Coronamaatregelen

De anderhalve meter wordt geschrapt, maar van een jubelstemming is geen sprake

Demissionair premier Mark Rutte en demissionair minister Hugo de Jonge van volksgezondheid, welzijn en sport voor weer een persconferentie over versoepeling van de coronamaatregelen.  Beeld ANP
Demissionair premier Mark Rutte en demissionair minister Hugo de Jonge van volksgezondheid, welzijn en sport voor weer een persconferentie over versoepeling van de coronamaatregelen.Beeld ANP

Het kabinet worstelt zich naar de uitgang van de coronapandemie. Niet eerder lag de steun voor het beleid zo laag.

Het coronabeleid van het afgelopen half jaar laat een opmerkelijke paradox zien: hoe verder het kabinet de maatregelen afschaalt, hoe groter het chagrijn en het protest over de resterende beperkingen.

Ongetwijfeld hadden premier Mark Rutte en coronaminister Hugo de Jonge gehoopt dat het moment dat de anderhalve meter, dé coronamaatregel bij uitstek, zou worden afgeschaft, zou leiden tot een jubelstemming of op zijn minst een collectieve zucht van verlichting. Niets daarvan. Niet eerder drongen geluiden van protesten op straat door tot in het zaaltje waarin Rutte en De Jonge hun persconferenties geven.

Dat protest is vooral een reactie op het middel dat het kabinet stelt tegenover het schrappen van de anderhalve meter: in alle horeca, theaters, bioscopen en bij de weer toegestane festivals in de buitenlucht is voortaan een toegangsbewijs verplicht. Bij de ingang moeten bezoekers een QR-code laten zien die zij hebben gekregen na vaccinatie, na herstel van corona, of na een negatieve test. Het leidt tot onvrede, bij de horeca en niet-gevaccineerden. De maatregelen van 25 september zullen daarom voor gevaccineerden als een versoepeling voelen, maar voor ongevaccineerden als een verzwaring.

Kleine moeite

Volgens De Jonge weegt die beperking niet op tegen de restricties die nog gelden. “Volgens mij is even testen een kleine moeite, die soms heel groot gemaakt wordt als een enorme beperking van de bewegingsvrijheid.” Wél-gevaccineerden worden volgens hem nog sterker beperkt. “We hebben nu een vaccinatiegraad van zo’n 85 procent. Desondanks zijn er maatregelen nodig. De vrijheid van een kleine groep die zich niet heeft laten vaccineren, beperkt de vrijheid van de grote groep die dat wel heeft gedaan.”

Van vrijblijvendheid kan daarom geen sprake zijn, zegt De Jonge. “Vaccinatie is een vrije keuze. Maar het is niet: je moet zelf weten wat je doet.” Daarom vindt hij dat niet-gevaccineerden best de druk mogen voelen om toch een prik te nemen. Hij zou het een mooie bijkomstigheid vinden als de coronapas ertoe zou leiden dat mensen zich toch maar laten vaccineren.

Niet alleen de coronapas veroorzaakt frustratie. Het afschalen van maatregelen leidt er ook toe dat inconsequenties sterker bloot komen te liggen. Waarom mogen de casino’s bijvoorbeeld tot 3 uur ’s nachts open zijn, en moet alle horeca om middernacht sluiten? En waarom mogen nachtclubs de hele dag open tot 12 uur ’s nachts, maar daarna niet? Het coronavirus wordt ’s nachts immers niet besmettelijker.

Met twee maten

Het is hetzelfde gevoel dat de overheid met twee maten meet, dat opkwam toen de Formule 1-race op Zandvoort wel door kon gaan, maar Lowlands niet. Rutte en De Jonge komen niet veel verder dan het antwoord dat je toch nog érgens beperkingen moet laten gelden, omdat het virus zich sterker verspreidt, als je meer plekken opent. Ook zijn de ministers geschrokken van de grote besmettingspiek eind juni, toen de nachtclubs volledig open mochten. Voor het gemak vergeten zij dinsdag even dat de besmettingen zo hard opliepen nadat het kabinet onder het motto ‘Dansen met Janssen’ jongeren onbeschermd de dansvloer op stuurde.

Uit recente opiniepeilingen blijkt dat de steun voor het coronabeleid niet eerder zo laag lag. In een peiling van I&O vindt een krappe meerderheid van 55 procent het coronatoegangsbewijs een goed idee.

Rutte erkent dat Nederland zich zuchtend en steunend naar het einde van de pandemie begeeft. “De rek is er totaal uit.” Hij kan echter nauwelijks perspectief bieden voor de nabije toekomst. Het kabinet hoopt de laatste maatregelen te schrappen op 1 november. Maar de onzekerheden zijn groot: komt er een nieuwe virusvariant? Kiezen niet-gevaccineerden tóch voor een prik? Komt er een griepgolf aan? Ook de virologen in het OMT hebben geen idee. En dus weet Rutte ook niet of de ‘anderhalve meter’ definitief van de baan is, of dat de maatregel misschien toch nog een comeback zal maken.

Lees ook:

Dit verandert per 25 september: de coronabesluiten op een rij

De coronamaatregelen worden per 25 september versoepeld, maakte demissionair premier Mark Rutte dinsdag bekend. Hier alle veranderingen op een rij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden