Politiek

CDA-voorzitter Ploum treedt af na dramatische campagne

 Partijvoorzitter Rutger Ploum maakt tijdens een persconferentie zijn aftreden bekend als partijvoorzitter van het CDA.  Beeld ANP
Partijvoorzitter Rutger Ploum maakt tijdens een persconferentie zijn aftreden bekend als partijvoorzitter van het CDA.Beeld ANP

Partijvoorzitter Rutger Ploum van het CDA treedt terug en probeert zo lijsttrekker Wopke Hoekstra uit de wind te houden.

De verkiezingsuitslag van woensdag heeft een eerste politiek slachtoffer geëist. CDA-partijvoorzitter Rutger Ploum treedt af. Hij zegt dat hij ‘eindverantwoordelijk’ is voor de rommelige CDA-campagne en de aanloop daarnaartoe. “Nu dit traject heeft geleid tot deze nederlaag, ben ik van mening dat ik daar de uiterste consequentie aan moet verbinden.”

Het CDA haalde bij de verkiezingen vijftien Kamerzetels, twee meer dan bij het historische dieptepunt van 2012. D66 streefde de christendemocraten voorbij als de grootste partij die in aanmerking komt voor kabinetsdeelname met de VVD. Een evaluatiecommissie onderzoekt de nederlaag, maar Ploum, sinds twee jaar voorzitter, trekt nu al zijn conclusies.

De partij dacht goud in handen te hebben

De CDA-campagne verliep dramatisch. Toen Wopke Hoekstra in december Hugo de Jonge verving als lijsttrekker, die zijn werk al coronaminister niet kon combineren met het partijleiderschap, dacht de partij nog goud in handen te hebben. De minister van financiën werd al langer getipt als nieuwe partijleider. Hij zou zelfs een serieuze uitdager zijn voor het premierschap van Mark Rutte. Maar al aan het begin van de campagne maakte Hoekstra een uitglijder, door zich met schaatser Sven Kramer te laten fotograferen op het ijs van stadion Thialf in Heerenveen, terwijl dat vanwege de coronabeperkingen niet toegankelijk is voor amateurschaatsers.

Daarna moest Hoekstra vol in de verdediging over het CDA-plan om de ww-duur te verkorten. In verkiezingsdebatten maakte hij vervolgens vaak een ongelukkige indruk, omdat hij onderdelen van zijn eigen verkiezingsprogramma niet kende.

Ploum hield de lijsttrekker uit de wind. Hij zegt dat hij als partijvoorzitter ook verantwoordelijk is voor de missers van Hoekstra. “Hoekstra is tot op de dag van vandaag onze partijleider, laat daar geen misverstand over bestaan.” En: “Wij moeten als partij de lijsttrekker goed op de rit brengen en houden. Wij moeten zorgen dat lijsttrekkers op alle momenten goed gebriefd worden en goed naar voren komen.”

Spotje met CDA-auto

Ploum lag vorig jaar al onder vuur, vanwege de keuze voor en de uitvoering van interne lijsttrekkersverkiezingen. Kandidaat-lijsttrekker Hugo de Jonge voelde destijds aanvankelijk niets voor een ledenraadpleging. Ploum kondigde de verkiezing aan in een spotje waarin hij met een CDA-auto door Volendam (de woonplaats van Mona Keijzer) en Rotterdam (waar De Jonge woont) en langs het ministerie van financiën reed. Kort daarna zei Hoekstra dat hij niet zou deelnemen aan de verkiezing, hij voelde zich meer bestuurder dan politicus.

De Jonge won uiteindelijk in de tweede ronde met een miniem verschil van Pieter Omtzigt, die zich ook kandidaat had gesteld. Door het kleine verschil en omdat De Jonge het druk had met de coronabestrijding, lukte het de minister nooit om gezag op te bouwen binnen de fractie en zich met de verkiezingen bezig te houden. Zijn positie was bovendien al verzwakt, omdat de online verkiezing een chaos was. Door problemen moest het online stemmen al snel stilgelegd worden. Vervolgens ontstonden er vragen over de betrouwbaarheid van het systeem omdat een aantal CDA’ers, onder wie de vrouw van Pieter Omtzigt, bedankt werden voor hun stem op Hugo de Jonge, hoewel zij zeker zeiden te weten dat zij op Omtzigt hadden gestemd.

Ploum zei bij zijn afscheid dat alleen al het niet deugen van het stemsysteem een reden is om op te stappen. “Alleen al dat dat niet klopt, kan niet. En daarna zijn er nog meer dingen gebeurd.”

Een interimvoorzitter zal het werk van Ploum overnemen tot er een definitieve opvolger is.

Lees ook:

Zwalkend CDA wacht een kritische analyse: waar ging het mis?

Het CDA gaat uitzoeken wat er misging bij de verkiezingen en zal uitkomen op een chaotische lijsttrekkersstrijd, gebrek aan eenheid en een zwalkende koers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden