Nieuws Mercosur

Boeren vrezen het handelsakkoord met Zuid-Amerika met grote vreze

Beeld Joris Van Gennip

Na twintig jaar onderhandelen is een handelsakkoord tussen de Europese Unie en Zuid-Amerikaanse landen nabij. Niet iedereen is enthousiast. De Partij voor de Dieren en boeren vinden elkaar in het verzet.

De Nederlandse voedselmarkt kan zich opmaken voor ‘massale dumping van plofkippenvlees, fout rundvlees, zwaar bespoten suiker’ en andere producten die worden gefabriceerd op plekken in de wereld waar dierenwelzijn geen enkele rol speelt, aldus Marianne Thieme, fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren. Ze waarschuwt het kabinet dat de landbouw in Nederland straks ‘kapot wordt geconcurreerd’.

De Partij voor de Dieren die in de bres springt voor de positie van de Nederlandse boer, het is zonder twijfel opvallend. Maar volgens Thieme is er alle reden toe. De Europese Commissie staat op het punt een vrijhandelsverdrag te sluiten met Mercosur; het blok van vier Zuid-Amerikaanse landen (Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay). De onderhandelingen lopen al ongeveer sinds de eeuwwisseling, maar komen nu in een stroomversnelling. Het politieke akkoord zou zeer nabij zijn.

Spotgoedkoop en vervuild vlees

In Duitsland klinkt vooral blijdschap over de op handen zijnde deal: de autofabrikanten staan klaar om hun voertuigen massaal naar de overkant van de Atlantische Oceaan te exporteren. Maar in andere landen, zoals Frankrijk, Ierland, België én Nederland, bestaan zorgen. Het Mercosur-akkoord betekent ook dat de Zuid-Amerikaanse landen hun landbouwproducten gemakkelijker in Europa kunnen afzetten. De boeren voelen zich bedreigd. Milieuorganisaties en politieke partijen waarschuwen voor de import van spotgoedkoop en vervuild vlees.

Premier Rutte is uitgesproken voorstander van het handelsakkoord. Een week geleden ondertekende hij een brief aan voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie, waarin staat dat het sluiten van ‘een van de belangrijkste handelsdeals van de EU’ een ‘historische kans’ is. En: ‘De Europese Unie kan het zich niet permitteren om dit verdrag af te wijzen om populistische en protectionistische redenen’. Onder de brief staan ook de handtekeningen van zes andere regeringsleiders, onder wie Angela Merkel.

Minister Blok van buitenlandse zaken maakte deze week in een Kamerdebat duidelijk dat ook hij voorstander is van het akkoord: “Mijn uitgangspunt is dan ook dat het beter is om aan tafel te zitten en afspraken te maken dan op de handen te zitten, schande te roepen en te weten dat er daardoor in ieder geval niks zal veranderen.”

Pal naast de boer

De steun van het kabinet stelt coalitiepartijen in Nederland voor een dilemma. Het betekent dat VVD, CDA, D66 en ChristenUnie zich niet gemakkelijk tegen de Mercosur-deal kunnen keren. VVD-Kamerlid Helma Lodders heeft recent wel kritische vragen over het akkoord gesteld aan het kabinet, vanwege de bedreigingen voor de Nederlandse landbouw. Maar de partij wijst het handelsverdrag niet af. Dat geldt ook voor de coalitiepartners.

Toen de Partij voor de Dieren deze week een motie in stemming bracht in een poging landbouw uit het Mercosur-akkoord te halen, stemde de hele oppositie voor en VVD, CDA, D66 en CU tegen. CDA-Kamerlid Mustafa Amhaouch zegt dat zijn partij ‘in principe voor handelsverdragen’ is. “Als je met andere landen een goed, gebalanceerd akkoord kunt sluiten, moet je dat altijd doen. Op het Mercosur-verdrag zijn we wel degelijk kritisch. Het CDA wil dat het kabinet pal naast de boer gaat staan. Agrariërs mogen niet uitgespeeld worden tegen de autosector.”

Vooral boeren met kippen en koeien maken zich zorgen. De Europese landbouwkoepel Copa-Cogeca vreest de vleesimport uit vooral Argentinië en Brazilië en wijst het akkoord daarom onomstotelijk af. Esther Ouwehand, Kamerlid voor de Partij voor de Dieren, ziet dat er onder Nederlandse boeren ‘sprake is van verwarring’. “Ze vragen zich af: wie komt er voor ons op? Waarom krijgen we niet veel duidelijker steun van VVD en CDA?”

Ouwehand noemt de zorgen die ze destijds had over het associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne ‘kinderspel’ vergeleken bij haar bezwaren tegen het Mercosur-akkoord. “Oekraïne moet in 2021 aan EU-standaarden voor dierenwelzijn voldoen, dat is tenminste iets. De Braziliaanse president Bolsonaro trekt zich niks aan van het klimaatakkoord. Hij laat giftige stoffen toe die in Europa allang verboden zijn. Hij vindt dat het regenwoud geen bescherming meer verdient. En daar wil Nederland een akkoord mee sluiten?”

Lees ook:

Een EU-handelsverdrag met Zuid-Amerika? Niet zolang Bolsonaro er zit

Opinie: Nu Jair Bolsonaro president van Brazilië wordt, moet de EU de onderhandelingen met Mercosur, de douane-unie tussen Brazilië, Argentinië, Uruguay, Paraguay en Venezuela, per direct stopzetten

EU en Zuid-Amerika nader tot elkaar

Het vrijhandelsverdrag moet de economie van de Latijns-Amerikaanse landen uit het slop trekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden