Column

Al meer dan tien jaar is Rutte de bedrijfsleider van Nederland

null Beeld
Beeld

We kennen het spel, we weten hoe het werkt, en toch blijft het een wonderlijk fenomeen: de politicus die het politieke uit de politiek sloopt. Mark Rutte is er een meester in; al meer dan tien jaar is hij de bedrijfsleider van Nederland, hij stuurt de onderneming door goede en slechte tijden, en staat altijd open voor het gesprek, want we moeten het samen doen. Als het maar niet gaat over de vraag welke samenleving ons uiteindelijk voor ogen staat, welke botsende ideeën daarover bestaan en welke fundamentele keuzes daaruit volgen.

Zaterdag publiceerde hij een brief om ons te waarschuwen: ‘Binnenkort kunt u stemmen. Dus voeren partijen nu campagne, dat hoort erbij. Maar dit is geen tijd voor het uitvergroten van verschillen. Het is tijd voor samenwerking en inhoud.’ Onderaan stond heel bescheiden het logo van een politieke partij, als een voetnoot, een terzijde. Meer was ook niet nodig, de afzender mocht erop vertrouwen dat de lezers wel wisten bij welk vakje hij hoorde.

Thuis maakte ik de hele dag gebruik van de zinsnede ‘het is tijd voor samenwerking en inhoud’, dat bleek in alle situaties verbazingwekkend goed te werken. Probeer het maar eens, en voeg er gerust de woorden ‘juist nu’ aan toe. Maar qua politieke campagne zou ik toch liever zien, juist nu, dat de schijnwerpers heel duidelijk wél op de verschillen werden gericht. Er ligt genoeg op tafel om het oneens over te zijn: de omgang van de mens met dier en natuur, ook vanwege corona, de inrichting van de economie en de klimaatcrisis, de erfenis van de sociale kaalslag onder de noemer van zelfredzaamheid, de rol van de overheid nu alles een markt heet te zijn.

 Het is zijn natuurlijke modus

Dat Rutte dit alles niet noemt, is logisch: de premiersbonus bij verkiezingen bestaat eruit dat je kunt doen alsof je boven de partijen staat. Elke regeringsleider valt daarop terug als hij niet-campagne-voerend campagne voert. Maar niemand gaat het zo goed af als Rutte; hij hoeft zich voor deze rol op geen enkele wijze geweld aan te doen, het is zijn natuurlijke modus.

In zijn pas gepubliceerde essaybundel De gelukkigste man van Nederland beschrijft Joost de Vries hoe Rutte na zijn gevecht met Rita Verdonk lange tijd zoekende was naar een profiel dat bij hem zou passen, zonder veel resultaat. Tot de kredietcrisis hem verloste: nu draaide het gewoon om een praktisch probleem en om geld. “Rutte kon pas Rutte worden toen de politieke realiteit hem ontsloeg van het hebben van ideeën.”

Juist in de uitvoering liggen de nodige problemen

Toch roept de vaststelling dat onze premier een manager werd omdat hij nu eenmaal een manager ís, weer nieuwe vragen op. Als hij een uitvoerder is, en niet zozeer een denker, laat staan een ideoloog, om nog te zwijgen van een socioloog, dan zou zijn populariteit moeten samenhangen met de kwaliteit van zijn uitvoering. Maar daar liggen de nodige problemen. Er komen al parlementaire enquêtes naar de gaskwestie en de toeslagenaffaire, de corona-aanpak komt daar wellicht nog bij.

Vanwaar dan Ruttes succes? Misschien is het, juist nu, dankzij zijn ideeënloosheid. Ideeën? Heel gevaarlijk.   

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden