Opvangcrisis

De bedden voor vluchtelingen uit Oekraïne raken op, waarschuwen gemeenten

Oekraïners bij de ingang van de opvanglocatie in legerplaats Harskamp in maart van dit jaar. Beeld ANP
Oekraïners bij de ingang van de opvanglocatie in legerplaats Harskamp in maart van dit jaar.Beeld ANP

De opvang van vluchtelingen uit Oekraïne loopt langzaam vol. Het wordt de komende maanden spannend, waarschuwt het Veiligheidsberaad.

Petra Vissers

Als de oorlog in Oekraïne nog lang duurt, kunnen gemeenten de opvang van vluchtelingen uit dat land niet blijven garanderen. “Als de toestroom door blijft gaan, wordt het nijpend”, waarschuwt Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheidsberaad.

De 25 veiligheidsregio’s, die samen het Veiligheidsberaad vormen, werken hard aan de beloofde 75.000 plekken voor Oekraïense vluchtelingen. Dat zijn er nu bijna 60.000 en de bezetting kruipt steeds dichter naar de 100 procent. Het is een fantastische prestatie en een enorme klus, benadrukt Bruls. “Je moet je realiseren dat die 60.000 plekken niet allemaal permanent beschikbaar zijn. Sommige contracten lopen binnenkort af, daarvoor moeten dan weer nieuwe locaties gevonden worden.”

Grote zorgen

Bovendien, hoe langer de oorlog duurt, hoe spannender het wordt of particulieren de opvang van Oekraïners volhouden. Ruim tienduizend vluchtelingen zijn wel geregistreerd in Nederland maar wonen niet in een gemeentelijke opvang. Er is een kans dat een deel van hen daar de komende maanden alsnog een beroep op moet doen.

Niemand weet hoelang de oorlog in Oekraïne gaat duren. “Of 75.000 plekken voldoende zijn, en hoelang we het vol moeten houden, dat is op dit moment onduidelijk. Daar bestaan bij ons grote zorgen over.” Mocht in het najaar blijken dat het aantal vluchtelingen de 75.000 overstijgt dan vindt Bruls ‘het niet vanzelfsprekend’ dat gemeenten nog meer plekken gaan regelen. “Dat lijkt mij niet reëel.”

Nu al legt die opvang een enorm beslag op gemeenten. Al gaan sinds de start van de oorlog veel dingen beter en efficiënter en springt het Rijk financieel bij. “Gemeenten zijn niet opgericht om vluchtelingen op te vangen”, benadrukt Bruls. “We voeren eigenlijk een rijkstaak uit.”

Organisatie moet versterkt

Volgens Bruls moet het Centraal orgaan opvang asielzoekers (Coa) uiteindelijk ook de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne overnemen. “Die organisatie moet versterkt worden, de capaciteit moet zo snel mogelijk op orde gebracht. Maar dat zie ik op korte termijn niet gebeuren. Toch is dat voor de lange termijn de beste oplossing. Anders zeg je: gemeenten, jullie hebben zolang de oorlog duurt hier een taak in. Dat kan natuurlijk niet zo zijn.”

Het Coa kampt met een gigantisch tekort aan opvangplekken. Dat heeft ertoe geleid dat gemeenten nu ook crisisnoodopvang moeten regelen voor asielzoekers. Drie weken geleden al waarschuwde Bruls dat gemeenten na 1 oktober niet meer kunnen garanderen dat dat mogelijk blijft.

Een langetermijnplan voor de vluchtelingen uit Oekraïne is er vooralsnog niet. Zij mogen in ieder geval tot maart 2023 in Nederland blijven vanwege een speciale Europese regeling. Dat is ook de reden dat zij niet opgevangen worden door het Coa. Wat er in maart gebeurt, is niet duidelijk. De Europese regeling kan twee keer met een jaar verlengd worden.

Ten koste van andere zaken

“We houden er rekening mee dat we met de opvang van Oekraïners nog wel even bezig zijn”, zegt Bruls. Op de vraag of dat mogelijk is, antwoordt hij: “Alles is mogelijk in het leven. Maar dit gaat ten koste van andere zaken. Als een medewerker die zich normaal bezighoudt met paspoorten zich bezighoudt met vluchtelingen, moeten mensen een tijdje langer op hun paspoort wachten.”

Lees ook:

Burgemeesters over opvang Oekraïners: ‘Wij zijn geen duizenddingendoekje’

Hoe verloopt de opvang van Oekraïners in gemeenten? Vijf maanden lang volgde Investico het functioneren van dit nieuwe opvangstelsel. De burgemeesters willen antwoord: hoelang moeten zij nog Oekraïners opvangen?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden