Levensbeëindiging

Actieve levensbeëindiging straks toegestaan voor kinderen met uitzichtloos lijden

Beeld Ilse van Kraaij

Bij kinderen die uitzichtloos en ondraaglijk lijden, wil het kabinet aan artsen meer ruimte geven om in te grijpen aan het sterfbed. Na jarenlange discussie komt er een regeling.

Het kabinet wil dat artsen meer armslag krijgen om medisch in te grijpen aan het sterfbed van jonge kinderen. In uitzonderlijke gevallen, onder strikte voorwaarden, moet het mogelijk worden dat een kind overlijdt door actieve levensbeëindiging. Dat is nu niet toegestaan, in geen enkel geval.

Artsen zijn nu nog strafbaar als ze bij kinderen tot twaalf jaar het leven van het ernstig zieke kind bewust bekorten. Alleen voor baby’s tot één jaar zijn er uitzonderingen, vastgelegd in een protocol waar alle artsen zich aan moeten houden. Het kabinet wil dat nu ook mogelijk maken voor kinderen tot twaalf jaar. Het kabinet gaat in overleg met kinderartsen en het Openbaar Ministerie nadere, strenge criteria uitwerken waarbij artsen meer mogelijkheden krijgen bij de hele leeftijdgroep tot twaalf jaar.

CDA-ministers De Jonge (zorg) en Grapperhaus (justitie) noemen het een ‘aangrijpend’ onderwerp. Zijn willen dat “ongeneeslijk zieke kinderen de best mogelijke zorg ontvangen en dat onnodig lijden wordt voorkomen”, schrijven zij in een brief aan de Tweede Kamer.

Euthanasie voor kinderen wordt niet mogelijk, wat het kabinet betreft. De beslissing van actieve levensbeëindiging bij jonge kinderen moet een medische beslissing blijven, van artsen, niet van ouders en kinderen zelf. De euthanasiewet in Nederland blijft zoals die is. Het kabinet wil pertinent niet de weg inslaan van het verlagen van de leeftijdgrens voor euthanasie, die in Nederland nu op twaalf jaar ligt. Dan zouden kinderen zelf om euthanasie kunnen vragen. In buurland België bestaat zulke ‘kindereuthanasie’ wel, sinds enkele jaren.

Jarenlang maatschappelijk debat

Dat het kabinet actieve levensbeëindiging wil toestaan bij kinderen, is een verrassende stap. Bij het regeerakkoord sprak de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie af om pas op de plaats te maken op het gebied van medische ethiek. Over voltooid leven, een andere discussie in het euthanasiedossier, liepen de gemoederen geregeld hoog op. Bij de kwestie van het sterfbed van ernstig zieke kinderen speelt mee dat er al jarenlang maatschappelijk debat over is geweest. Al in 2015 vroeg het toenmalige kabinet Rutte-II aan kinderartsen om een verkenning te doen.

Kinderartsen schatten in dat het gaat om vijf tot tien kinderen per jaar, van wie de meeste een progressieve aangeboren afwijking hebben. Pijnbestrijding is niet altijd goed mogelijk. Artsen en ouders kozen de afgelopen jaren soms voor de ‘nooduitgang’ om het kind te laten overlijden door het geen voeding en vocht meer te geven. Die schrijnende verhalen van ouders daarover leidden bij de Tweede Kamer vorig jaar al tot de conclusie bij een overgrote meerderheid van de partijen dat er “schrijnende situaties” zijn waarvoor op een of andere manier een oplossing nodig is.

Minister Hugo de Jonge schrijft dat hij met een regeling zowel wil waarborgen dat de “belangen van kinderen worden beschermd”, als dat er “meer juridische waarborgen komen voor artsen”. Met een regeling wordt het handelen van artsen rond het sterfbed transparanter en blijft het toetsbaar, schrijft hij. Er komt een aparte beoordelingscommissie waar artsen toestemming moeten vragen voor zij ingrijpen aan een sterfbed van een kind.

In de Tweede Kamer dringt met name de VVD al jaren aan om artsen meer mogelijkheden te geven aan het sterfbed van kinderen. De fractie wilde niet dat het kabinet de beslissing verder uit zou stellen, nadat eerdere gesprekken wegens de coronacrisis waren stilgelegd. Tegenover de VVD staat de ChristenUnie, die grote moeite heeft met deze nieuwe stap in het euthanasiedebat. Of die fractie gaat steunen dat er een regeling komt, is nog niet duidelijk. Mogelijk wordt het een ‘vrije kwestie’ binnen de coalitie.

Lees ook:
Milou (10) overleed na een wekenlang sterfbed. Haar ouders pleiten dat artsen mogen ingrijpen. ‘Je wilt niet dat je kind zó moet lijden’

Tien jaar lang wisten de artsen en haar ouders Sidonie en Jurgen Schreuder niet wat hun oudste van drie kinderen mankeerde, behalve dat één ding duidelijk was. Milou leed pijn, elke dag.

VVD pleit al langer voor ruimere mogelijkheden kindereuthanasie

“Ik pleit niet voor carte blanche, maar er is nu een lacune in de euthanasiewet”, zei VVD-Kamerlid Ockje Tellegen vorig jaar in de Tweede Kamer. “Voor kinderen tussen één en twaalf jaar is er wettelijk niets geregeld. Wat moeten we tegen hun ouders zeggen: laat uw kind maar versterven, of wacht tot het twaalf jaar is?”.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden