Opinie

Zonnepanelen op Huis ten Bosch is niet verstandig

Huis ten Bosch in de verbouwing Beeld ANP

Huis ten Bosch van zonnepanelen voorzien, is niet de verstandigste manier van energievoorziening, aldus Rob Zakee, zelfstandig adviseur ruimte en duurzaamheid.

GroenLinks heeft premier Rutte gevraagd in te grijpen om de koning aan zonnepanelen te helpen op paleis Huis ten Bosch. De koning wilde bij de verbouwing op zijn paleis zonnepanelen laten plaatsen, maar mocht dat niet vanwege de monumentenwetgeving. GroenLinks verwijst naar het voorbeeld van het paleis in Stockholm, waar 'koning Gustav het hele dak mocht volleggen'. Dat is erg kort door de bocht.

Het is belangrijk en dus een goed signaal dat onze koning het belang van duurzame energie uitdraagt. Maar de vraag is of het leggen van zonnepanelen op een monumentaal pand de verstandigste manier is om in de energiebehoefte te voorzien. Het is meestal een relatief inefficiënte maatregel om de duurzaamheid van zo'n pand te verbeteren. Vaak is isoleren (kosten)effectiever dan zonnepanelen.

Waarom er geen zonnepanelen zijn gelegd, heeft waarschijnlijk te maken met die kostenefficiency, maar ook met de impact op het historische gebouw en op de omgeving daarvan. Er zijn redelijk doordachte regels voor het plaatsen van zonnepanelen op monumenten. Met als doel om de historische bouwconstructie en het aanzicht vanuit de openbare ruimte in stand te houden. Daarbij speelt maatschappelijk draagvlak een belangrijke rol.

Onbenutte ruimte

In de troonrede is gewezen op het belang van erfgoed in Nederland. Daarnaast is onlangs in de Tweede Kamer een motie ingediend die aandringt op een ruimtelijk afwegingskader voor de aanleg van zonnevelden. In die motie wordt gewezen op het feit dat er nog veel onbenutte ruimte is voor zonnepanelen op daken van bijvoorbeeld parkeergarages, op bedrijventerreinen en braakliggende terreinen.

Ook vanuit de ruimtelijke vakwereld klinkt een pleidooi voor sturing op de ruimtelijke kwaliteit bij de energietransitie. Daarvoor is een heldere visie en regie van de overheid nodig.

Voor partijen die zich bezighouden met de opwekking van collectieve zonne-energie is het vaak een probleem om geschikte bedrijfsdaken te vinden. Voor bedrijven is de regelgeving te onbekend of te ingewikkeld. Vaak zijn die regels ook niet congruent met elkaar. Dan is initiatief en investering in zonnepanelen voor zo'n bedrijf te risicovol en een brug te ver.

Probleem is ook dat regelgeving in veel gevallen nog niet in lijn is met de klimaatambities. Zo kent bijvoorbeeld het bouwbesluit of de Omgevingswet geen specifieke voorwaarde om dakconstructies geschikt te maken voor zonnepanelen, laat staan dat er een verplichting is om van elk bedrijfsdak een zonnedak te maken. Integraal beleid moet in die zin nog een aantal stevige stappen maken.

Het is daarom een verstandige strategie om eerst de potentie van gebieden en gebouwen met weinig ruimtelijke kwaliteit beter te benutten dan nu het geval is. Vooral met het voeren van regie dáárop zou de politiek haast moeten maken. En pas als klimaatdoelstellingen niet gehaald worden, gaan nadenken over het benutten van kwetsbare gebieden voor zonne-energie. Daarvoor zou de door de Kamer aangenomen motie over zonne-energie-projecten breder geformuleerd moeten worden, inclusief de kwaliteit van de cultuur en erfgoed.

Tenslotte zou ik elk bedrijf in Nederland uitdagen om de eerste te zijn die het predikaat 'koninklijk' mag voeren, omdat het Huis ten Bosch van groene stroom voorziet door hun bedrijfspand beschikbaar te stellen voor zonnepanelen. De mogelijkheden daarvoor zijn volop aanwezig.

Lees ook:

GroenLinks: Rutte moet Willem-Alexander aan zonnepanelen helpen

De koning wil graag zonnepanelen op het dak van zijn paleis, maar de regels voor monumenten staan dat niet toe. GroenLinks vraagt Rutte in te grijpen.

Op veel Nederlandse daken liggen spookpanelen, en dat is goed én slecht nieuws

Een kwart van de zonnepanelen op daken van huizen is niet geregistreerd. Voor de veiligheid op het elektriciteitsnet moet dat wel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden