Abortus

CDA-Kamerlid Hilde Palland: ‘Bedenktermijn voor abortus is niet paternalistisch: de vrouw besluit’

D66-fractievoorzitter Jan Maarten Paternotte tijdens een wetgevingsoverleg met de Tweede Kamercommissie over de wijziging van de Wet afbreking zwangerschap door het afschaffen van de verplichte minimale beraadtermijn voor de afbreking van zwangerschappen. Beeld ANP
D66-fractievoorzitter Jan Maarten Paternotte tijdens een wetgevingsoverleg met de Tweede Kamercommissie over de wijziging van de Wet afbreking zwangerschap door het afschaffen van de verplichte minimale beraadtermijn voor de afbreking van zwangerschappen.Beeld ANP

Een meerderheid in de Tweede Kamer wil af van de vijf dagen verplichte wettelijke beraadtermijn voor vrouwen die een abortus overwegen. De wetsbehandeling woensdag is ook een test voor de verhoudingen in de nieuwe coalitie.

Wendelmoet Boersema

“Het gaat niet om betutteling of paternalisme: zíj besluit, daar blijft ook het CDA voor. Maar in dit wetsvoorstel mis ik de balans tussen de autonomie van de vrouw en de waarde van het ongeboren leven.” CDA-Kamerlid Hilde Palland kan er kort over zijn: van haar partij hoeft de verplichte bedenktermijn van vijf dagen voor een abortus niet ‘flexibel’ gemaakt. De Tweede Kamer debatteert woensdag verder over dit wetsvoorstel van D66, GroenLinks, PvdA en VVD.

Wat weinigen nog weten: de huidige Wet Afbreking Zwangerschap uit 1984, zoals de abortuswetgeving officieel heet, werd mede ingevoerd door het CDA. Palland heeft het nog eens nagelezen. Het voorstel om abortus door een arts niet langer strafbaar te stellen, werd eind jaren zeventig in gang gezet door PvdA en VVD, maar uiteindelijk aangenomen in het kabinet-Lubbers I van CDA en VVD. De verplichte bedenktermijn van vijf dagen, ingaand na het bezoek van de vrouw aan de arts, kwam er op wens van het CDA.

Onomkeerbaar besluit

“Die balans is toen gevonden en daar sta ik nog steeds achter”, zegt Palland. “Daarmee treed je niet in de autonomie van de vrouw, want zij beslist en dat blijft zo. Maar wij willen ook de bescherming van het ongeboren kind goed geregeld zien. Abortus is een onomkeerbaar besluit. Dan is het niet zo gek dat er een bedenktermijn in de wet geregeld is. Die is er ook voor het kopen van een huis of een cosmetische ingreep. Dat vind ik totaal niet paternalistisch, zoals de indieners van de wetswijziging zeggen.”

In de eerste helft van het debat vorige week maakte Palland een punt van het ‘niet-pluisgevoel’ dat een arts kan bekruipen. “Geen enkele vrouw neemt zo’n besluit lichtzinnig. Maar ze kan onder druk staan van haar omgeving. Moet een arts dan met haar ‘nadenken over hoe lang ze moeten nadenken’? Want dat is wat er gebeurt als je de termijn ‘flexibel’ maakt. Die termijn kan in theorie dus nul zijn. Wat gebeurt er als arts en vrouw er niet uitkomen? Op dit punt is er onvoldoende borging, juist voor kwetsbare vrouwen.”

Uitzonderingen

Anders dan wat bijvoorbeeld Volt stelde in het debat, zijn er in de huidige wet al uitzonderingen geregeld, bijvoorbeeld als een vrouw verkracht is en lijdt als ze moet wachten. “Die uitzonderingen zou je kunnen uitbreiden. Dan wordt het ‘vijf dagen, tenzij’.”

Palland werkt daarom met het Bureau Wetgeving van de Tweede Kamer aan een amendement voor zo’n vangnetregeling. Tegelijkertijd is ze realistisch, net als coalitiepartner ChristenUnie. Zij zien dat er zich in de Tweede Kamer een meerderheid aftekent. In de Eerste Kamer is er ook een meerderheid, zij het niet zo’n grote. Kamerleden mogen er ‘vrij’ over stemmen, zonder fractiedwang.

“Ik realiseer me dat de initiatiefnemers lang hebben moeten wachten”, aldus Palland. Het CDA-Kamerlid vindt daarom niet dat coalitiepartners D66 en VVD ‘te veel haast’ hebben, zoals de SGP stelt. “Het debat wordt inhoudelijk gevoerd. Het is ook aan ons, de coalitie, om dit niet af te raffelen. Ik voel ruimte voor onze argumenten. Woensdag zullen we zien wat ermee gebeurt.”

Lees ook:

‘Ouders hebben meer aan goede ondersteuning bij een abortus dan aan verplicht vijf dagen wachten’

Verplicht vijf dagen wachten op een abortus. Twee ervaringsdeskundigen vertellen hoe dat is.

Abortus is nu een ‘vrije kwestie’: Kamer neigt naar schrappen vijf dagen bedenktijd

De nieuwe coalitie laat ruimte aan Kamerleden om ‘persoonlijke afwegingen’ te maken rond medisch ethische kwesties. Als eerste lijkt daardoor de vijf dagen verplichte bedenktijd bij abortus te verdwijnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden