Asielopvang

Burgemeesters beloven extra bedden en woningen voor asielzoekers en vluchtelingen

Eric van der Burg, staatssecretaris voor asiel en migratie, bij aankomst op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad.  Beeld ANP
Eric van der Burg, staatssecretaris voor asiel en migratie, bij aankomst op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad.Beeld ANP

Om de crisis in de asielopvang te bezweren, zet het kabinet in op meer woningen voor vluchtelingen. Op de korte termijn belooft de staatssecretaris extra ambtenaren.

Petra Vissers

De 25 burgemeesters in het Veiligheidsberaad beloven nog beter hun best te doen om de crisis in de asielopvang op te lossen. De bedoeling is dat de komende periode 7500 statushouders (vluchtelingen met een verblijfsvergunning) een woning krijgen toegewezen, zodat zij het asielzoekerscentrum kunnen verlaten. Ook moet elke regio 225 bedden regelen in de crisisnoodopvang.

Het vertrouwen lijkt wankel. Terwijl VVD-staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) vrijdagochtend sprak van ‘buitengewoon’ goed overleg, had Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheidsberaad, het over ‘een fragiele afspraak’.

Geen vrijblijvende toezeggingen

De burgemeesters van de veiligheidsregio’s werken mee aan de door het kabinet gevraagde extra opvang voor asielzoekers en vluchtelingen. In ruil daarvoor willen ze dat het Rijk de toezeggingen nakomt die deze week gedaan zijn.

Als dat niet gebeurt, staken de veiligheidsregio’s hun inspanningen, aldus Bruls. Als het aan hem ligt, wordt per week bijgehouden wat het Rijk doet. De tijd van vrijblijvende toezeggingen is volgens hem voorbij.

Het kabinet zou elke gemeente extra ambtenaren beloven om alles in goede banen te leiden. Ook zou er 40 miljoen beschikbaar zijn voor de opvang van asielzoekers. Of dat klopt, wil de staatssecretaris niet zeggen.

Volgens Bruls is in elk geval beloofd dat gemeenten mensen krijgen van het Rijk. Geld zou niet zozeer het probleem zijn, voldoende mensen wel. Bruls zegt dat het de afgelopen weken is voorgekomen dat de bedden klaarstonden, maar dat er geen medewerkers waren om asielzoekers op te vangen.

Geld en ambtenaren

De staatssecretaris van asiel benadrukt dat hij weet hoeveel er op het bordje ligt van gemeenten. “Dat voel ik van top tot teen”, aldus Van den Burg.

Op de langere termijn zet het kabinet vol in op meer woningen voor vluchtelingen die een verblijfsvergunning hebben. Door de vastgelopen woningmarkt zitten op dit moment ruim 14.000 statushouders in een asielzoekerscentrum. Dat is meer dan een derde van het aantal mensen dat het Centraal orgaan opvang asielzoekers (Coa) huisvest.

Omdat de opvangcrisis opgelost zou zijn als deze statushouders kunnen verhuizen naar een eigen woning, richt het kabinet zich op ‘tussenwoningen’, bijvoorbeeld containerwoningen. “Die zullen nog moeten worden gecreëerd”, zei Van der Burg daar vrijdagochtend over.

Nationale crisis

De asielopvang verkeert al bijna een jaar in crisis. De asielzoekerscentra zitten overvol door een combinatie van een iets hogere instroom dan normaal, lange wachttijden bij de IND en de vastgelopen woningmarkt.

De problemen werden inmiddels bestempeld tot nationale crisis. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) werd aangesteld om ‘op hoog ambtelijk en bestuurlijk niveau’ de coördinatie en besluitvorming op zich te nemen. Ook werd een crisisteam gevormd. Daarin zitten behalve de staatssecretaris van asiel, ook de minister van justitie en veiligheid, de minister-president en de minister van wonen.

Om te voorkomen dat asielzoekers op straat moeten slapen, worden al maanden tijdelijke noodopvanglocaties geopend. Op dit moment zijn dat er 44. Die zijn vaak slechts voor enkele maanden beschikbaar, en hebben sobere voorzieningen en weinig comfort.

Slapen in sporthallen

Daarnaast is er sinds begin mei overgeschakeld op crisisnoodopvang. Dat zijn vaak sporthallen of evenementenhallen, waarvoor niet langer het Coa verantwoordelijk is, maar gemeenten, veiligheidsregio’s of provincies.

Deze locaties zijn nog korter beschikbaar dan noodopvanglocaties. In de laatste poging om de acute crisis te bezweren, werd er op 1 juni afgesproken dat veiligheidsregio’s per toerbeurt twee weken lang zeshonderd mensen zou opvangen. Dat ging een week goed, maar toen sliepen asielzoekers opnieuw op stoelen in de wachtruimte van het aanmeldcentrum van de IND in Ter Apel.

Vorige week was de situatie zo ernstig dat het Rode Kruis tenten plaatste bij het aanmeldcentrum. Uiteindelijk deelde de hulporganisatie er ook voedsel en water uit, omdat mensen van ’s avonds 22.00 uur tot ’s middags 13.00 niets te eten of te drinken hadden gekregen.

De verwachting op het ministerie is dat de huidige crisissfeer nog even aanhoudt. De hoop is nu dat er vanaf eind volgend jaar gebouwd kan worden aan een ander opvangsysteem, dat adequater kan meebewegen met kleinere en grotere aantallen asielzoekers.

Lees ook:

De angel moet uit het gesprek over asielopvang: ‘Scheid kansrijke en kansarme asielzoekers sneller van elkaar’

Het moet afgelopen zijn met het ‘leuren’ met asielzoekers, zeiden de voorzitters van de adviesraad migratie en de Raad voor het Openbaar Bestuur vorige week. ‘Het zou heel mooi zijn als de minister-president zich hier tegenaan gaat bemoeien.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden