Beeld Trouw

Column Sylvain Ephimenco

Zwart geweld tegen zwart in Afrika

De man die zijn land heeft geruïneerd en zijn volk in armoede en honger wierp, is gisteren op 95-jarige leeftijd overleden. Robert Mugabe was na een bloedig bewind van 37 jaar in 2017 afgezet, maar Zimbabwe lijkt de vernietigende waanzin van zijn ex-dictator nog niet te boven te zijn gekomen.

Maar hoe blij waren we niet toen de vrijheidsstrijder Mugabe, die tien jaar in de gevangenissen van het blanke minderheidsregime had doorgebracht, de macht overnam? Voor heel Afrika moest hij het symbool worden van gerechtigheid na de wrede onderdrukking van de kolonisator.

Helaas bleken op dit continent, na het legitiem verjagen van blanke onderdrukkers, sommige zwarte vervangers geen haar beter. Niet alleen bouwde Mugabe zichzelf vrij snel om tot een gewelddadig potentaat, die tienduizenden Zimbabwanen liet vermoorden en de oppositie muilkorfde, hij leidde zijn land ook naar de economische afgrond. 

Niet in de laatste plaats was zijn landbouwhervorming daar debet aan. Op zoek naar zondebokken liet hij duizenden blanke boeren onteigenen, soms met dodelijk geweld, om hun land aan onkundige arme Zimbabwanen, politieke vrienden en veteranen van de bevrijdingsoorlog te schenken. Van de graanschuur van Afrika werd Zimbabwe een dor land. De economie stortte in, de inflatie liep op tot 100.000 procent en het volk kreeg honger. 60 procent van de bedreigde dieren werd afgeslacht en opgegeten.

Mandela’s verzoening is een dode letter

Tien jaar na de machtsovername van Mugabe, op 11 februari 1990, volgde ik, met tranen in de ogen, de vrijlating van Nelson Mandela rechtstreeks op tv. Na het duister, het licht. De man die nog langer dan Mugabe in het gevang had doorgebracht, werd niet de wreker en dictator van Zuid-Afrika. Mandela was de Afrikaanse verzoener en de bruggenbouwer waar men naar hunkerde.

Helaas was zijn presidentschap van korte duur (1994-1999). Het huidige Zuid-Afrika is niet de droom van Mandela geworden, met zijn hoge criminaliteitscijfers en corruptie. Maar erger: de verzoening die Mandela predikte, is een dode letter. Racisme, xenofobie en antimigrantengeweld domineren. Eerder schreef ik over de vele blanke boeren die door bendes zwarte lieden worden aangevallen, soms gemarteld of vermoord. Maar deze week zijn het zwarte migranten die door zwarte Zuid-Afrikanen uit hun huizen worden verjaagd of hun winkels geplunderd zien worden; er vielen al vijf doden. In 2015 kostte het antimigrantengeweld zeven mensen het leven, in 2008 werden zestig slachtoffers geteld.

Anders dan in Zuid-Afrika worden er in Nederland gelukkig geen shoarmazaken of belwinkels van migranten aangevallen. Maar veel aandacht krijgt de haat tegen migranten en het antiboerenracisme in Zuid-Afrika hier niet. En zeker niet van sommige activisten die met hun huidskleur een soort identiteitspolitiek bedrijven. Die zijn veel te druk bezig om hun volgende slag tegen het fictieve personage Zwarte Piet voor te bereiden. Prioriteiten moeten er wel zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden