Klimaatbeleid

D66, PvdA, GroenLinks: Sluit nog dit jaar minimaal één kolencentrale

De kolencentrale op de Maasvlakte Beeld Hollandse Hoogte / Flip Franssen
De kolencentrale op de MaasvlakteBeeld Hollandse Hoogte / Flip Franssen

D66, PvdA en GroenLinks roepen het kabinet op om snel extra klimaatmaatregelen te treffen. De drie partijen zouden ook graag samen toetreden tot een nieuw kabinet.

D66, PvdA en GroenLinks roepen het demissionaire kabinet op nog dit jaar minimaal één kolencentrale te sluiten. Alleen zo kan Nederland volgens de drie partijen voldoen aan het Urgendavonnis. De partijen vragen het kabinet nog deze zomer met extra klimaatmaatregelen te komen.

De rechter heeft Nederland verplicht om in 2020 de CO2-uitstoot met een kwart terug te brengen ten opzichte van 1990. Dat is vorig jaar gelukt, geholpen door de coronacrisis en een zachte winter. Dit jaar dreigt de staat die 25 procent niet te halen. Er is volgens berekeningen van Urgenda zo’n vijf megaton extra CO2-besparing nodig. De actiegroep kondigde vorige week aan naar het Europees Hof te stappen, om een dwangsom te eisen omdat de staat in gebreke blijft.

De partijen doen daarom voorstellen om de benodigde vijf megaton te halen. GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee: “Wij willen die dwangsom overbodig maken.” In Nederland zijn nog vier kolencentrales open. Daarvan kunnen er al snel twee dicht, denkt PvdA-Kamerlid Joris Thijssen. “Dat is snel, makkelijk en relatief goedkoop.” Wel zullen de eigenaren van de centrales moeten worden uitgekocht.

Veenweidegebieden onder water

Verder stellen de partijen voor om veenweidegebieden onder water te laten lopen. Dit levert niet alleen een CO2-besparing op, het vermindert ook de stikstofuitstoot in deze gebieden. Daarnaast voorkomt het grondverzakking.

Een ander middel om minder broeikasgassen uit te stoten, is het handhaven van de Wet milieubeheer uit 1993. Die dwingt bedrijven om energiebesparende maatregelen te nemen. Deze wet wordt alleen niet gehandhaafd. “Het is bijna een no-brainer”, zegt D66-Kamerlid Raoul Boucke. “De schoonste energie is energie die je bespaart.”

De samenwerking is ook opvallend omdat D66, PvdA en GroenLinks mogelijke coalitiepartners zijn in een nieuw kabinet. De voorkeur van D66-leider Sigrid Kaag is om met de twee linkse partijen een nieuw kabinet te vormen. Premier Mark Rutte gaat liever verder met de ChristenUnie. Het is de vraag of een kabinet in die samenstelling over zal gaan tot versneld sluiten van kolencentrales. Dat is nu voorzien voor 2025. Boucke: “Wij zijn drie partijen die op klimaatgebied heel ambitieus zijn. Daarom moeten we het kabinet bij de les houden.”

Volgens de rechter schendt het Nederlandse klimaatbeleid mensenrechten

Volgende week debatteert de Tweede Kamer over de klimaatmaatregelen, daar hopen de drie partijen een meerderheid achter hun voorstellen te krijgen. Staatssecretaris Dilan Yesilgöz (VVD) liet eerder weten dat het moeilijk is om nu meerdere kolencentrales te sluiten, omdat ze nodig zijn voor de energievoorziening. Het kabinet heeft eerder al aangekondigd de hoeveelheid kolenstook in centrales te beperken.

De drie partijen vinden dat het kabinet draalt en de rechterlijke uitspraak moet volgen. Thijssen: “Je zou hopen dat álle coalitiepartijen de urgentie zouden inzien en het respect voor de rechtsstaat zouden hebben om een rechterlijke uitspraak te volgen. Niet zomaar een uitspraak: volgens de rechter schendt het Nederlandse klimaatbeleid mensenrechten.

D66 doet als enige coalitiepartij mee aan het voorstel. Boucke: “Het kabinet heeft maatregelen genomen, maar we halen nog steeds de doelen niet. Urgenda niet, maar we liggen ook niet op schema voor de klimaatdoelen voor 2030. Als het kabinet de Kamer nodig heeft om maatregelen te treffen, dan vind ik dat wij daar een rol in moeten spelen. Het kabinet is demissionair, maar klimaatverandering niet.”

Lees ook:

Urgenda stapt naar Europese Hof omdat Nederland nalatig is met nakomen klimaatafspraken

Urgenda stapt naar het Europees Hof voor de rechten van de mens omdat Nederland de rechterlijke uitspraken over terugdringing van broeigassen niet nakomt. Bovendien wil Urgenda via de rechter afdwingen dat de Nederlandse Staat een dwangsom moet betalen zolang het Urgenda-vonnis niet wordt uitgevoerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden