Partijcongres

D66 trekt streep in het zand: over stikstof valt niet opnieuw te onderhandelen

Partijleider Sigrid Kaag spreekt op het 115de congres van D66.  Beeld ANP
Partijleider Sigrid Kaag spreekt op het 115de congres van D66.Beeld ANP

D66 waarschuwt dat het kabinet moet ‘doorpakken’ met de stikstofplannen uit het regeerakkoord.

Wilma Kieskamp

De streep in het zand is getrokken. D66 wil het alvast gemarkeerd hebben: over stikstof valt binnen de coalitie niet opnieuw te onderhandelen. De afspraken uit het regeerakkoord staan en zijn niet voor aanpassing vatbaar. Na drie jaar praten over de stikstofproblemen is bij D66 het geduld aan het opraken.

“Kabinet, pak door”, waarschuwt fractievoorzitter Jan Paternotte, die het gevaar ziet opdoemen dat het kabinet zich laat ‘verlammen door pruttelende provincies’. Op het congres van de partij in Den Bosch zei Paternotte dat hij ‘ongeduldig wordt’ van de lange discussies over de aanpak van het stikstofprobleem.

“We praten week in, week uit over de vastgelopen woningmarkt. Maar als de uitstoot van stikstof niet snel omlaag gaat, komen die bouwvergunningen er niet.” Nederland moet ophouden de ‘vleesfabriek van de wereld’ te willen zijn, aldus Paternotte. “Geef boeren een duurzaam alternatief.”

Overgangstijd

Dat D66 het halen van de doelen uit het stikstofbeleid hoog opneemt, viel ook op te maken uit de woorden van partijleider Sigrid Kaag. Ze prees VVD-minister Christianne van der Wal voor de manier waarop die vorige week boze boeren te woord stond die haar thuis bezochten.

Kaag vindt het een compliment waard hoe de VVD-minister de plannen bleef verdedigen. “In een moeilijke situatie en onder grote druk blijft zij bij wat ze weet dat juist is.” Nederland bevindt zich volgens Kaag in een ‘overgangstijd’, waarin politici voor moeilijke besluiten staan. “Dat vraagt van de politiek heldere keuzes, en politici die draagvlak creëren en een rechte rug houden.”

Het D66-congres nam voor de zekerheid nog een motie aan om het kabinet daartoe op te roepen. Met unanieme stemmen riepen de leden op dat het stikstofbeleid van het kabinet de ‘volle steun’ moet krijgen. De achterban is zeer positief over de plannen. Net zoals over veel andere onderwerpen uit het regeerakkoord.

Lakmoesproef

In de wandelgangen van het congres was te horen dat veel leden stikstof, naast stevig klimaatbeleid, zien als de eerste lakmoesproef. Is het het waard om weer met VVD, CDA en ChristenUnie te gaan regeren? Wel als er veel groene resultaten geboekt worden, klinkt het.

“Ik ben heel positief dat we regeren. Kijk naar stikstof: eindelijk worden er nu besluiten genomen die al zo lang nodig waren”, zegt Caroline Verduin, raadslid in Den Haag. “Wij zijn niet tegen de boeren, die moeten juist goed geholpen worden. Ik ben zelf een tuindersdochter.” In de wandelgangen klinkt veel lof voor klimaatminister Rob Jetten. “Hij is een enorme slag aan het maken. Het lukt hem gewoon”, prijst Marleen van der Meulen, D66-lid uit Gorssel, de nieuwe minister. Het tekent de stemming op het congres.

Bewindslieden van D66 op het partijcongres: Ernst Kuipers, Rob Jetten, Robbert Dijkgraaf en Hans Vijlbrief. Beeld ANP
Bewindslieden van D66 op het partijcongres: Ernst Kuipers, Rob Jetten, Robbert Dijkgraaf en Hans Vijlbrief.Beeld ANP

Afgaand op het luide applaus voor Sigrid Kaag heeft de achterban er nog alle vertrouwen in dat het regeeravontuur goed afloopt. Dat zij als minister van financiën al het gevoelige besluit moest nemen om geld uit het Klimaatfonds te halen om een gat in de de begroting te dichten, wordt haar voorlopig niet kwalijk genomen. Het gevoel overheerst dat D66 in de coalitie met 24 zetels sterk genoeg is om de D66-doelen overeind te houden.

Volgens Kaag is D66 de partij van het ‘bevechten van het onmogelijke’. Met grote investeringen in klimaat en ‘de grootste naoorlogse investeringen in onderwijs’ heeft de partij in het eerste half jaar van regeren al veel bereikt, stelde ze.

Kaag: Haat tegen vrouwelijke politici neemt middeleeuwse vormen aan

Er moet meer aandacht komen voor het ‘klimaat van agressie’ waarin vrouwelijke politici, bestuurders en wetenschappers moeten werken, zegt D66-leider Sigrid Kaag. Ook mannen hebben te maken met haatberichten en bedreigingen, aldus Kaag, maar de haat tegen vrouwen is venijniger en intenser. Volgens haar neemt die inmiddels “middeleeuwse vormen aan, al wordt het gelukkig steeds meer opgemerkt wat er gebeurt met meisjes en vrouwen die zichtbaar zijn”.

Kaag vroeg op het congres van D66 aandacht voor bedreigingen tegen onder anderen de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema. Toen zij om veiligheidsredenen de huldiging van Ajax verplaatste naar een plek buiten het centrum, regende het seksuele verwensingen op internet en stonden honderden boze supporters op de stoep van de ambtswoning om Halsema uit te schelden. Kaag wees erop dat ook de kinderen van de burgemeester de dupe waren; de dochter van de burgemeester was op de stoep getuige.

Viroloog Marion Koopmans werd afgelopen week zo extreem bedreigd dat ze een optreden op festival Oerol moest annuleren, omdat haar veiligheid niet kon worden verzekerd. “Ik hoop dat wij als samenleving wakker worden. Demonisering en ontmenselijking van de ander hebben gevolgen. Je hoeft geen helderziende te zijn om te vrezen voor de gevolgen”, zei Kaag. Zij deed een oproep aan iedereen in Nederland om zich uit te spreken tegen kwetsend en dreigend taalgebruik.

Lees ook:

D66 hoopt een streep te zetten onder de pijnlijke affaire binnen de partij

Ja, D66 heeft fouten gemaakt. Met ‘vallen en opstaan’ probeert de partij te leren om beter om te gaan met slachtoffers van onveilige situaties in de partij. Dat is een leerproces, bezweert partijleider Sigrid Kaag. “Maar wij komen hier sterker uit.”

Hoe VN-diplomaat Sigrid Kaag president Assad politiek wist te isoleren

Lees hier een hoofdstuk uit het onlangs verschenen boek over Sigrid Kaag, geschreven door Trouw-verslaggever Wilma Kieskamp. In 2013 begon Sigrid Kaag aan de Syrië-missie die haar bekend zou maken. Bij haar benoeming klonk scepsis: zou ze dat wel kunnen? Kaag speelde zich internationaal in de kijker door de VS en Rusland weer met elkaar te laten communiceren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden