null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

Zo is de wereld georganiseerd, ook bij de coronavaccins: eigen volk eerst

Ik had niet verwacht dat ik al aan de beurt was, maar blijkbaar ben ik toch ouder dan ik dacht. Opeens lag de envelop in de bus: ‘Uitnodiging voor coronavaccinatie’. Ik belde meteen het opgegeven nummer voor een afspraak.

“Hebt u nog vragen?”, vroeg de GGD-medewerkster aan het einde van het gesprek. “Nee hoor”, antwoordde ik. “Ik kan alleen maar zeggen dat ik gelukkig ben met de uitnodiging.” Ik denk dat ik klonk alsof ze me persoonlijk had geselecteerd voor een feestje. En zo voelde het ook: de overwinning op het virus stond genoteerd.

Ga maar na, waar de vaccinatie voortvarend is aangepakt – Israël, de VS, Groot-Brittannië – is het leven bijna weer normaal, daar genieten de mensen weer van normale problemen, zoals wij die vroeger ook hadden. Terwijl elders de pandemie juist aanzwelt, zoals in Cambodja, of raast als een orkaan: in New Delhi stierf eind vorige week elke vier minuten iemand aan corona. Het is de keerzijde van ‘ons’ succes, als succes het goede woord is. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is wereldwijd 90 procent van alle vaccinaties (700 miljoen in totaal) toegediend in de rijke landen. De armste landen kregen 0,2 procent.

Internationale experts waarschuwen dat deze situatie, waarbij een deel van de wereld beschermd is en een ander deel niet – zodat mensen daar op straat creperen – een gevaar inhoudt voor iedereen. Alle bescherming is wankel zolang het virus muterend de wereld overgaat. Alleen al uit eigenbelang zou de rijke afdeling daarom de arme afdeling moeten laten delen in de vaccinvoorraad. Maar dat is, zoals Hieke Huistra zaterdag betoogde in Trouw, een armetierige argumentatie: alsof het oké is dat mensen elders langzaam stikken bij gebrek aan zuurstof, terwijl wij juichend de terrassen bestormen.

Al in de beginfase van deze crisis werd voorzien dat er schaarste zou ontstaan zodra een vaccin op de markt zou komen. En dat de armen daarvoor de prijs zouden betalen. Daarom werd met steun van Bill Gates een nonprofit-organisatie opgezet, COVAX, om vaccins zeker te stellen voor ontwikkelingslanden. Twee miljard doses was het doel, tot dusver werden er slechts 40 miljoen geleverd. Zo is de wereld nu eenmaal georganiseerd: eigen volk eerst.

De beelden uit India zijn echter zo moeilijk te negeren dat ze nieuwe munitie verschaffen aan het pleidooi om het patent op corona-vaccins tijdelijk op te heffen, zo las ik in NRC. India en Zuid-Afrika vroegen al eerder bij de Wereldhandelsorganisatie om het ‘intellectueel eigendomsrecht’ op te schorten, zodat de productie van vaccins ook in armere landen mogelijk wordt.

Onder de partijen die dit afwezen waren de VS, de EU, Groot-Brittannië, Japan en Zwitserland, thuishavens van de farmaceutische industrie. Die moet zijn investeringen terug kunnen verdienen, luidt het verhaal. Waarmee voorbij wordt gegaan aan het feit dat de ontwikkeling van vaccins voor een belangrijk deel leunt op financiering door overheden, direct of indirect.

Geef het gewoon vrij, zeg ik. En deel eerlijker. Maar ik geef toe dat ik ook denk: doe het niet te snel. Nog een dikke week en ik mag aan de Pfizer.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden