij zelf aan de beurt was bij het Kamerdebat over corona. Omringd door dikke stapels paperassen bracht hij de tijd door, terwijl de Tweede Kamer duidelijk liever in debat ging met de premier zelf. Toen hij eindelijk aan het woord kwam, was de fut er allang uit bij het debat.

Gelukkig voor De Jonge is er nog de routekaart. Het blokkenschema met alles wat tussen 1 juni en 1 september weer mogelijk wordt in het land is door hem gemaakt, als minister die verantwoordelijk is voor de bestrijding van corona. Maar het heet alweer ‘Rutte’s routekaart’, en het was de premier die alle vragen en kritiek mocht beantwoorden. Zo zijn de rollen nu tijdelijk, in crisistijd.

Voor de politieke kroonprinsen en kroonprinsessen van dit moment is de coronacrisis een manier om te laten zien wat ze in huis hebben. Maar met de schaduw van Rutte die over je heen valt, kan dat nog knap ingewikkeld zijn.

Het is De Jonge achter wie de cameraploegen aanrennen

Bij het CDA geven de Kamerdebatten van deze week een aardige indruk van de verschillen tussen de kanshebbers Hugo de Jonge en Wopke Hoekstra. Excuses voor kroonprinses Mona Keijzer dat zij buiten dit kader valt. Zij heeft het nadeel dat ze als staatssecretaris (economische zaken) sinds de uitbraak van corona niet meer naar de Tweede Kamer is geroepen voor debat. De Kamer debatteert alleen nog met ministers.

Hoekstra als crisisminister van financiën is de strenge rentmeester. Een minister die niet snel in zijn kaarten laat kijken. Bij de redding van KLM wil hij niet bij voorbaat aan de Tweede Kamer beloven dat KLM duurzamer wordt. Een grote debater zoekt hij niet per se te zijn; soms herhaalt hij steeds weer dezelfde argumenten. Dankzij zijn harde opstelling in Europa over de noodhulp voor Italië en Spanje kan hij bij de CDA-achterban niet meer stuk.

Maar het is Hugo de Jonge achter wie de cameraploegen aanrennen voor commentaar over de echt spannende kwestie van het CDA, de samenwerking met Forum voor Democratie in Brabant. De media weten: De Jonge is uitgesproken in zijn opvattingen en zegt het vaak recht voor zijn raap. Ziet hij landelijke samenwerking met Forum zitten, krijgt hij bijvoorbeeld als vraag. “Ik niet, nee!”, zegt De Jonge stellig. Op de persconferenties over corona is hij de man van de inspiratie-quotes, die hij schijnbaar ter plekke bedenkt: “We houden afstand, maar zijn misschien wel dichterbij dan ooit”, is er zo een.

In debatten over corona struikelt De Jonge soms pijnlijk over zijn eigen geestdrift. Een app was volgens hem een keiharde voorwaarde voor het versoepelen van de coronabeperkingen, en hij zou hem snel bezorgen. “Ik moet wel waarmaken wat ik zeg”, beloofde hij deze week als nieuw motto, na dat mislukte avontuur.

Wekelijkse terugblik op de politieke ontwikkelingen rond het coronavirus.

Lees ook:
Hoe ook Rutte langzaam overtuigd raakte van versoepeling van de coronamaatregelen

In twee weken tijd verruilde het kabinet een voorzichtige houding voor een plan om de coronamaatregelen te versoepelen. Hoe kon dat zo snel veranderen

Geert Dales over de ruzies bij 50Plus

De omstreden voorzitter Geert Dales is het middelpunt van ruzie in ouderenpartij 50Plus. Hij blikt terug en vooruit. ‘Ik heb twee mogelijkheden: terug naar de VVD of naar Henk.’ 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden