Verkiezingsprogramma's

Alleen de verkiezingsprogramma’s van D66, GroenLinks en PvdA doorstaan toets rechtsstatelijkheid

Pro-IS-demonstranten tijdens een protest in de Haagse Schilderswijk.  Beeld ANP
Pro-IS-demonstranten tijdens een protest in de Haagse Schilderswijk.Beeld ANP

De toeslagenaffaire waarin basisrechten van burgers zijn geschonden, heeft duidelijk invloed gehad op de verkiezingsprogramma’s.

Politieke partijen besteden nu veel meer aandacht aan de rechtsstaat en hoe burgers daarbij betrokken kunnen worden dan vier jaar geleden. Dat concludeert oud-vicepresident van de Hoge Raad, Willem van Schendel namens de orde van advocaten.

De toeslagenaffaire waarin basisrechten van burgers zijn geschonden, heeft duidelijk invloed gehad op de verkiezingsprogramma’s. Partijen realiseren zich, onder meer door wat er in Polen en Hongarije gebeurt, ook beter hoe makkelijk de rechtsstaat kan afbrokkelen.

Als voorbeelden noemt Van Schendel de introductie van een fiscale ombudsman, referenda, de verbetering van bezwaarprocedures voor burgers, en de toets bij elke nieuwe wet of daarmee de rechtsstaat niet wordt ondermijnd.

De zwaarste kritiek krijgen de populistische partijen, maar ook de VVD en SGP

Van Schendel is voorzitter van de commissie die namens de orde van advocaten veertien verkiezingsprogramma’s heeft langsgelopen met de vraag of de voorstellen de rechtsstaat versterken, of juist ondermijnen. De conclusie is dat slechts voor drie partijen (D66, PvdA en GroenLinks) alle ingediende voorstellen rechtsstatelijk zijn. Alle andere partijen hebben voorstellen die niet goed in onze rechtsstaat passen of deze zelfs ondermijnen.

De zwaarste kritiek krijgen de populistische partijen, maar ook de VVD en SGP. Zo krijgt de VVD een rode vlag voor haar voorstellen waarmee ze de immigratie drastisch wil beperken, voor het plan om jihadisten levenslang in de gaten te houden, of hun Nederlanderschap in te trekken, en voor het op internet openbaar maken van zwarte lijsten van fraudeurs. De SGP wil terroristen het Nederlanderschap ontnemen en ze kunnen uitleveren aan landen die de doodstraf kennen.

Het CDA krijgt op één punt de rode vlag: de partij wil een asielstatus of verblijfsvergunning intrekken van burgers die zijn geradicaliseerd, zonder dat dit besluit bij de rechter ter toetsing wordt voorgelegd. Dit is volgens de commissie allemaal in strijd met internationale mensenrechtenverdragen

Lees ook:

Wat is de rechtsstaat ons waard?

De strafrechtketen piept en kraakt

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden