Opinie

Zorg voor sobere en duurzame Spelen

De openingsceremonie in Pyeongchang (Zuid-Korea). Beeld BELGA
De openingsceremonie in Pyeongchang (Zuid-Korea).Beeld BELGA

Het is tijd voor aanpassing van de Olympische Spelen, betogen bestuurskundigen Dennis de Kool en Michel Lobzhanidze.

De eerste moderne Olympische Zomerspelen die in 1896 in Athene werden georganiseerd waren in alle opzichten een bescheiden sportevenement. Sindsdien zijn de Spelen uitgegroeid tot het grootste (sport)evenement ter wereld met een mondiale aantrekkingskracht. De organisatie vergt tegenwoordig miljardeninvesteringen. Bij veel organiserende gastlanden lijken politieke motieven inmiddels een belangrijker drijfveer te zijn dan sportieve overwegingen.

De verwerpelijke voorbeelden zijn bekend. De Olympische Spelen in Berlijn werden in 1936 misbruikt door een misdadig regime. De Olympiade in München werd in 1972 ‘gekaapt’ door Palestijnse terroristen. De Spelen kunnen echter ook voor positieve politieke doeleinden worden ingezet. Bij de Winterspelen in Pyeongchang zijn we getuige van een voorzichtige toenadering tussen de beide Korea’s en dat is een mooi en hopelijk oprecht politiek gebaar.

Dat de Olympische Spelen geleidelijk uit hun jasje zijn gegroeid en een mega(lomaan) karakter hebben gekregen is een gegeven dat het IOC gelukkig ook zelf erkent. De ‘Olympic Agenda 2020’ beoogt noodzakelijke hervormingen in gang te zetten. Het IOC wil bijvoorbeeld stimuleren dat zoveel mogelijk bestaande, tijdelijke en demonteerbare faciliteiten gebruikt gaan worden, dat de olympische sportonderdelen ook buiten gaststeden of -landen kunnen worden afgewerkt en dat de kosten van de organisatie omlaag gaan. Ook wil het IOC de corruptie binnen de eigen gelederen aanpakken.

Geen voetbal

Versobering en verduurzaming hebben als bijkomend voordeel dat ook kleinere landen de Spelen kunnen organiseren. Hopelijk zijn dan ook Afrikaanse landen in staat om het sportevenement op hun continent te organiseren. Een noodzakelijk onderdeel van versobering is bovendien een verkleining van het sportprogramma. Sporten als voetbal kunnen worden geschrapt. De meeste voetballiefhebbers zullen daar niet wakker van liggen.

Het aantal vereiste zitplaatsen dient eveneeens ter discussie te worden gesteld. In de gedigitaliseerde samenleving worden de meeste sportwedstrijden immers thuis op de bank via online platforms bekeken. De primaire uitdaging is dus niet om sportliefhebbers naar fysieke faciliteiten te lokken, maar om hen via virtuele kanalen bij het evenement te betrekken. Het aantal virtuele zitplaatsen is letterlijk onbegrensd.

Olympische ambities moeten noodzakelijkerwijs worden gekoppeld aan fundamentele maatschappelijke en infrastructurele uitdagingen waar samenlevingen mee worstelen. Daarbij moeten we wel realistisch blijven. Het is bijvoorbeeld naïef om te veronderstellen dat sport louter verbroedert en de oplossing is voor alle maatschappelijke problemen. Topsporters kunnen fungeren als inspiratiebronnen waar de jeugd zich aan kan optrekken. Maatschappelijke problemen kunnen zich echter ook manifesteren in de sport, bijvoorbeeld racisme, drugsgebruik, vandalisme en agressie.

Belangrijke uitgangspunten van de olympische beweging zijn respect voor universele menselijke waarden en fair play. Helaas worden deze waarden in de sport niet altijd gerespecteerd. Topsport is soms onlosmakelijk verbonden met doping. Dit bedrog is overigens niet louter een hedendaags verschijnsel. Bij de oorspronkelijke Olympische Spelen in Griekenland werd soms ook heimelijk geknoeid met gewichten van discusschijven om deze verder te kunnen gooien.

We kunnen hierin berusten, maar zinvoller is het om de Spelen te gebruiken als een mondiale inspanning en verplichting om de wereld een stuk beter te maken. Daar hangt een prijskaartje aan, maar de rekening van oorlog is bijvoorbeeld vele malen hoger.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden