Toeslagenaffaire

D66 wacht lastige speurtocht naar twee nieuwe staatssecretarissen

Rob Jetten (D66) staat de pers te woord na afloop van het wekelijkse coalitieoverleg.Beeld ANP

D66 zoekt niet één maar twee staatssecretarissen. Eén daarvan moet zich buigen over de afdeling Toeslagen, een glibberig terrein.

D66 krijgt een hele kluif aan het vinden van maar liefst twee staatssecretarissen voor financiën. De een krijgt de politieke leiding over de Belastingdienst, de ander moet de problemen bij de afdeling Toeslagen oplossen. Beide zijn loodzware klussen, ook al zit het kabinet er nog maar relatief kort, tot de volgende verkiezingen in maart volgend jaar.

Bij de formatie van het huidige kabinet was de staatssecretaris van financiën een van de laatste posten die werden ingevuld. D66 wist Menno Snel weg te halen bij de Nederlandse Waterschapsbank. Hij werd met spoed lid van D66 voordat hij eind oktober 2017 aan het werk ging. Hij kreeg heel lang van alle kanten lof en waardering in de Tweede Kamer maar struikelde uiteindelijk toch over het echec met de kinderopvangtoeslag.

D66 blijft aan zet, besloot de coalitie maandag. In de formatie kreeg die partij het beleidsterrein belastingen en daar houden VVD, CDA, D66 en ChristenUnie aan vast, ook al gebeurt het werk straks door twee personen. De andere coalitiepartijen staan niet te springen om een extra staatssecretaris te leveren voor deze risicovolle posten. Na Menno Snel waarschuwde ook minister van financiën Wopke Hoekstra afgelopen weekeinde dat de problemen niet voorbij zijn na het debacle met de kinderopvangtoeslag. De reorganisatie van de Belastingdienst zelf is ook nog lang niet op orde. En eigenlijk moet er een nieuw en simpeler belastingstelsel worden ontworpen. D66-fractievoorzitter Rob Jetten kondigde maandag aan dat hij op zoek gaat naar geschikte kandidaten.

Innen en uitgeven gaan niet samen

Hoekstra schreef zaterdag al aan de Tweede Kamer dat hij de Belastingdienst wil reorganiseren. Hij doet na het aftreden van staatssecretaris Snel zijn taken er tijdelijk bij. De afdelingen Toeslagen en de douane worden apart gezet en dit maakte de weg vrij voor de benoeming van een aparte staatssecretaris. De gewone Belastingdienst en de afdelingen Toeslagen en Douane krijgen ook alle drie een aparte directeur-generaal.

De nieuwe staatssecretaris die over de afdeling Toeslagen gaat, kan hoop putten uit het besef bij een groot deel van de Kamer dat het toeslagen-systeem moet worden hervormd. De nieuwe politieke baas kan ook gaan bouwen aan iets nieuws. Vorig jaar verscheen al een analyse van een groep ambtenaren waarin haarfijn duidelijk werd gemaakt dat het innen van geld (de taak van de Belastingdienst) en het uitgeven van geld (de opdracht van de afdeling Toeslagen) niet samengaan. Premier Mark Rutte zei maandag dat er bij de formatie van een volgend kabinet een plan op tafel moet liggen. Het gaat daarna nog vijf tot tien jaar duren om dat uit te voeren, voegde hij er aan toe.

Ruime steun in Kamer

Het idee om twee staatssecretarissen te zoeken voor het ministerie van financiën ondervindt ruime steun in politiek Den Haag. De eerste die dit opperde was anderhalf jaar geleden het toenmalig Tweede Kamerlid voor 50Plus Martin van Rooijen (inmiddels zit hij voor die partij in de Eerste Kamer). Hij was in de jaren zeventig al eens (namens de KVP) staatssecretaris fiscale zaken. Er ligt te veel werk, concludeerde Van Rooijen al 2018.

Steven van Eijck, kortstondig staatssecretaris van financiën voor de LPF, in het eerste kabinet Balkenende, zou graag een strikte scheiding zien tussen belasting innen en toeslagen uitbetalen. Hij treedt regelmatig op als adviseur van diverse ministeries. De dienst toeslagen zou een zelfstandige organisatie moeten worden of een onderdeel van de Sociale Verzekeringsbank (die nu ook onder meer AOW betaalt) of het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (die WW uitbetaalt) . “Dit is een goede eerste stap op weg naar de uitgang”, zegt Van Eijck.

Lees ook:

Grote reorganisatie Belastingdienst na affaire; afdeling Toeslagen wordt apart onderdeel

Toeslagen voor kinderopvang, huren en zorg zullen niet langer door de Belastingdienst worden uitgekeerd. Het onderdeel Toeslagen krijgt een aparte plek binnen het ministerie van Financiën. Dat heeft het ministerie zaterdagavond in een brief aan de Kamer gemeld. 

De Belastingdienst gaat voortaan niet meer over toeslagen (want dat gaf vanaf het begin al problemen)

Minister Wopke Hoekstra van financiën liet de Kamer zaterdag per brief weten dat de onderdelen Toeslagen en Douane niet meer onder de Belastingdienst vallen en zelfstandig binnen het ministerie verder gaan.  Vijf vragen over die verandering.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden