Tweede Kamer

Bij sms-debat daalt sfeer tussen kabinet en oppositie tot dieptepunt. ‘Anders ga ik wel andere dingen doen’

Jesse Klaver (GroenLinks) en premier Mark Rutte tijdens het sms-debat. Beeld ANP
Jesse Klaver (GroenLinks) en premier Mark Rutte tijdens het sms-debat.Beeld ANP

Een felle premier Rutte vindt dat hij te vaak op zijn geloofwaardigheid wordt aangevallen. Met zijn sms-gedrag is volgens hem niets mis.

Wilma Kieskamp

Dat het geen verdediging met gebogen hoofd zou worden, was meteen al duidelijk. De lichaamstaal van premier Mark Rutte sprak boekdelen. “Nee”, schudde hij met het hoofd terwijl vanuit de oppositie de kritiek op hem neerdaalde, ditmaal over zijn sms-gedrag.

Met een frontale tegenaanval heeft premier Rutte een signaal uitgezonden. Hij is het zat. De kritiek op zijn persoon en zijn geloofwaardigheid moet ophouden. Hij vindt dat de oppositie te pas en te onpas eerdere kwesties van stal haalt en “stickers uit het verleden bij elkaar optelt”.

Een debat met de Tweede Kamer over de sms-gewoontes van Rutte is donderdag uitgelopen op een harde confrontatie met vrijwel de hele oppositie. Rutte daagde de Kamer al meteen uit hem óf te vertrouwen óf hem weg te sturen. “Anders ga ik wel andere dingen doen”, beet hij de Kamer toe.

‘Rutte is een sjacheraar’

Met name tussen Rutte en oppositieleider Jesse Klaver was de sfeer om te snijden, toen de premier donderdag in de Tweede Kamer moest komen uitleggen waarom hij tot voor kort dagelijks alle sms-berichten op zijn telefoon wiste. Rutte zegt dat hij berichten die bestuurlijk relevant waren wel doorgaf aan ambtenaren ter archivering. Langere berichten las hij voor of hij vatte die zelf samen.

“Ik heb van A tot Z gehandeld naar de letter én naar de geest van de wet”, luidde de inhoudelijke verdediging. Hooguit vindt hij achteraf dat voorlezen als vorm van archivering niet ideaal was. Maar verder wilde Rutte niet gaan.

Bij GroenLinks zag fractievoorzitter Klaver een patroon. Het wissen van sms’jes deed hem direct denken aan andere missers uit Ruttes eerdere premierschappen. Klaver somde uitgebreid op: de verdwenen dividendbelasting-memo’s , de bonnetjes van de Teevendeal, de notulen die ontbraken over het toeslagenschandaal, de ontbrekende herinnering aan bombardementen op Hawija, en het 1-aprildebat over ‘functie elders’.

Geert Wilders koos voor nog hardere woorden: “Rutte is een sjacheraar”. Pieter Omtzigt sprak over een premier “die de grondvesten van de democratie ondermijnt”.

Sfeer daalt tot dieptepunt

Voor de premier is het tijdens zijn vierde kabinet pas de eerste keer dat hij onder vuur ligt. Rutte lijkt een nieuwe strategie te hebben gekozen om de vertrouwensvragen te pareren. “Vals!”, vond hij de vele verwijzingen naar de eerdere crises die hij politiek overleefde. De oppositie draagt volgens Rutte zelf het meeste bij aan het ondermijnen van het vertrouwen in de politiek. “Waarom dat wántrouwen naar het kabinet?”

De sfeer tussen kabinet en de oppositie is tot een dieptepunt gedaald. PvdA-fractieleider Attje Kuiken riep Rutte op om zijn tegenaanval te staken. “We moeten als Tweede Kamer lessen durven trekken, of de premier er nu chagrijnig van wordt of niet”.

Ruttes 41 corona-sms’jes

Hoeveel van zijn sms-berichten bewaarde de premier? In het begin van de coronacrisis liet Rutte 41 sms-berichten archiveren. Wel erg weinig, aldus de oppositie. De berichten zijn naar buiten gekomen nadat de Volkskrant ze opvroeg. Volgens de premier zelf is het lage aantal van 41 smsjes verklaarbaar: het crisisoverleg verliep per telefoon of vergadering. Opvallend: er zat in het archief geen enkele sms aan de coronaminister of expert Jaap van Dissel. Volgens Rutte had hij met hen geen overleg per sms.

Lees ook:

De gewiste sms’jes van premier Rutte zijn echt verdwenen

Premier Ruttes stijl van werken ligt opnieuw onder vuur. Hij bewaarde niet al zijn sms-verkeer. Vandaag moet hij de Kamer ervan overtuigen dat hij niets verkeerd heeft gedaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden