Forum voor Democratie was de grote winnaar van de statenverkiezingen, maar staat met lege handen.

Analyse Provinciale Staten

Conclusie na vijf maanden formeren: Baudet won de Statenverkiezingen, links bestuurt

Forum voor Democratie was de grote winnaar van de statenverkiezingen, maar staat met lege handen. Beeld ANP

Met het bestuursakkoord dat vorige week in Zuid-Holland werd gesloten, kan na vijf maanden eindelijk de balans worden opgemaakt van de Provinciale Statenverkiezingen.

Forum voor Democratie van Thierry Baudet was in maart weliswaar de winnaar van die stembusstrijd, maar na de vorming van het college in Zuid-Holland blijkt niet ‘rechts’, maar ‘links’ de landelijke winnaar binnen de uiteindelijk gevormde provinciebesturen – mits de ChristenUnie tot dit laatste blok wordt gerekend.

Ondanks het forse verlies van de Socialistische Partij (van 6 naar 0 bestuurszetels) en D66 (van 10 naar 5), groeit het linkse blok (samen met PvdA, GroenLinks en dus de ChristenUnie) van 27 zetels naar 30,5 zetels (de halve zetel staat in Zuid-Holland, waar de CU een combinatie vormde met de SGP).

Vooral de groei van GroenLinks (van 2 naar 9 zetels) en in mindere mate de PvdA en CU compenseerde het verlies van SP en D66. Dat linkse blok is nu zelfs groter dan VVD en CDA, die als middenpartijen samen met 30 zetels in de provinciebesturen vertegenwoordigd zijn, net als vier jaar geleden. De rechterflank met FVD en PVV komt er niet aan te pas en komt op twee zetels, en dat alleen door het vreemde extraparlementaire college – gedeputeerden op eigen titel – in Limburg.

Door het wegvallen van de grootste partij Forum voor Democratie waren in de formatie de afgeslankte overige partijen tot elkaar veroordeeld. Dat heeft geleid tot brede ­colleges. Traden in 2015 gemiddeld nog vier partijen tot Gedeputeerde Staten toe, in 2019 zijn dat er vijf of zes, met de uitschieter van zeven partijen in Limburg. Dat grote aantal partijen vormt weliswaar een breed draagvlak, bestuurlijk wordt het er niet makkelijker op, al zal dat de ­komende jaren moeten blijken.

Als wordt opgeteld in hoeveel provinciebesturen een specifieke partij is vertegenwoordigd, dan scoort het CDA. Net als vier jaar geleden zit de partij in 11 provincies aan de knuppel, de VVD in 10 (was 11) en de PvdA gaat van 6 naar 11 provincies. GroenLinks gaat van 2 naar 8, de CU van 3 naar 7 en D66 duikelt van 9 naar 6.

Voor de SP verliepen de verkiezingen, maar ook de formaties dramatisch. Dat de partij op provinciaal niveau meer dan een protestpartij is, die best bestuursverantwoordelijkheid durft te nemen, is na deze maanden weer verleden tijd.

Lees ook:
Na de verkiezingsroes blijft Forum in de provincie achter met een kater

De winst van FvD sloeg een bres in de oude coalities in de provincies. Dat kan leiden tot méér democratie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden