Pieter Omtzigt , toen nog partijlid, tijdens het CDA-verkiezingscongres in januari.

Rondgang

CDA’ers willen onderste steen boven over aanklacht Omtzigt. ‘De gekte moet uit de partij’

Pieter Omtzigt , toen nog partijlid, tijdens het CDA-verkiezingscongres in januari.Beeld ANP

Binnen het CDA is grote teleurstelling en onrust ontstaan over het besluit van Pieter Omtzigt om uit de partij te stappen. Verwacht wordt dat het maandag opzeggingen regent op het partijbureau. Diverse afdelingen willen een extra partijcongres houden.

De Overijsselse CDA-afdeling reageert verslagen op het besluit van hún Kamerlid en zegt er “diepbedroefd” over te zijn. Volgens de afdelingsvoorzitter Marc Dullaert is het besluit des te verdrietiger omdat Omtzigts agenda voor Nederland “juist breed in de partij gedragen wordt”. De Overijsselse fractievoorzitter, Ben Eshuis, hoopt met Omtzigt verbonden te kunnen blijven, ook als onafhankelijk Kamerlid. “Want het is echt nodig om het vertrouwen tussen overheid en burgers te herstellen.’

De Limburgse CDA-voorzitter Harold Schroeder noemt het vertrek van Omtzigt te vreselijk voor woorden. “Hij is een échte christen-democraat, in hart en nieren. Ik denk dat als je hem een jaar geleden had gezegd dat dit zou gebeuren, hij zichzelf drie keer in de arm zou hebben geknepen.” Schroeder blijft hopen dat als Omtzigt weer is hersteld, er opnieuw gesprekken mogelijk zijn en het nog goed komt. Hij voelt niets voor een extra partijcongres. “Dat helpt Omtzigt helemaal niet bij zijn herstel en is voor de partij niet erg productief. Het wordt tijd dat we zij aan zij gaan staan, en onze schouders onder de partij zetten.”

Werken aan de bestuurscultuur

Schroeder ziet veel parallellen tussen wat er in Limburg en Den Haag gebeurt. In Limburg trad recent het voltallige college af, vanwege belangenverstrengeling. “Wij moeten werken aan onze bestuurscultuur, integriteitskwesties en hoe we in het CDA met elkaar omgaan. Dat geldt voor Limburg en ook voor Den Haag.”

Het CDA Zeeland wil schoon schip maken. Er moet aan waarheidsvinding worden gedaan in de kwestie Omtzigt, zegt zijn voormalig collega-Kamerlid en huidig Zeeland-voorzitter Ad Koppejan. “We hebben de afgelopen decennia het verschil kunnen maken in de Nederlandse samenleving. Maar we moeten onszelf nu herpakken.”

Volgens de Haarlemse CDA-burgemeester Jos Wienen is opstappen nooit de oplossing voor een probleem. In het programma Buitenhof zei hij zondag: “Ik vind het een heilloze weg, mensen die hun partij verlaten en zelf verder gaan. Het is ook niet goed voor Omtzigt zelf.”

Snel terug naar de inhoud

Alex Krijger evalueerde in 2019 voor het CDA de teleurstellende verkiezingsuitslag voor Provinciale Staten en het Europees Parlement. Volgens hem is er maar één weg uit deze misère. “Kappen nu met dit gedoe. We zijn veel te veel bezig met personen. Omtzigt is een goede vriend en ik vind het superjammer. Dit is meer dan een wake-up call. Alle gekte in de partij moet eruit. Maar daarna moeten we weer snel terug naar de inhoud. Eerst die weer scherp krijgen, daarna kun je als CDA de macht terugwinnen. Het is niet andersom.”

Bart van Horck van CDA Midvoor, een netwerk binnen de partij dat ‘de stem van het redelijke midden wil laten horen’, wil eerst het rapport lezen waarmee de evaluatiecommissie onder leiding van Liesbeth Spies komt. Hij vindt het te vroeg voor een congres. “Eerst de feiten en dan pas oordelen”. Uit een rondgang in de partij blijkt vooral dat de leden zo snel mogelijk antwoord willen hebben op het memo van Omtzigt. Allereerst over de suggestie dat financiers het verkiezingsprogramma van het CDA hebben beïnvloed. Dat mag niet lang boven de markt blijven hangen, vinden ze eensgezind. Al kan niemand geloven dat dit zou zijn gebeurd.

Cruciaal vinden leden bovendien een onderzoek naar de omgangsvormen en partijcultuur. Helder moet worden of Omtzigt terecht klaagt over onveiligheid in de partij en hoe de partijtop dit wil aanpakken. Van Horck van Midvoor herkent wel iets van deze klacht: “Het is niet oké dat we in de partij vaak zo hard op elkaar reageren. Al wil ik wel graag weten of het om oude rotten ging, of om jonge stagiaires. Het CDA heeft een integriteitscommissie, maar die moet duidelijk worden versterkt.”

Lees ook:

Welke invloed heeft het vertrek van Omtzigt op de formatie?

Een kabinet formeren wordt steeds ingewikkelder voor Mark Rutte en Sigrid Kaag

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden