Opinie3G-beleid

Zie ongevaccineerden als drinkers. Drinken mag, andere weggebruikers in gevaar brengen niet

null Beeld

Een 2G-beleid is niet meer te rechtvaardigen, maar een 3G-beleid wel, betogen bestuurskundigen Lars Stevenson en Marlies Honingh. Het wijst ongevaccineerden op hun verantwoordelijkheid.

Marlies Honingh en Lars Stevenson

In verschillende Europese landen worstelt de overheid met de vraag hoe de samenleving veilig heropend kan worden. In Frankrijk wil president Macron ongevaccineerden ‘het leven zuur gaan maken’ om de vaccinatiegraad te verhogen. In Italië geldt sinds vorige week een vaccinatieplicht voor alle vijftigplussers. Oostenrijk gaat nog een stap verder en heeft een vaccinatieplicht voor iedereen vanaf veertien jaar aangekondigd.

Het invoeren van een vaccinatieplicht in Nederland gaat wat ons betreft te ver, omdat daarmee mensen het fundamentele recht op lichamelijke integriteit wordt ontnomen. Tegelijkertijd vinden wij het beroep van tegenstanders van een vaccinatieplicht op de eigen individuele vrijheid bijzonder eenzijdig. Binnen een samenleving is de vrijheid van de een onlosmakelijk verbonden met de vrijheid van de ander. In onze ogen staat het iedereen vrij om wel of niet voor een vaccin te kiezen, maar bij die keuze horen ook verantwoordelijkheden.

Vrijheid en verantwoordelijkheid

De filosoof John Rawls (1921-2002) stelde dat iedereen een maximale vrijheid zou moeten hebben, zolang deze vrijheid verenigbaar zou zijn met eenzelfde maximale vrijheid voor anderen. Dit betekent dat in het uitoefenen van de eigen vrijheid, de vrijheid van een ander niet te zeer ingeperkt zou moeten worden. De stelling van Rawls impliceert dat je verschillende vrijheden telkens tegen elkaar moet afwegen. Wie zijn eigen vrijheid wil uitoefenen is óók verantwoordelijk voor de gevolgen van zijn handelen voor de vrijheid van anderen.

Nu moet de overheid voortdurend dit soort afwegingen rondom vrijheid maken. Denk bijvoorbeeld aan de regelgeving rond alcoholgebruik. Het staat volwassenen vrij alcohol te drinken, maar dat betekent niet dat die volwassenen vervolgens rondslingerend over de weg andere weggebruikers in gevaar mogen brengen.

Mogen drinken is een vorm van vrijheid. Die vrijheid ontslaat een drinker er niet van om op de openbare weg verantwoordelijkheid voor het eigen gedrag te nemen. Dus: de vrijheid om alcohol te drinken heeft een inperking in de vrijheid op de weg naar huis tot gevolg.

Door ongevaccineerden nemen de kansen op een lockdown toe

Zo zouden we ook moeten kijken naar vaccineren. Er kunnen weloverwogen redenen zijn om niet te kiezen voor een vaccinatie, en om als individu je daartoe bestaande vrijheid te benutten. Maar net als bij het nuttigen van alcohol zijn er gevolgen. Het individuele risico op besmetting lijkt dankzij de omikronvariant niet veel groter te zijn voor ongevaccineerden dan voor gevaccineerden. Feit blijft dat de kans op een ernstig verloop van een coronabesmetting vele malen groter is voor ongevaccineerden.

De gevolgen zijn, dat er door hen waarschijnlijk een veel groter beroep wordt gedaan op de schaarse ic-capaciteit. Daarmee nemen de kansen op een lockdown toe, waarmee er aanvullende maatregelen genomen worden die diep ingrijpen op de levens van anderen. Ongevaccineerden hebben dan ook in onze ogen een grotere verantwoordelijkheid om besmetting te voorkomen.

Hoewel we ons realiseren dat vat krijgen op het coronavirus vooralsnog ijdele hoop is, zal er een keuze gemaakt moeten worden. De verschillende opties voor een veilige heropening van de samenleving overwegend, pleiten wij voor een 3G-strategie. De veelbesproken 2G-strategie is onnodig polariserend en gaat besmettingen nauwelijks tegen, omdat gevaccineerden bijna net zo vatbaar zijn voor de omikronvariant als ongevaccineerden.

Een 1G-strategie getuigt van onverschilligheid over het verschil tussen gevaccineerden en ongevaccineerden en vraagt vooral van gevaccineerden te zorgen dat ongevaccineerden niet besmet kunnen raken. Een 3G-strategie kan ook besmettingen niet voorkomen, maar biedt wel de mogelijkheid om een extra beroep op ongevaccineerden te doen zonder hen uit te sluiten. Dit leidt tot extra bewustwording van kwetsbaarheid en het nemen van de daarbij passende verantwoordelijkheid om besmetting te voorkomen.

Lees ook:

Effect controversiële 2G-maatregel door omikron kleiner

Het kabinet gaat versoepelen, maar hoe kan dat zo veilig mogelijk? De coronapas bij de deur van een winkel of sportschool laten zien, lijkt niet langer het antwoord, zeggen experts tegen Trouw.

Europese landen voeren de druk op ongevaccineerden op

Europese leiders verharden hun toon richting ongevaccineerden in de strijd tegen corona. Maar hen ook harder aanpakken is zo eenvoudig nog niet, laat de Oostenrijkse praktijk zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden