ReportageLijsttrekkerschap

CDA-debat: gloeiende eensgezindheid, warme complimenten, geen vuurwerk

Gespannen staan ze klaar alvorens naar het podium te worden geroepen voor het debat, de kandidaatpartijleiders van het CDA.Beeld Werry Crone

Het debat tussen de drie CDA-lijsttrekkers, maandag, was vooral erg eensgezind. Bij alle drie de kandidaten moet de partij een socialer gezicht krijgen.

Bij binnenkomst in de spiegelzwarte, lege hal van de Jaarbeurs in Utrecht is het even een lastige keus. Rechtsaf naar de expo World of Dinos, of linksaf de roltrap op naar het CDA lijsttrekkersdebat? Rechts aanhouden of linksaf, dat is in de kern de keus waar de CDA-leden deze week voor staan, nu de stembussen zijn geopend. Wordt het CDA weer een partij die de stem van ondernemers weet terug te winnen, onder de ‘sociaal-conservatief’ Mona Keijzer? Gaat de partij links door het midden, aan de hand van coronaminister Hugo de Jonge? Of scharen de leden zich achter het schild voor de zwakken dat Kamerlid Pieter Omtzigt presenteert? Beide evenementen in de Jaarbeurs zijn in ieder geval coronaproof en familievriendelijk. Presentatoren Lucille Werner en Donatello Piras roepen de drie kandidaten het podium op met een aankondiging van al hun ervaring en kwaliteiten, waar het hebben van een gezin met kinderen er een van blijkt te zijn.

Vooraf is campagne-expert Jack de Vries, terug op het CDA-nest, - niet bang voor een richtingstrijd die uit de bocht vliegt. Natuurlijk zijn daar slechte voorbeelden van geweest, maar dan werd een zittende partijleider uitgedaagd. Nu is er de lege stoel die Sybrand Buma vorig jaar achterliet. Heeft De Vries een voorkeur, met wie maakt het CDA straks in de parlementaire verkiezingen de meeste kans? “Ik ben vanavond even Zwitserland, dus nee.”

Na afloop van het CDA-lijsttrekkersdebat. Pieter Omtzigt wordt bijgepoetst, Mona Keizer geeft een omhelzing en Hugo de Jonge kijkt toe.Beeld Werry Crone

De coronaminister zorgt voor een verrassende wending 

In de zaal zijn de voorkeuren keurig verdeeld, op anderhalve meter afstand. Iedere kandidaat mag vijftien fans meenemen, aangevuld met partijkader en (met respect) partijdino’s als oud-minister Hans Hillen. Zij zien – net als de kijkers op de livestream – een debat dat inhoudelijk uit de startblokken komt, maar geen vuurwerk biedt. Keijzer, De Jonge en Omtzigt delen onderling complimenten uit en zoeken de tegenstand vooral buiten de CDA-woning. De kandidaten blijken het opvallend vaak eens: de zorg kan veel minder bureaucratisch, er is een socialere economie nodig, een eerlijker belastingstelsel, meer menselijke maat en meer zekerheid voor de jongere generatie. Keijzer toont zich behendiger op economisch terrein (“ik praat daar niet alleen over, ik heb dat laten zien”), Omtzigt een specialist in dossiers (“ik heb daar zelf nog een motie voor ingediend”) , waar De Jonge het liefst in brede slogans (“slim investeren, slim innoveren”) praat.

De coronaminister zorgt wel voor een verrassende wending. Bij het onderwerp migratie vestigt hij de aandacht nu eens niet op asielzoekers, maar op de – in aantallen vele malen grotere – migratie uit de oostelijke lidstaten van de Europese Unie. Bent u dan tegen het vrij verkeer, wil Lucille Werner weten. Nee, maar van De Jonge mag en moet een samenleving zelf bepalen hoeveel groei ze aankan. “Groei is nodig, maar we moeten onze spankracht niet overvragen.” Oncontroleerbare demografische groei is volgens De Jonge niet solidair, zeker niet omdat de sociale schade in Oost-Europa door deze leegloop groot is.

De indruk die na afloop blijft hangen? Drie kandidaten die het roerend eens zijn over de brede middenpartij die het CDA wil zijn, maar die zeer verschillen in stijl, van wollig en aimabel, direct en vlot, tot detaillistisch en strijdbaar. En die in ieder geval in dit debat niet hebben gepraat over toekomstige coalities, over rechts of door het midden. Volgens De Jonge na afloop ‘geen bewuste keus’.

Bood het debat nog iets onverwachts? Niet echt. Of het moet zijn dat De Jonge graag rockmuziek én de Mattheus zingt. En dat Keijzer met haar knalrode pumps dit keer De Jonge aftroefde op zijn handelsmerk, mooie schoenen.

Lees ook:

Geen extra rivaal voor De Jonge, Omtzigt en Keijzer

De strijd om het lijsttrekkerschap van het CDA gaat definitief tussen Hugo de Jonge, Pieter Omtzigt en Mona Keijzer. Er heeft zich geen tegenkandidaat gemeld die aan de voorwaarden voldeed, meldt de partij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden