Stikstofdebat

Coalitie heeft forse kritiek op de landbouwplannen van het kabinet. ‘Conceptueel broddelwerk’

Tractors woensdagmorgen bij de IJsselbrug op de A28 bij Zwolle. Beeld Herman Engbers
Tractors woensdagmorgen bij de IJsselbrug op de A28 bij Zwolle.Beeld Herman Engbers

De kabinetsplannen die boeren perspectief moesten geven zijn ‘volstrekt onvoldoende’, vindt de Tweede Kamer. Coalitiepartijen zijn zeer kritisch op landbouwminister Staghouwer.

Niels Markus

Vanuit de Tweede Kamer, inclusief de coalitie, klinkt brede kritiek op de plannen voor de landbouw. De nadruk ligt te veel op de uitkoop van boeren en te weinig op het toekomstperspectief voor boeren.

Tijdens het Kamerdebat over stikstof van donderdag zal veel kritiek zich richten op minister van landbouw Henk Staghouwer. In een visie zou hij een toekomst schetsen voor de boeren die hun bedrijf willen voortzetten. Hij presenteerde zijn plannen bijna twee weken geleden gelijktijdig met de stikstofplannen van minister Christianne van der Wal.

D66-Kamerlid Tjeerd de Groot noemt de visie van Staghouwer ‘volstrekt onvoldoende’ en ‘conceptueel broddelwerk’. De minister komt volgens het Kamerlid niet verder dan zijn voorganger Carola Schouten, die ook al een kringlooplandbouw als toekomstperspectief schetste, maar dat niet verder uitwerkte.

De gewenste omslag kan volgens De Groot nooit bereikt worden zonder in te grijpen in het verdienmodel van supermarkten en verwerkers. “Je kunt deze plannen niet laten beginnen bij de boer, zolang die geen hogere prijs voor zijn producten krijgt.” Maar die keten komt volgens De Groot nauwelijks aan bod.

Klappen van de boze boeren

De D66’er vindt dat kwalijk, omdat het ontbreken van een toekomstvisie in de publiciteit de nadruk heeft gelegd op de uitkoopplannen van het kabinet. “Nu moet minister Van der Wal de klappen opvangen van de boze boeren.”

Ook VVD-Kamerlid Thom van Campen vindt de visie van Staghouwer ‘erg vrijblijvend’. De Europese Commissie biedt de ruimte aan lidstaten om als marktmeester op te treden en zo een eerlijker verdienmodel voor boeren af te dwingen, zegt Van Campen. “Ik mis de plannen voor andere wet- en regelgeving, zodat de boeren zelf meer ruimte krijgen om te ondernemen.”

Hoe groot de spanning is rond de stikstofplannen en het debat, bleek woensdag tijdens het boerenprotest in het Gelderse Stroe. Kamerleden De Groot, Van Campen en Laura Bromet van GroenLinks bleven weg op advies van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), omdat hun veiligheid niet gegarandeerd kon worden. ’s Ochtends stonden de wegen vast door tractoren, scholen in de gemeente Barneveld moesten dicht blijven.

Stikstofplannen

De Kamer wijt de woede van de boeren ook aan de stikstofplannen van Van der Wal, die tot dusver alleen over de landbouw gaan. Het kabinet wil in oktober de reductiecijfers voor de industrie, luchtvaart en wegvervoer presenteren, maar de Kamer wenst die zo snel mogelijk te ontvangen. Doordat die er nu niet zijn, krijgen de boeren de indruk dat alleen zij moeten inleveren. De ChristenUnie heeft aangekondigd niet te zullen instemmen met de landbouwplannen zolang er voor de andere sectoren niets is uitgewerkt.

Het CDA-Kamerlid Derk Boswijk mist in de kabinetsplannen ook hoeveel geld er gaat naar innovaties voor stallen en naar boeren die minder intensief willen werken. “Als je niet de verschillende opties schetst, maar alleen de uitkoop van boeren uitwerkt, dan is dat zeer matig.” Hij vindt het niet slim dat minister Van der Wal een kaartje met reductiecijfers presenteerde, waarop staat dat bij sommige natuurgebieden de stikstofuitstoot met wel 70 of 90 procent teruggebracht moet worden. Volgens hem moet er breder naar de natuur gekeken worden dan naar stikstof alleen.

Woensdag benadrukte Van der Wal dat de kaart nog kan worden aangepast, in overleg met de provincies. Volgens haar is ‘maatwerk’ per natuurgebied mogelijk, als het doel van een halvering van de stikstofuitstoot in 2030 maar wordt gehaald.

Lees ook:

Vriend en vijand over stikstofminister Van der Wal: ‘Ze is consequent, relativerend, en blijft optimistisch’

Weinig ministers staan zo onder druk als Christianne van der Wal, die morgen haar stikstofbeleid verdedigt. Haar standvastigheid wekt bewondering.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden