ColumnBart Zuidervaart

Alle fouten zijn mijn fouten, zegt Rutte. Toch brokkelt het gezag van coronaminister De Jonge af. Dat van de premier niet

Het was begin maart toen Mark Rutte een moeilijk bezoek bracht aan Vlissingen. De Zeeuwen waren op dat moment nog niet bezig met het oplaaiende coronavirus, de afgeblazen komst van een marinierskazerne slokte alle aandacht op. Er heerste nogal wat woede.

Gesteund door enkele VVD-Tweede Kamerleden probeerde de premier een zaal vol boze Zeeuwen uit te leggen waarom het kabinet contractbreuk heeft gepleegd. De liberalen kregen die avond de volle laag. Een aanwezige vroeg zich nog wel af: waar blijft de verantwoording door het CDA? Het kazernedossier zit immers onder de vingerafdrukken van christen-democraten. CDA-defensieminister Hans Hillen beloofde in 2012 dat de mariniers van Doorn naar Vlissingen zouden verhuizen. En het breken van die belofte gebeurt nu onder verantwoordelijkheid van een andere CDA’er, minister van defensie Ank Bijleveld.

Rutte vond het niet meer dan logisch dat hij de klappen moest opvangen. Hij zei: “Als ergens iets fout gaat, is dat altijd mijn fout. Als er iets goed gaat, doet het team iets goed.” Het is een favoriete boodschap van de premier. Vorige week nog, tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen, hield Rutte de Tweede Kamer voor dat de verantwoordelijkheid, voor wat dan ook, ‘uiteindelijk altijd bij mij ligt’. En dat hij ‘nooit iets zal afschuiven op wie dan ook’. Waarvan akte.

Je zou, met de prijzenswaardige woorden van Rutte in het achterhoofd, denken dat de krakende corona-aanpak voornamelijk afstraalt op de minister-president. Hij is immers de man van de fouten, de bloemen zijn altijd voor het team. Maar de problemen kleven niet zozeer aan Mark Rutte. Wel aan Hugo de Jonge.

De Jonge is een man van ferme beloftes

De CDA’er, die toch al gebutst uit de lijsttrekkersstrijd van zijn partij kwam, heeft het zwaar te verduren. Als ‘coronaminister’ draagt hij verantwoordelijkheid voor de testcapaciteit die maar niet op orde komt, voor de onvrede bij de GGD’en die niets voelen voor een voorkeursbehandeling van leerkrachten en zorgpersoneel, voor het debacle rond de teststraat op Schiphol, voor het tekort aan beschermingsmiddelen voor hulpverleners.

De Jonge is een man van de ferme beloftes. Iedereen met milde klachten zou zich vanaf 1 juni kunnen laten testen, beloofde hij, waarna telefooncentrales overbelast raakten en GGD’en vastliepen. De corona-app zou op 1 september in heel Nederland kunnen worden gebruikt, wat vandaag de dag nog steeds niet het geval is. Tv-programma ‘Nieuwsuur’ onthulde dat de richtlijn voor medewerkers in de ouderenzorg om in bepaalde omstandigheden geen mondmasker te dragen, mede was ingegeven door schaarste. En dat terwijl het ministerie van volksgezondheid altijd heeft volgehouden dat die richtlijn is gebaseerd op medisch advies en veiligheid.

Het gezag van De Jonge als coronaminister brokkelt af. De kritiek raakt de premier en zijn partij veel minder, gezien de peilingen die een enorme voorsprong voor de VVD laten zien. 

Straks, als de verkiezingen echt in aantocht zijn en Rutte zoals verwacht weer lijsttrekker is, krijg je de ongemakkelijke situatie dat de twee gezichten van de coronabestrijding tegenover elkaar komen te staan. Volgens de premier zijn alle fouten altijd zijn fouten, maar je moet niet verbaasd zijn als je Rutte in het heetst van de campagne daar heel even aan moet helpen herinneren.

Bart Zuidervaart is chef van de redactie politiek. Hij schrijft wekelijks een column.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden