CDA-voorman Pieter Heerma tijdens het CDA-congres.

Partijcongres

CDA’ers reageren geprikkeld waar het de toekomst van de boer betreft

CDA-voorman Pieter Heerma tijdens het CDA-congres. Beeld ANP

De toekomst van de boeren is een open zenuw voor het CDA. Aanpassing van één woord over landbouw-export in de toekomstvisie haalt de kou zaterdag op het CDA-congres voor even uit de lucht.

Stampvoetend staat de Groningse veehouder Ate Kuipers zaterdagmiddag op het CDA-congres in Utrecht. Hij vindt dat een commissie van zijn partij ‘een visieloos stuk’ heeft afgeleverd. Voormalig CDA-wethouder Nico Slagter uit Stede Broec is nog bozer: “Wij hebben helemaal geen stikstofprobleem. De partij moet achter de agrarische sector staan.” De woede van de CDA’ers richt zich op de landbouw-paragraaf in de discussienota van de commissie Beraad Perspectief 2030.

Hypergevoelig ligt iedere discussie over boeren. De furieuze CDA’ers voeren het woord in het kielzog van Europarlementariër Annie Schreijer Pierik. Die liet de afgelopen weken al weten dat zij ontevreden is over de koers van het CDA die als regeringspartij een oplossing probeert te vinden voor het overschot aan stikstof dat natuurgebieden bedreigt. De irritatie over de landbouw-passage in het rapport van de commissie Perspectief 2030 komt daar nog bovenop. Schreijer op het CDA-congres: “Hoe kunt u dit opschrijven, terwijl boeren aan de keukentafel zitten en proberen te overleven.” Zij krijgt bijval van senator en ex-staatssecretaris Joop Atsma: “Hoe kan het inkomen van de boer verbeteren als we minder exporteren?”

In balans blijven 

Lang niet alle CDA’ers op het congres zijn het eens met deze felle kritiek. Toch past de commissie de gewraakte passage aan. Er stond: “De waarden duurzaamheid en dierenwelzijn en het inkomen van de boeren moeten belangrijker zijn dan de ambitie om de tweede voedselexporteur van de wereld te willen blijven.” In de nieuwe versie is het woord ‘belangrijker’ verdwenen en vervangen door ‘in balans’. Het pleidooi voor meer productie voor de lokale markt blijft voorlopig overeind.

Leonard Geluk is voorzitter van de commissie die het rapport schreef en is in het dagelijks leven bestuurder bij de Haagse Hogeschool. Hij wil de tekst aanpassen, maar vindt de kritiek onterecht. Er staat niet in het discussiestuk dat boeren minder moeten exporteren, geeft hij aan. “Iedere CDA’er snapt dat wij nooit met voorstellen zouden komen die leiden tot het failliet van de landbouw”, voegt hij er aan toe. “We moeten af van de tegenstelling tussen stad en platteland. Wij hebben als partij de verantwoordelijkheid om keuzes te maken.”

Hij krijgt bijval van Marja van Bijsterveldt, ex-minister en burgemeester van Delft. Zij vindt de passage over de boeren ‘eerlijk’ en ‘heel CDA-waardig’. Van Bijsterveldt wil ‘leiderschap tonen in deze zaak’. Ook Marja van der Tas, bestuurder bij een waterschap op de Veluwe, geeft tegengas. “Boeren verdienen respect. Maar iedereen reageert heel erg overprikkeld. Wij moeten op zoek naar een goede balans tussen boeren en natuur. Wij hebben de natuur in de steek gelaten.”

Jaco Geurts met twee plastic traktoren tijdens het CDA-congres in DeFabrique, in Utrecht. Beeld ANP

Beter inkomen voor boeren

Jaco Geurts is landbouw-woordvoerder voor het CDA in de Tweede Kamer. Hij is de afgelopen dagen ‘wel honderd keer gebeld’ over het rapport Perspectief 2030, zegt hij. Hij leest de passage over de landbouw niet als een aanval op de boeren. “Er wordt gepleit voor een beter inkomen voor boeren. Dat is de kern. Over de rest van het rapport is nog discussie mogelijk. Het CDA staat achter de boeren en achter export.”

Het rapport van de commissie, getiteld ‘Zij aan zij’, wordt de komende maanden besproken in afdelingen van het CDA. Daarbij mogen ook niet-leden aanschuiven. Op het congres domineerde de paragraaf over landbouw de discussie. Het CDA wil de op pad met ‘de menselijke maat’ en ‘samenwerking’. De christen-democraten schrijven: ‘We zullen er altijd samen uit moeten komen om iets voor elkaar te krijgen.’ Daarom zijn samenwerking en fatsoen de krachten tegen ‘een wereld van polarisatie, van lawaai-papegaaien’.

Lees ook: 

Provinciaal CDA in opstand tegen nieuwe landbouwkoers

Vóór fatsoen en tegen de lawaai-papegaaien is de sfeer die het CDA wil uitstralen in een discussienota over de koers van de partij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden