null Beeld

CommentaarKinderopvangtoeslag

Zet nu alles op alles om de toeslagouders te compenseren

De spijkerharde conclusies van de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag hebben diepe indruk gemaakt.

De overheid die als kerntaak heeft haar burgers te beschermen, heeft zelf doelbewust duizenden ouders in de misère geduwd. Daarmee zijn de grondbeginselen van de democratische rechtsstaat met voeten getreden. En door een belabberde informatievoorziening van de overheid kon het jarenlang duren voordat de ernst ervan bij de verantwoordelijken doordrong. Wie het rapport tot zich neemt, voelt plaatsvervangende schaamte.

De schade die de ouders is berokkend is van on-Nederlandse proporties. Nederlanders hebben vanouds een groot vertrouwen in de overheid. Maar in deze zaak lieten zowel de wetgever, de uitvoerder, als de rechtspraak de trein vol misstanden maar doorlopen. Dat zegt iets over de macht en tegenmacht van het bestuur. De kabinetten Rutte hebben volgens de commissie spijkerharde wetgeving gemaakt. Maar de Kamer stemde er wel mee in, en heeft vervolgens haar controlerende taak verwaarloosd. Ook de onafhankelijke rechterlijke macht mag het zichzelf aanrekenen.

De politiek moet het zich aantrekken dat het systeem van macht, tegenmacht en controle is uitgehold. De Kamerleden Pieter Omtzigt en Renske Leijten werden lange tijd vooral gezien als lastpakken. Ze werden vanwege hun vragen over de kinderopvangtoeslag door het kabinet bewust tegengewerkt of fout geïnformeerd. Andere Kamerleden probeerden de twee onder druk te zetten om met hun lastige vragen te stoppen. Ook de journalisten Pieter Klein (RTL) en Jan Kleinnijenhuis (Trouw) hebben mogen ervaren hoe een machtige overheid zich opstelt als er te weinig échte tegenmacht is. Er werden spindoctors ingezet om het nieuws dat ze boven tafel kregen te ontkrachten.

Welk politiek gebaar voldoet?

Het is verleidelijk om alleen te focussen op de politieke verantwoordelijkheid voor dit drama. Daarover zullen kabinet en Kamer zich tijdens dit kerstreces moeten buigen. De vraag is welk politiek gebaar goed genoeg is om deze gedupeerde ouders te compenseren. Het aftreden van één bewindspersoon zou de ernst van de conclusies geen recht doen. Het aftreden van een heel kabinet is logischer. Dat is een gewichtige en ingrijpende beslissing, zeker in deze coronatijd met lockdown. En we zitten een paar maanden voor de verkiezingen, die een uitstekende gelegenheid zijn om een kabinet af te rekenen op zijn beleid.

Allereerst dienen de gedupeerde ouders zo snel mogelijk te worden geholpen en gecompenseerd. Die hebben direct hulp nodig en dat was hen ook al ruim een jaar toegezegd. Daarnaast dient het kabinet zichzelf de vraag te stellen en te beantwoorden of aanblijven mogelijk is als de grondbeginselen van de rechtsstaat ernstig zijn geschonden.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden