Pensioenen

Concept pensioenstelsel moet in de zomer af zijn

Minister Koolmees (sociale zaken) lichtte de versoepeling van bufferregels pensioenfondsen toe. Beeld ANP

Minister Koolmees hoopt zomer 2020 het nieuwe pensioenstelsel te presenteren. ‘Optimisme is een morele plicht

Minister Wouter Koolmees (sociale zaken, D66) is goed met cijfers, maar optimisme is nu zijn belangrijkste wapen. Hij versoepelt de regels voor buffers van pensioenfondsen zodat kortingen in 2020 grotendeels achterwege kunnen blijven. Hij vertrouwt er ook op dat er in de zomer een concept ligt voor een nieuw pensioenstelsel. Als dat zicht op de toekomst er is, kan er ook een overgangsregime worden afgesproken waarbij korting in 2021 opnieuw kan worden vermeden.

“Optimisme is een morele plicht”, zei Koolmees dinsdag. Hij haalde deze woorden van de filosoof Karl Popper aan omdat hij hoopt dat een nieuw pensioenstelsel en een overgangsregime meer vertrouwen wekken.

Minister Koolmees stond de afgelopen maanden onder grote druk om het pensioenakkoord te redden. In juni maakten vakbonden, werkgevers en het kabinet na jaren soebatten afspraken over een nieuw stelsel. De vakbonden kregen hiervoor steun van de meerderheid van de ­leden met de belofte dat de kans op kortingen daalt. Koolmees kreeg een meerderheid in de Tweede en de Eerste Kamer door GroenLinks en PvdA te overtuigen. Ook die twee oppositiepartijen beloofden geen onnodige kortingen. Om zijn pensioenakkoord overeind te houden moest Koolmees dus iets verzinnen en de kortingen al voor volgend jaar van tafel halen.

Koolmees geeft fondsen die eigenlijk te weinig geld in kas hebben voor de toekomstige pensioenen iets langer de tijd om te herstellen. Dat betekent in de praktijk voor heel veel pensioenfondsen dat zij nu nog geen kortingen hoeven door te voeren.

Geen gegarandeerde uitkering

Zonder de maatregelen die Koolmees dinsdag bekendmaakte zouden, volgens de stand eind oktober, bij 27 pensioenfondsen 7,8 miljoen pensioenen worden gekort. Dit zou de uitkeringen van gepensioneerden en de pensioenopbouw van werknemers treffen. Er zijn vier fondsen die er zo slecht voorstaan dat zij ­ondanks de versoepeling van de regels toch moeten snijden in de pensioenen van 600.000 mensen.

De minister motiveert zijn ingreep: “Mensen lezen over dreigende kortingen, er is maatschappelijke onrust en twijfel over ons pensioensysteem. Rust en stabiliteit zijn nodig om de komende periode het pensioenakkoord uit te werken.” In het nieuwe pensioenstelsel is er geen gegarandeerde uitkering. Dat betekent dat er ook minder eisen worden gesteld aan de buffers van pensioenfondsen en dus zouden de pensioenen bij goede rendementen vaker kunnen stijgen, maar in slechte tijden ook moeten dalen.

FNV-vicevoorzitter Tuur Elzinga heeft het vertrouwen dat er volgend jaar een plan ligt, zodat er niet opnieuw discussie is over dreigende kortingen. “Wij maken afspraken over de transitie van het oude naar het nieuwe systeem. Het resultaat moet zijn dat we ook voor 2021 kortingen grotendeels voorkomen. Ik neem aan dat ook de minister drie maanden voor de nieuwe Kamerverkiezingen niet verantwoordelijk wil zijn voor korten.”

Met zijn optreden houdt Koolmees de steun van GroenLinks en PvdA. Kritiek komt van 50Plus. Die redeneert: mooi dat kortingen voorlopig van de baan zijn, maar een hogere rekenrente is een betere en structurele oplossing. Ook SP-Kamerlid Bart van Kent meent dat er geen andere keus is dan de rekenrente aanpassen. “Maar dat wil de minister niet. Hij schuift het probleem voor zich uit en krijgt het volgend jaar weer op zijn bord.”

Lees ook:

Minister Koolmees probeert pensioenkortingen te voorkomen

Minister Koolmees gaat met de pensioenfondsen verkennen of en hoe hij kortingen kan voorkomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden