InterviewGert-Jan Segers

ChristenUnie-lijsttrekker Gert-Jan Segers: ‘Over het almachtige van God heb ik vragen’

 Lijsttrekker Gert-Jan Segers van de ChristenUnie.  Beeld ANP
Lijsttrekker Gert-Jan Segers van de ChristenUnie.Beeld ANP

In de aanloop naar de verkiezingen praat Trouw over geloof en politiek met lijsttrekkers van partijen in de Tweede Kamer, die openlijk uitkomen voor hun geloof. In de vierde aflevering: Gert-Jan Segers, lijsttrekker van de ChristenUnie.

Het was ­bepaald geen uitgemaakte zaak dat Gert-Jan Segers lijsttrekker van de ChristenUnie zou worden. Op zijn zestiende was hij voorzitter van de Friese SGP-jongeren, als student liep hij stage bij het wetenschappelijk bureau van het CDA. Zijn dilemma – ga ik voor invloed of voor idealen? – is in de ChristenUnie opgelost: “Door de ­positie die we nu innemen, zijn we een partij met idealen én impact”.

Gert-Jan Segers (51) groeide op in een orthodox christelijk milieu. Het gezin was lid van de gereformeerde gemeente, de kinderen gingen naar geestverwante scholen. Bidden en bijbellezen aan tafel, op zondag twee keer naar de kerk, catechisatie: geloofsoverdracht was essentieel voor de opvoeding.

Segers trouwde met een van oorsprong gereformeerd-vrijgemaakte vrouw. Ze zijn nu lid van de Protestantse Kerk in Nederland. Ze kerken in hun woonplaats Amersfoort in het Kruispunt, een samenwerkingsverband tussen PKN, Nederlands gereformeerd en christelijk gereformeerd, twee behoudendere kerkverbanden, waar veel ChristenUnie wordt gestemd.

Liggen geloof en politiek voor u in ­elkaars verlengde?

“Ja, ik denk dat politieke keuzes ­teruggaan naar je mensvisie, naar je visie op de samenleving, naar je overtuiging wat rechtvaardig is en mensen gelukkig maakt. Ik kan dat onmogelijk loskoppelen van mijn geloofsovertuiging en ik vind het een enorme meerwaarde hebben om dat te doen met mensen die die inspiratie en drijfveren delen.”

Hoe werkt dat in de praktijk, neemt u in fractievergaderingen politieke beslissingen met de Bijbel in de hand?

“Wij beginnen elke fractievergadering met een bijbelgedeelte. De aansporing en bemoediging, de troost en wijsheid van de Bijbel worden elke keer de vergadering in gedragen. We bidden – daarmee spreken we onze afhankelijkheid van God uit – en we vragen of Hij erbij wil zijn en of Hij onze gedachten wil leiden. ­Tegelijkertijd is er een groot besef dat wij soms voor een keus staan waarbij vijf mensen de hand omhoog of de hand omlaag moeten doen. Wij moeten zelf knopen doorhakken en dat hopen we zo gewetensvol mogelijk te doen. Er wordt dus niet een soort goddelijke goedkeuring aan onze keuzes gegeven, omdat we dat in de Bijbel zouden hebben gelezen of om het juiste antwoord hebben gebeden. Nee, we zijn zelf verantwoordelijk voor onze keuzes. Dat kan ik niet op God afschuiven.”

In de eed wordt gesproken over de ­almachtige God. Als u zelf verantwoordelijk bent, betekent dat dan ook dat u het almachtige van God ­relativeert?

“Juist dat almachtige plaatst mij voor veel vragen. Ik heb vorig jaar bij het graf van een klein neefje gestaan, dat nog geen jaar is geworden. Er is oneindig veel verdriet en leed in deze wereld. We hebben hier gesproken over de ellendige omstandigheden in vluchtelingenkamp Moria. Geloof heeft daar geen makkelijke antwoorden op. Voor mij klinkt in de eed wel de belofte door dat God erbij is. Dat is de rode draad in de Bijbel. Hij draagt ons door de geschiedenis heen.”

null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

D66-lijsttrekker Sigrid Kaag is ook gelovig, maar zij staat diametraal tegenover u in het debat over stervenshulp aan mensen die hun leven als voltooid zien. Is zij in uw ogen een slechte christen?

“Nee, dat zal ik nooit zeggen. Dat oordeel is aan God. Ik heb oordelen over standpunten, maar nooit over personen, nooit over harten, motieven en drijfveren. Daar moet je heel terughoudend in zijn. Ik kan het niet met het geloof rijmen dat je een 76-jarige die het moeilijk vindt om de zin van het leven nog te ontdekken, een zelfmoordpil verstrekt en zegt dat dat hulpverlening is. Ik kan het niet zien en ik constateer dat Sigrid Kaag dat wel kan. Maar ik zal niet snel zeggen: en zo spreekt God, dit is het woord van de Heer. Het is mijn begrip en mijn verstaan van de Bijbel die mij tot die overtuiging brengen.”

Politiek is dit voor D66 geen kwestie voor de formatie, ze laat het aan de Tweede Kamer. Stel dat het parlement de ‘voltooid leven’-wet aanneemt, dan moet het kabinet die uiteindelijk ­ondertekenen. Kan dat, met de ChristenUnie in de regering?

“Ik zou niet weten hoe wij dat zouden moeten doen. Dit is voor ons zo’n fundamenteel heilloze afslag, je kunt niet verwachten dat wij op dit punt zeggen: weet je wat, dat gaan we doen. Ik voel me gesteund door een breder front van bij voorbeeld artsen en verpleegkundigen, die ons standpunt delen. Als er toch een meerderheid komt in de Tweede Kamer en wij zitten in het kabinet, dan komt ergens down the road een politieke clash. Ik weet niet hoe dat dan afloopt, ik weet alleen dat een kabinet met de ChristenUnie dit niet zal uitvoeren.”

U kunt de Tweede Kamer niet ver­bieden zelf een wet te maken en aan te nemen. Welke afspraken moeten worden gemaakt voordat D66 en CU weer samen in een coalitie kunnen?

“Ik kan mijn overtuiging niet opgeven en anderen kunnen dat ook niet. Dat principiële verschil los je niet op. Dus stel dat er een beroep op ons wordt gedaan om aan te schuiven bij de formatie, dan zal dat een onderwerp van gesprek zijn en breng ik in wat ik nu zeg.”

De ChristenUnie is het met seculiere partijen eens dat seksuele geaardheid in artikel 1 van de Grondwet moet worden opgenomen. Ligt dat gevoelig in uw achterban?

“Nee, daar is geen discussie over geweest, dat wordt breed aanvaard. Mijn diepste overtuiging is dat we ­allemaal geschapen zijn door God, dat we allemaal intrinsieke waarde hebben en gelijkwaardig zijn. Onze waarde hangt niet af van of we gehandicapt zijn of niet, of we oud of jong zijn, van onze kleur, afkomst, sekse, van onze onze overtuiging. Deze toevoeging aan artikel 1 is daarop gebaseerd, dit gaat over ruimte en de vrijheid om homoseksueel te zijn. Als twee homo’s in Arnhem hand in hand lopen en mishandeld worden, dan staat er iets heel fundamenteels op het spel: mag je zijn wie je bent en leven zoals je wilt? Ja, daar moet de volle ruimte voor zijn en dat mag nooit een reden zijn iemand een duw te geven.”

null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

En als die twee mannen hand in hand een christelijke school binnenlopen, moet dat dan ook kunnen?

“Ook op een christelijke school moet iemand alle vrijheid hebben om te zijn wie hij is. Discriminatie tolereren we niet. Tegelijkertijd mag een school in ons land zeggen dat het huwelijk volgens haar opvatting de verbintenis is tussen één man en één vrouw. Dat behoort tot het domein van de vrijheid. Er is de vrijheid om te zijn wie je bent en je eigen keuzes te maken, al dan geen relatie. Er is ook de vrijheid om een vereniging te vormen, met een bepaalde overtuiging en daar trouw aan te blijven, er is de vrijheid van onderwijs. Als er dan spanning is over de vraag of een samenwonende homo op een geloofwaardige manier docent kan zijn op bijvoorbeeld een reformatorische school, is het uiteindelijk aan de rechter om de verschillende vrijheden en grondwetsartikelen af te wegen.”

In het Kieskompas zit de ChristenUnie net in het linkse en progressieve kwadrant, met D66, PvdA, SP, GroenLinks. Los van zo’n kwestie als voltooid leven, voelt u met die partijen verwantschap?

“Wij zijn niet links, wij zijn sociaal. Links is voor mij een grote overheid, die mensen gelukkig moet maken. Daar geloof ik niet in, ik geloof in een sterke samenleving. Maar we zijn vanuit Bijbelse noties wel sociaal. Opkomen voor recht en voor een eerlijke verdeling van welvaart, bescherming voor kwetsbare mensen, dat herken ik bij andere partijen, ook partijen ter linkerzijde.”

Ziet u dat bij die partijen meer dan bij het CDA?

“Nou, ik vind het lastig om het CDA te recenseren.”

U kent die partij toch? U heeft er vier jaar mee in een kabinet gezeten!

“Ja, dat is waar. Wij maken andere keuzes, wij willen een belastinghervorming die welvaart eerlijker verdeelt, die meer ruimte biedt om zorg en werk te kunnen combineren, die het minimumloon verhoogt en die bewerkstelligt dat we beter voor de schepping zorgen. Maar goed, het CDA gaat over z’n eigen keuzes. Ik sta voor de mijne, maar ik zal nooit een isgelijkteken zetten tussen God en geloof en het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Er zitten een paar vertaalslagen tussen. In die zin moet je bescheiden zijn in je spreken over de verbinding tussen geloof en politiek.”

Is er een relatie tussen de verkiezingsuitslag en God?

“Niet in de zin dat Hij ons beloont met winst of zo. Ik geloof wel dat het niet losstaat van wat God ons toevertrouwt. Het is bij de ver­kiezingsuitslag wat God wil én wat de kiezer wil, dat is een samenspel.”

Bidt u voor een goede verkiezingsuitslag?

“Nee. Ik bid wel dat er gelegenheden komen waarin ik iets van m’n hart kan laten zien. Ik bid dat ik een ­goede, waardige getuige van Hem ben, en ik hoop dat ik momenten krijg om woorden te geven of tastbaar te kunnen maken dat God om deze wereld geeft. Ik kan geen coronacrisis oplossen, ik kan mensen niet gelukkig maken, ik kan alle ­onrecht in de wereld niet verhelpen, ik kan deze wereld niet verlossen. Maar ik leg dat wat ik wel kan, met een gerust hart in Zijn handen. En dan zie ik wel wat Hij ermee doet.”

Wie is Gert-Jan Segers?

Gert-Jan Segers werd geboren in Lisse, groeide op in Leeuwarden. Na zijn studie politicologie in Leiden werd hij beleidsmedewerker bij de RPF-fractie, voorloper van de ChristenUnie.

Van 2000 tot 2007 was hij coördinator van een christelijk studiecentrum in Cairo. Weer in Nederland werd hij directeur van het wetenschappelijk instituut van de ChristenUnie.

Segers zit sinds 2012 in de Tweede Kamer. Hij werd in 2015 fractieleider. In 2017 werd hij voor het eerst lijsttrekker.

VVD-lijsttrekker Mark Rutte is vrijdag de volgende in deze reeks.

Lees ook:

De vorige aflevering, met PvdA-lijsttrekker Lilianne Ploumen

Lilianne Ploumen noemt zichzelf een huis- tuin- en keuken- katholiek. ‘Ik ben deel van de traditie van radicale rechtvaardigheid’.

En de eerste aflevering, met D66-lijsttrekker Sigrid Kaag

Sigrid Kaag: ‘D66 denkt vanuit de barmhartige Samaritaan, maar dan zonder de letter c’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden