HAN NOTEN

Zullen we de burgemeester dan maar helemaal afschaffen?

Beeld anp

Of ik voor de gekozen burgemeester ben? Het lijkt een heel voor de hand liggende vraag en je bent geneigd intuïtief een antwoord te geven.

Maar eigenlijk is het een hele rare vraag. Zoiets als: bent u voor het weer? Net zo'n vraag. Wat moet je daar nou mee?

De burgemeester neemt in ons lokaal bestuur een bijzondere positie in. Hij heeft formeel nauwelijks bevoegdheden. Nagenoeg alle belangrijke politieke besluiten liggen bij de raad en de vertegenwoordigers van die raad in het college: de wethouders. Logisch, want van de burgemeester wordt verwacht dat hij boven de partijen staat. Niet alleen de politieke partijen maar ook de maatschappelijke partijen. Als er een conflict is tussen twee voetbalclubs, of een burenruzie, ook dan kan de burgemeester alleen maar iets doen omdat hij nergens bij hoort. Hij is verbindende schakel tussen raad, wethouders en ambtenarij. In de praktijk betekent dat: weinig macht maar soms heel veel gezag.

Kun je die burgemeester, die ook burgervader is en die op de momenten van vreugde en verdriet de gemeenschap vertegenwoordigt, kun je die burgemeester kiezen? Nee, dat kan helemaal niet.

Want op het moment dat je die burgemeester kiest is zijn positie zodanig veranderd dat hij zijn rol niet meer kan vervullen op de manier zoals hij dat nu doet. Hij is een politicus geworden, afhankelijk van de gunst van de kiezer. Een man met een verkiezingsprogramma waarin hij allerlei beloftes heeft gedaan. Een politicus als iedere andere die, om zijn programma te realiseren, op zoek moet naar meerderheden in een raad. Een man met een oppositie. Een man die overal waar hij binnenkomt gezien wordt als de vertegenwoordiger van één politieke partij. En niet als een vertegenwoordiger van het algemeen belang. Daarmee is de burgemeester zoals we die kennen afgeschaft.

Dus de vraag is niet "Bent u voor de gekozen burgemeester". De vraag is: "Vindt u dat de burgemeester moet worden afgeschaft?".

Stel die vraag dan ook zo. Overigens: ik vind van niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden