Drugsregulering

ChristenUnie wil drugsvrije samenleving

CU-Kamerlid Stieneke van der Graaf: “Tegen de mensen die stellen dat de ‘war on drugs’ een heilloze weg is, zeg ik: die war on drugs is nooit echt gevoerd.”Beeld ANP

De kleinste coalitiepartij wil af van het gedoogbeleid voor drugs en keert zich tegen D66-manifest.

Tegenover het pleidooi van D66 voor het reguleren van drugs plaatst de ChristenUnie het ideaal van een drugsvrije wereld. De christelijke coalitiepartij wil dit in ‘realistische stappen’ bereiken. “Vriend en vijand zijn het erover eens: het Nederlandse gedoogbeleid werkt niet”, aldus CU-Kamerlid Stieneke van der Graaf.

De ChristenUnie wil af van de maatschappelijke acceptatie van drugs, van het bagatelliseren van de gevolgen van drugsgebruik en van het gedogen op festivals. Daarmee stelt de kleinste coalitiepartner zich lijnrecht op tegenover coalitiegenoot D66. Die pleitte vorige week in een manifest juist voor het reguleren van verboden drugs. Meer repressie en de oorlog tegen drugs is een heilloze weg, aldus dit manifest. Verslavingsinstituut Jellinek steunt de oproep van de Democraten.

Van der Graaf: “Tegen de mensen die stellen dat de ‘war on drugs’ een heilloze weg is, zeg ik: die war on drugs is nooit echt gevoerd”. De ChristenUnie steunt volgens haar de strijd van CDA-minister Grapperhaus (justitie en veiligheid) tegen drugscriminaliteit. “Drugsbezit ís strafbaar, daarom willen wij de handhaving en de opsporingscapaciteit versterken.” De partij denkt aan maatregelen als het verhogen van de strafmaat voor drugshandel en -productie en het vergroten van de verplichte afstand tussen coffeeshops en scholen.

Maar harder straffen is volgens het Kamerlid niet de gehele oplossing. Ze bepleit een cultuurverandering. Van der Graaf denkt dat het bestuursrecht daarvoor kan worden ingezet, bijvoorbeeld in vergunningseisen voor de organisatie van festivals. Het is de ChristenUnie al langer een doorn in het oog dat xtc-pillen getest worden op kwaliteit. “Daarmee straal je uit dat het normaal is om een pilletje te slikken”, aldus Van der Graaf. “De maatschappelijke acceptatie van drugs maakt dat ook de criminaliteit hier zo goed gedijt. We zijn de drugsschuur van Europa.”

Daarnaast wil ze drugsgebruik ontmoedigen door voorlichting. “Een trendbreuk is mogelijk”, denkt Van der Graaf. “Twintig jaar geleden dachten we ook niet dat we een rookvrij schoolplein zouden krijgen.” De plannen van de partij zijn nog in een pril stadium. Na overleg met betrokken partijen komt er ‘rond de zomer’ een uitgewerkt voorstel. Van der Graaf spreekt de komende tijd met verslavingsdeskundigen, gebruikers, politie en bestuurders van bijvoorbeeld Zwolle en Enschede.

Niet alleen de politiek is verdeeld 

Het drugsbeleid verdeelt de coalitie en zal in de aanzwellende campagne voor de parlementsverkiezingen van volgend jaar zeker een rol spelen. Het CDA liet zich eveneens kritisch uit over het drugsmanifest van D66. Voor de liberalen van de VVD ligt het lastiger. De partij is fel op drugscriminaliteit, maar enkele prominente VVD’ers ondertekenden het manifest.

Voorlopig is de wietproef de enige liberalisering van het drugsbeleid waarover deze coalitie het eens werd. Het is geen geheim dat de ChristenUnie zeer sceptisch staat tegenover deze proef, waarbij tien gemeenten volgend jaar met legale teelt en verkoop van wiet gaan experimenteren. De partij houdt zich aan het regeerakkoord, maar zal geen traan laten mocht deze proef mislukken.

Niet alleen de politiek is verdeeld, ook de verslavingszorg, de wetenschap en bestuurders. D66 kreeg steun van Jellinek en van drugswetenschappers, al ontbraken opvallend genoeg bij de ondertekenaars van het manifest de burgemeesters van de wietproefsteden. De ChristenUnie wijst op onderzoek van wetenschappers als Pieter Tops, die vorig jaar waarschuwde dat Amsterdam de strijd tegen drugscriminaliteit aan het verliezen is. 

Het enige waar alle partijen het over eens zijn, is dat de verharding van drugscriminaliteit een groot probleem is. In de drugsindustrie gaat ongeveer twintig miljard om. Nederland is een van de grootste doorvoerlanden voor harddrugs als cocaïne, en een van de grootste producenten in Europa van synthetische drugs als xtc.

Een kwart van de volwassen Nederlanders heeft ooit cannabis of wiet gebruikt, volgens de meest recente cijfers van het Trimbosinstutuut. Ruim 8 procent heeft ooit een xtc-pil geslikt. In heel 2018 gebruikte 2,8 procent xtc, 1,6 procent snoof een of meerdere keren cocaïne en 0,4 procent gebruikte GHB. Zo’n 30.000 mensen zijn in behandeling voor hun drugsverslaving, dat is evenveel als voor alcoholverslaving.

Lees ook:

Manifest van D66: ‘Meer repressie in strijd tegen drugs is heilloze weg’

D66 wil dat de overheid de regulering onderzoekt van nu nog verboden drugs als xtc, paddo’s, cocaïne en GHB. Dat schrijft de partij met mede-initatiefnemers Jellinek en drugsonderzoeker Ton Nabben.

Is 100 miljoen tegen ondermijnende criminaliteit genoeg? ‘Nu ontsnappen de grote vissen’

Voor de strijd tegen ondermijning – de vermenging van de criminele onderwereld met de bovenwereld – stelt minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid 100 miljoen extra beschikbaar. Is het genoeg? En hoe groot is het probleem?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden