Advies commissie Remkes

Coalitie staat voor nieuwe krachtmeting na stikstofadvies

Het rapport met aanbevelingen van oud-minister en commissievoorzitter Johan Remkes hoe op korte termijn om te gaan met de stikstofproblematiek in Nederland. Beeld ANP

Regeringspartijen moeten inleveren op punten die hen dierbaar zijn. Het zal hun achterban pijn doen om aan de adviezen van commissie-Remkes te voldoen. 

GroenLinks kon haar geluk niet op na de presentatie van het advies over de stikstofcrisis door Johan Remkes. Partijleider Jesse Klaver spreekt van een ‘revolutionair advies’. Volgens zijn fractiegenoot Laura Bromet lijkt het ‘alsof ik naar het verkiezingsprogramma van GroenLinks luister’.

Als een linkse partij zo juichend reageert, kan het niet anders dan dat een centrum-rechts kabinet de pijn voelt. De vier coalitiepartijen zullen moeten inleveren op terreinen waar ze sterk aan hechten, zoals het terugbrengen van de maximumsnelheid en de gedwongen sanering van de veestapel.

Remkes deed vandaag een klemmend beroep op kabinet en Tweede Kamer. “Partijen zullen over hun eigen schaduw van politieke dogma’s heen moeten springen.” Dat zal de coalitie op korte termijn moeten doen, want minister Carola Schouten (landbouw) heeft toegezegd volgende week vrijdag met een reactie te komen.

In het oog springt het met harde hand reduceren van de veestapel. De commissie adviseert een ‘gerichte verwerving of sanering van agrarische bedrijven’ met een hoge uitstoot nabij beschermde natuurgebieden en geen brede uitkoopregelingen waar alle boeren vrijwillig gebruik van kunnen maken.

Boeren zijn fel tegen zo’n gedwongen regeling. Marc Calon, voorzitter van LTO Nederland, zei vanavond dat boeren op deze manier tegen hun zin gedwongen worden hun bedrijf en huis te verlaten. “Het is alsof je besluit dat houtkachels te vervuilend zijn, en dan huiseigenaren met een open haard uit hun woning zet.” Volgens Calon had de commissie zich juist moeten uitspreken voor een ‘realistische en veilige ondergrens’ van ‘verwaarloosbare stikstofuitstoot’ door boerenbedrijven. Zo zou volgens hem ‘80 procent van de impasse zijn opgelost’. Hij is wel tevreden dat er geen gedwongen algemene reductie van de veestapel komt. D66 stelde onlangs voor de veestapel met de helft in te krimpen. Calon: “Dat waanzinnige plan is de prullenbak in.”

Duidelijke keuzes

Voor CDA en ChristenUnie, beide partijen met een achterban in de agrarische sector, zal gedwongen inkrimping pijn doen. Zij houden zich nog op de vlakte. Carla Dik-Faber (ChristenUnie) meldt dat het rapport aanspoort ‘om duidelijke keuzes te maken’ en te ‘zoeken naar een nieuwe balans’. Jaco Geurts (CDA) is wat stelliger tegen gedwongen inkrimping: “Ik zie het woord gedwongen niet in het rapport van Remkes staan. Ik ga uit van een warme sanering.’’

Rob Jetten (D66) onderstreept juist het belang van ingrijpen in de veehouderij. “Remkes heeft een palet voorgeschoteld, waaronder de gerichte inkrimping van de veestapel. Nu is de politiek aan zet.”

Zelfs voor oppositiepartij GroenLinks gaat de maatregel die nu boven de markt hangt tamelijk ver. Kamerlid Laura Bromet hoopt dat een warme sanering van de veehouderij volstaat. “Jaarlijks stoppen ruim zevenhonderd veehouders. Als de overheid de portemonnee trekt kan zij hun productierechten opkopen, zodat die niet bij andere boeren terechtkomen.” Voor de VVD ligt de door Remkes bepleitte lagere maximumsnelheid in de buurt van natuurgebieden gevoelig. Kamerlid Mark Harbers is net als zijn collega’s bij CDA en ChristenUnie terughoudend. Hij wil ‘keuzes maken die bewezen effectief zijn’ en hield het bij de toezegging dat ‘je niet met 130 dwars door een natuurgebied hoeft te rijden.’

De coalitie staat de komende dagen voor een nieuwe test. Na de discussies over het kinderpardon, het klimaatakkoord en het pensioenakkoord moeten de vier partijen het opnieuw eens worden over een kwestie waarin hun prioriteiten sterk uiteenlopen. Toch lijkt het erop dat ze bereid zijn eruit te komen. Als ze openlijk en keihard taboes opwerpen, wordt het bereiken van een compromis achter de schermen veel lastiger.

Of dat volgend jaar mei ook zo is, moet blijken. Dan presenteert Remkes zijn tweede advies, met oplossingen voor het stikstofprobleem voor de langere termijn. De campagne voor de Kamerverkiezingen van maart 2021 is dan niet ver weg meer.

Lees ook: 

Remkes zet kabinet het mes op de keel met stikstofadvies

In niet mis te verstane bewoordingen heeft een adviescommissie onder leiding van oud-minister ­Johan Remkes het kabinet de les ­gelezen, analyseert Bart Zuidervaart, chef van de politieke redactie. Drastische maatregelen zijn nodig om de uitstoot van stikstof te verlagen, zoals een lagere maximumsnelheid en minder vee. Maar wat betekent het voor bijvoorbeeld vliegveld Lelystad en de verbouwing van het Binnenhof?

Het kabinet weet al jaren dat het stikstofbeleid niet voldoet

Het kabinet sloeg adviezen in de wind en zette zijn omstreden stikstofaanpak door. ‘Heel verwijtbaar’, zegt Niek Ketting, die hier al in 2011 voor waarschuwde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden