Beeld Trouw

Plein 2 Bezette gebieden

Bij Israël telt ieder detail: zelfs een flesje wijn is politiek

Het hete hangijzer in de buitenlandhoek is deze weken natuurlijk het bombardement in het Iraakse Hawija, maar de redactie van Plein-2 verliest ondertussen de kleinere onderwerpen niet uit het oog. Een aantal Kamerleden deed dat ook niet, want bij Israël is ieder woord of flesje wijn politiek.

Zo was er vorige week consternatie over een verklaring van het ‘vierde comité’ van de Verenigde Naties. Als dat niet meteen een belletje doet rinkelen snappen wij dat volkomen. Het is een afdeling van de VN die zich onder meer met dekolonisatie bezighoudt, en een bijzondere belangstelling heeft voor de Palestijnse zaak. Steen des aanstoots in het Nederlandse parlement was een passage die verwijst naar Al-Haram Al-Sharif, de Arabische naam voor wat onder Joden bekendstaat als de Tempelberg. Nederland had, net als de andere lidstaten van de Europese Unie, ingestemd met de tekst.

Kees van der Staaij (SGP) was furieus. Hij eiste een debat waarin buitenlandminister Stef Blok moest uitleggen hoe Nederland in kon stemmen met een tekst ‘waarin de Joodse geschiedenis, de Tempelberg, niet meer genoemd mag worden.’ Van der Staaij kreeg zijn zin niet. Andere partijen vonden het voldoende dat de minister per brief tekst en uitleg geeft.

Dat moest het kabinet een maand eerder ook al doen na een klacht van Joël Voordewind (ChristenUnie). De Voedsel- en Warenautoriteit had namelijk een winkel in Nijkerk, het Israel Producten Centrum, op de vingers getikt. Daar wordt wijn verkocht die is geproduceerd vanuit illegale nederzettingen in de Westelijke Jordaanoever, terwijl op het etiket ‘wijn uit Israël’ staat.

Deze etikettering is al jarenlang een discussiepunt in de buitenlandcommissie van de Kamer. Volgens het EU-recht moet er een speciale sticker op Israëlische producten uit bezet Palestijns gebied, zodat consumenten kunnen kiezen of zij dit willen kopen.

Toenmalig buitenlandwoordvoerder van de VVD Han ten Broeke was enkele jaren geleden zo handig om zijn kritiek op deze maatregel breder te verpakken. In de Kamer kreeg hij steun voor een motie die toenmalig minister Bert Koenders opdroeg in Europa dan ook aparte etiketten te bepleiten voor producten uit de door Marokko geannexeerde Westelijke Sahara.

In een filmpje hield Ten Broeke twee ‘conflict-tomaten’ vast. De ene uit de Westelijke Jordaanoever, de andere uit de Westelijke Sahara. “Deze tomaat moet straks een label krijgen. Zodat je hem in de supermarkt kan laten liggen. Maar de andere tomaat is minstens zo fout, en komt uit de door Marokko bezette Westelijke Sahara. Die hoeft niet gelabeld te worden. En dat vind ik gek.”

Niet alleen tomaten zijn het probleem, zo onderstreepte Ten Broeke onlangs op Twitter. Ook bij de aankoop van Halloumi-kaas uit het door Turkije bezette noorden van Cyprus zou de argeloze consument weleens misleid kunnen worden, door de ondoorzichtige regels van de EU.

Van het Nederlandse pleidooi voor stickers op tomaten uit de Sahara komt in Brussel weinig terecht. Andere landen hebben geen zin in een conflict met Marokko hierover, zo liet Koenders al in 2016 weten.

De VVD maakt zich sinds het vertrek van Ten Broeke ook minder druk om Israël. Het land kende wel een vurige sympathisant in de fractie, maar die heeft zich lange tijd stilgehouden, zo ontdekten we vorige week. Het afgescheiden Kamerlid Wybren van Haga steunde als eenpitter plotseling moties van de PVV die het kabinet vragen de Nederlandse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem te verplaatsen, en de bezette Golan-hoogte als Israëlisch grondgebied te erkennen.

Wijntips uit betwiste gebieden

Golan Heights Winery, Gamla - Cabernet Sauvignon & Merlot (ca. 15 euro) (Israel en Syrië)

Domaine Avetissyan, Kataro (ca. 20 euro) (Armenië en Azerbeidzjan)

Abchazië Esjera halfdroog rood (ca. 7 euro) (Rusland en Georgië)

Die Golan-kwestie doet ons trouwens afvragen waarom die hele labelkwestie zo’n probleem moet zijn. De hoogvlakte geldt als uitstekend wijngebied, dus de Israëlische producenten daar vermelden expliciet op de fles waar de wijn vandaan komt. Hetzelfde geldt voor wijn uit Nagorno-Karabach, een door Armeniërs onafhankelijk verklaard deel van Azerbeidzjan, die via Armenië op de Europese markt komt.

De rubriek Plein 2 behandelt de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag, beschreven door de parlementaire redactie van Trouw.

Lees ook:

Dossier Plein 2

Alle eerdere afleveringen van onze parlementaire rubriek zijn hier te vinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden