Opinie

Zonder Europese standaard voor algoritmes zijn we overgeleverd aan de VS en China

Beeld ANP

Algoritmes bepalen wetenschap en samenleving. Betrouwbaarheid is daarom zo belangrijk dat Europa dat goed moet regelen, in eigen beheer, schrijft Alexander van Boetzelaar, vicepresident van Elsevier.  

De beschikbaarheid en het gebruik van data groeit wereldwijd exponentieel. Beslissingen in het bedrijfsleven, de (medische) wetenschap en de maatschappij worden toenemend op basis van data genomen. Algoritmes nemen deze beslissingen steeds vaker geautomatiseerd, met beperkt menselijk toezicht.

Dit biedt grote mogelijkheden die directer oplossingen voor maatschappelijke en economische vraagstukken kunnen bieden. Europa riskeert echter afhankelijk te worden van datastandaarden en -normen die elders, in China en de VS, worden bepaald. Daarom heeft Europa een eigen, sterke data-economie nodig.

Twee voorwaarden om dit te realiseren, zijn data-integriteit en datatransparantie. De wetenschap kan alleen functioneren wanneer data betrouwbaar zijn. Belangrijk is dat voor iedereen duidelijk is hoe algoritmes werken en op basis van welke databronnen en criteria zij beslissingen nemen.

Veel grote wereldwijde informatiesystemen, waaronder de populairste social media, zijn black boxes: het is onduidelijk hoe zij data beheren en verwerken, met aantasting van het maatschappelijke vertrouwen als gevolg.

Hogere verwachtingen

Momenteel zijn het de Amerikaanse en Aziatische Big Tech-platforms die de normen en waarden van de wereldwijde data-economie bepalen. Echter, wat er met data-integriteit wordt bedoeld, verschilt per cultuur en samenleving. De vorig jaar ingevoerde Europese privacywet AVG toonde al aan dat er in Europa hogere verwachtingen gelden dan in de VS en Azië.

Maatschappelijk vertrouwen in een Europese data-economie moet evenzo worden verdiend, en wel middels data-integriteitsnormen en -richtlijnen die goed bij Europa passen.

Daarom pleit ik voor een overkoepelend Europees datakeurmerk en een gedragscode voor datagestuurd wetenschappelijk onderzoek. Hier kunnen de diverse positieve ontwikkelingen die al in Europa plaatsvinden, worden ondergebracht. Zo lanceerde de Europese Commissie een Open Access to Data-pilot. Daarin wordt onderzoekers gevraagd om onderzoeksdata binnen een aantal wetenschappelijke kerngebieden te delen. Elsevier heeft bovendien in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam en Humboldt University in Duitsland data-sciencerichtlijnen opgesteld.

Voor Europese technologiebedrijven ligt er een verantwoordelijkheid.

Lees ook:

Nederland is wel erg afhankelijk van bedrijven als Google en Huawei en dat is gevaarlijk, zegt NCTV

Nederland is afhankelijk van een te beperkt aantal digitale bedrijven uit een paar landen. Dat is een risico voor de nationale veiligheid, waarschuwt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in een rapport over digitale weerbaarheid. En de afhankelijkheid neemt alleen maar toe.   

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden