Opinie

Zonder isoleercel vluchten collega’s weg

GGZ-instelling de Woenselse Poort in Eindhoven. Beeld ANP
GGZ-instelling de Woenselse Poort in Eindhoven.Beeld ANP

Contact met agressieve patiënten werkt beter dan de isoleercel’. De kop boven het opiniestuk van onderzoekers Voskes en Van Melle (Trouw, 4 oktober) noopt mij tot reageren. Het probleem is immers juist dat agressie en contact niet samengaan.

De meeste agressie-incidenten in de psychiatrie komen voor bij knalpsychotische patiënten, vaak bij opname. Zo iemand verkeert in een andere realiteit. Je hoopt dat de patiënt medicatie wil aannemen, waardoor de psychose zal verbleken en je in gesprek kunt komen. Al te vaak lukt dit niet, ondanks een voorzichtige en meegaande benadering. Je wordt als vijand gezien, die hem/haar wil vergiftigen. De patiënt komt woedend op je af: niks contact.

Soms kan separatie nodig zijn om die patstelling te doorbreken. Tegelijkertijd keren rust en veiligheid dan terug op de afdeling. Ook kan separatie in zulke situaties het contact juist bevorderen: door het raam in de deur kan je veilig spreken, vaak met als effect de mogelijkheid tot innemen van medicijnen. De patiënt krijgt frequent bezoek van een vaste verpleegkundige. De tijden staan opgeschreven, zodat de patiënt houvast heeft. Als het lukt afspraken te maken over gedrag kan de patiënt eruit. Nemen gesepareerde patiënten hun medicatie en worden ze rustiger, dan kunnen ze geleidelijk terugkomen op de afdeling. Zo kort mogelijk separeren is altijd de insteek.

Voortdurend terugkerende spanning

Ik weet niet of de onderzoekers lang genoeg in een verpleegkundig team op een psychiatrische IC-afdeling hebben gewerkt om te kunnen weten hoe voortdurend terugkerende spanning op je inwerkt. Zijn ze achterna gezeten? Hebben ze het voortouw genomen bij een poging tot contact met een wild om zich heen slaande, schreeuwende man? Zijn zij geslagen, bespuugd, gebeten, uitgescholden en hebben ze handen om hun nek gevoeld?

Zonder separatiemogelijkheid zullen verpleegkundigen sneller afhaken en hun werkplek verlaten. Ook lijden andere patiënten ernstig onder agressie op de afdeling waardoor hun herstel stagneert. Zelf kon ik het drie jaar volhouden op zo'n afdeling. Vanwege oplopende angst na ellendige ervaringen koos ik voor een ander psychiatrisch veld, waar minder agressie voorkomt. Ik bewonder mijn collega's die het wel volhouden. Het gesprek blijft nodig, betere voorzieningen en uitwijkmogelijkheden ook. Maar houd in de discussie rekening met de mensen die het werk doen en bewaar de nuance.

Henriette Wezelman is gepensioneerd psychiatrisch verpleegkundige.

Lees ook:

Niemand weet zich raad met Daphne, dus zit ze in de isoleercel

Al zeven jaar wordt de verstandelijk beperkte dochter van Arja Boogaard geregeld in isolement geplaatst. ‘Ze vraagt waarom we haar geen spuitje geven, als niemand haar wil hebben.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden