null Beeld Anita Huisman
Beeld Anita Huisman

OpinieBiodiversiteit

Zorg dat de boer niet zomaar stopt met natuurbeheer

Agrarische natuurbeheer wordt alleen een succes als de inkomsten van boeren langdurig worden gegarandeerd. Langlopende contracten zijn daarom noodzakelijk, bepleit Jochem Knol, Statenlid voor GrienLinks Fryslân

Begin vorig jaar werd in Noord- Friesland een agrarisch bedrijf overgenomen door een groot boerenbedrijf van buiten de provincie. De Friese eigenaar had zich vele tientallen jaren ingezet voor het vergroten van biodiversiteit op zijn bedrijf. Dat gaat niet van de ene op de andere dag. Door liefdevol en vakkundig ondernemen werd dit bedrijf een voorbeeld hoe boeren kunnen bijdragen aan de door velen gewenste transitie in de landbouw.

Na het overlijden van de boer werd het bedrijf verkocht en de nieuwe eigenaar trekt zich weinig aan van de zorgvuldig opgebouwde waarden. Het vergroten van de productie staat weer voorop. De kwetsbare natuurwaarden, die in vele jaren waren opgebouwd, zijn in recordtijd weer verdwenen.

Dit voorbeeld geeft de zwakte van agrarisch natuurbeheer aan. Veel boeren willen meewerken en zien kansen door zich actief in te zetten voor agrarisch natuurbeheer en andere inkomsten te genereren. Maar wat gebeurt er als er een nieuwe eigenaar komt?

Het Deltaplan Biodiversiteitsherstel kan, zoals onlangs weer eens duidelijk gemaakt werd, volgens veel partijen alleen een succes worden als de inkomsten van boeren langdurig worden gegarandeerd. Inkomsten voor werkzaamheden aan onderhoud en beheer van natuurwaarden en landschapselementen kunnen wat mij betreft prima ten gunste komen van agrariërs. In Friesland zijn er veel boeren die dat met succes doen en het lijkt dat de agrarische collectieven dat prima organiseren.

In een klap teniet gedaan

Maar het mag er niet bij blijven. Natuurwaarden ontwikkelen zich langzaam en kunnen, zoals het voorbeeld van het agrarisch bedrijf in Noord-Friesland laat zien, in een klap teniet gedaan worden. Door regelgeving worden momenteel contracten afgesloten voor zes jaar. Dat is veel te kort.

Een ander natuurbeheer heeft alleen effect als het voor langere tijd wordt ingezet. En niet alleen agrariërs hebben recht op zekerheid. Ook de overheid heeft als betalende partij recht op waar voor het geld. Dat betekent dat agrarisch natuurbeheer op lange termijn alleen een succes kan worden als er goede oplossingen en afspraken gemaakt worden over de continuïteit.

Zonder die continuïteit is, alle goede bedoelingen ten spijt, agrarisch natuurbeheer geen lang leven beschoren. Dat zou zonde zijn, want juist het instrument van het agrarisch natuurbeheer kan rekenen op veel draagvlak.

Lees ook:

We kunnen veel leren van het falen van agrarisch natuurbeheer

Verlies van biodiversiteit vertelt ons iets over falend landbouwbeleid. Als het slecht gaat met de veldleeuwerik, stuit ook de mens op ecologische grenzen, stelt akkervogel-onderzoeker Ben Koks. Geef ecologen daarom meer ruimte om mee te praten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden