Zin in een pilletje?

"Als ik me vandaag laat vollopen met alcohol, is dat ook niet goed voor mijn lichaam."

Hoogopgeleide twintigers vinden het normaal om drugs te gebruiken. Maar wat is normaal? Trouw-journaliste Kristel van Teeffelen (25) vraagt zich af of zij écht de enige is die niet slikt.

Ik denk dat ik wel wat ga gebruiken. Ik heb er zin in." Marjolein (28) zit aan mijn keukentafel. We bespreken het festival dat volgend weekend in de planning staat. De weersvoorspellingen, of we met de fiets gaan, wie er allemaal nog meer komen. En drugs.

Dat ze wel eens xtc gebruikt, weet ik. Ik ben er een paar keer bij geweest. Het is niets om geheimzinnig over te doen. Gewoon een pilletje, omdat dat nu eenmaal fijner is dan dronken zijn. Je kunt de volgende dag normaal functioneren. Sporten, je huis schoonmaken, dingen die op een zondag met kater toch wat lastiger zijn.

Drugs gebruiken is niet vreemd. Tenminste, niet in mijn wereld van hoog opgeleide twintigers. Het gebeurt openlijk. Soms vraag ik me tussen de kauwende kaken en grote pupillen op een festival wel eens af of er nog iemand is die het bij een biertje heeft gelaten. Is het allemaal niet té normaal geworden?

'Ik hou van iedereen'
Vooral festivalbezoek - het seizoen is in volle gang - en xtc-gebruik gaan hand in hand. Niet voor niets verscheen de harddrug halverwege de jaren tachtig tegelijk met de eerste housemuziek in het Amsterdamse uitgaansleven. De muziek is erop gericht de feestvierder in een soort trance te brengen. Xtc helpt een handje.

"Ik voel me door een pilletje ultiem gelukkig, ik hou van iedereen", zegt Marjolein, in het dagelijks leven lerares. "Ik vind het ideaal dat je je benen niet meer voelt. Ze gaan maar door, zonder dat je moe wordt", aldus Eva (25), net afgestudeerd. "Als ik me vandaag laat vollopen met alcohol, is dat ook niet goed voor mijn lichaam. Dan kan ik net zo goed een pilletje slikken", zegt Suzanne (26), die bij een grote multinational werkt.

Dat vrienden van elkaars drugsgebruik weten, betekent nog niet dat je baas hoeft te weten wat je afgelopen weekend hebt gedaan. Dat is ook de reden dat Marjolein, Eva en Suzanne en de andere twintigers in dit verhaal niet met hun echte namen in de krant willen.

 
Drugs gebruiken is niet vreemd. Tenminste, niet in mijn wereld van hoog opgeleide twintigers. Het gebeurt openlijk.

Gezondheidsschade?
Maar is xtc eigenlijk wel te vergelijken met het drinken van alcohol? Dat hangt vooral af van het gebruik, de persoon die het gebruikt en de omgeving, zegt Floor van Bakkum van verslavingskliniek Jellinek. "Het is in elk geval niet zo dat xtc gezonder is dan alcohol. Als jij je een avond lam zuipt, met een grote kater tot gevolg, of je neemt een half pilletje, dan kan het zijn dat dat laatste minder schadelijk is. Maar als je twee wijntjes drinkt op een avond, is het weer een heel ander verhaal."

Hoewel er veel onderzoek wordt gedaan naar de gevolgen van xtc, zijn wetenschappers het nog altijd niet met elkaar eens. Het ene onderzoek wijst op risico's als oververhitting, uitdroging en zelfs hersenschade. Andere onderzoeken stellen weer dat het allemaal wel meevalt met de gezondheidsschade.

Wel denkt Daan van der Gouwe van het Trimbosinstituut - een nationaal kennisinstituut voor verslavingszorg - dat er een soort van 'common sense' bestaat dat het gebruik van drugs je gezondheid niet bevordert.

Ook mijn vrienden weten dat ze iets doen wat niet goed voor hun lichaam is. Je kunt het een 'gecalculeerd risico' noemen. Op een bericht dat iemand is overleden aan een vervuilde pil, zoals eerder deze maand in Den Bosch, wordt vol afschuw gereageerd. Maar over zichzelf maken ze zich geen zorgen. Want ze slikken de xtc niet zomaar. Zo zijn de pillen bij voorkeur getest, of opgezocht op websites als Pillreport.com, waar gebruikers ervaringen en testresultaten met elkaar delen. Tijdens een festival wordt bovendien goed op elkaar gelet. Voel je je oké? Drink je wel genoeg? Dat soort vragen.

 
Op een bericht dat iemand is overleden aan een vervuilde pil wordt vol afschuw gereageerd. Maar over zichzelf maken ze zich geen zorgen.

Van Bakkum herkent de houding van mijn vrienden. Volgens haar zijn jongeren die wel eens xtc of cocaïne gebruiken over het algemeen goed voorbereid. "Ze kennen de risico's, ze hebben er informatie over opgezocht. Dat merken we aan de vragen die we krijgen als we voorlichting geven op feesten: ik ga gebruiken, wat moet ik doen, wat niet?"

Experimenteren
Toch gaat het wel eens fout. De eerste keer dat Joost (28) xtc nam, inmiddels zo'n tien jaar geleden, was het meteen raak. Het werd zwart voor zijn ogen en hij moest worden opgelapt door de EHBO-dienst op het trancefeest. Waarom het fout ging, weet hij nog steeds niet. Maar het is voor hem reden genoeg om nooit meer een pilletje of welke drugs dan ook aan te raken, ook al verkeert hij in een wereld waar 'een lijntje coke snuiven zowat hetzelfde is als een sigaret opsteken'.

Van groepsdruk zegt hij niet veel last te hebben. Al is het wel zo dat je op een ander niveau zit als als iedereen om je heen uit zijn dak gaat op drugs. Meegaan in het ultieme geluksgevoel, is nu eenmaal niet eenvoudig op een biertje, zegt Joost. Dat herken ik: voor mij is het wel eens reden geweest om af te haken op een feestje.

Cocaïne snuiven alsof je een sigaret opsteekt en er niet raar van op kijken als iemand een xtc-pil uit zijn broekzak haalt. Dat klinkt best zorgelijk. Is het normaal dat drugsgebruik zo geaccepteerd is? Dat jonge mensen experimenteren is van alle tijden, zeggen de deskundigen. Elke periode kent ook zijn eigen drug: speed was hét middel van het begin van de jaren tachtig. Xtc is na een hoogtepunt rond 1990 en een dieptepunt rond de eeuwwisseling, terug van weggeweest.

Of de acceptatie van drugsgebruik bij de huidige generatie twintigers groter is dan eerder, is niet met cijfers en feiten te onderbouwen, zegt Van der Gouwe. "Ja, er zijn cijfers: 5,2 procent van de bevolking heeft bijvoorbeeld wel eens cocaïne gesnoven. Maar dat zegt iet over het gebruik, niet per se over de acceptatie."

 
Elke periode kent ook zijn eigen drug: speed was hét middel van het begin van de jaren tachtig.

Of het normaal is om drugs te gebruiken, hangt volgens Floor van Bakkum vooral af van de groep waarin je verkeert. Jellinek ziet dat het vooral hoogopgeleide stadsbewoners zijn die zich wagen aan harddrugs als xtc en cocaïne. Bij lageropgeleiden ziet de verslavingskliniek vooral drank- en softdrugsgebruik.

'Het moet iets uitzonderlijks blijven'
Opvallend daarbij is dat de laagopgeleide die zich wél aan de harddrugs waagt, vaker in de problemen komt dan iemand uit de hogeropgeleide groep. Bijvoorbeeld omdat ze kampen met verslavingsverschijnselen. Dat ze daar gevoelig voor zijn, hangt volgens Van Bakkum onder meer samen met de reden waarom ze drugs gebruiken. "Het is voor sommigen een vluchtmiddel, een manier om hun problemen te vergeten. Dat is heel wat anders dan dat je gebruikt voor je plezier, zoals je bij hoogopgeleide jongeren vaak ziet. Al zit daar natuurlijk ook altijd een groep tussen die de drugs misbruikt."

Voor mijn vrienden is vooral de frequentie en de plek waar drugs worden gebruikt van belang. Iemand die in een bruine kroeg een lijntje coke snuift, is 'best wel triest', maar op een feest of tijdens het uitgaan is het al geaccepteerder. Iemand die 'niet meer naar een feestje kan zonder pillen', krijgt al snel het stempel 'probleemgebruiker'.

"Maandelijks - of erger nog: wekelijks - xtc gebruiken, vind ik echt te vaak. Het moet iets uitzonderlijks blijven", zegt vriendin Marjolein aan mijn keukentafel. Een paar keer per jaar, dat vindt ze redelijk. En zolang ze het daarbij houdt, kan ik best accepteren dat ze af en toe een pilletje uit haar broekzak haalt.

Recensies op Pillreport.com
Op websites als Pillreport.com kun je opzoeken wat de ervaring van andere gebruikers is met een bepaalde xtc-pil. De Engelstalige site van de organisatie 'Enlighten Harm Reduction' uit het Australische Melbourne bevat een database met zo'n vijfduizend pillen van over de hele wereld. Je kunt zoeken op land.

Gebruikers schrijven uitgebreide recensies over de xtc. Van een paarse pil met een dolfijntje erop bijvoorbeeld is van uur tot uur te lezen wat een gebruiker voelde. Wat de pil voor effect had - "Ik werd praterig, maar niet heel energiek" -, hoe lang het duurde voordat de pil 'inkickte', hoe lang die doorwerkte en of de gebruiker de dagen daarna nog last had van een 'kickback', zoals het bijverschijnsel van depressie wordt genoemd na de extreme euforie van de pil.

Vaak worden op de site ook testresultaten vermeld. Een groene xtc-pil met een Y erop bijvoorbeeld, bleek na de test 135 milligram 'schone mdma' (de werkzame stof in xtc) te bevatten. Aan de hoge kant, luidt de waarschuwing. Zo weet de gebruiker dat hij beter kan beginnen met een 'kwartje' of 'halfje' in plaats van meteen een hele pil achterover te slaan.

Pillreports.com waarschuwt ook voor vervuilde pillen. Het overlijden van een 21-jarige jongen uit Den Bosch, eerder deze maand, is aanleiding voor de site om de mogelijk foute pillen, beige met een doodshoofdlogo, prominent op de eerste pagina te tonen.

Toch waarschuwen deskundigen voor schijnveiligheid. "Ook als je pil is getest, wil dat niet zeggen dat het 'veilig' is om die te gebruiken. Dat zijn drugs nooit", zegt Daan van der Gouwe van het Trimbosinstituut. "Het is een van de redenen waarom er niet (meer) bij feesten en uitgaansgelegenheden wordt getest. Niet alle stoffen zijn te traceren. En je weet nooit hoe een pil valt. Dat is afhankelijk van de persoon, zijn gezondheid en ook de omgeving en eventueel combinatiegebruik met andere middelen, zoals alcohol."

Reageren? Slikt u wel eens een pilletje? Wat vindt u van mensen die dat doen? Graag lezen we uw reactie (150 woorden) op tijdpost@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden