OpinieAanpak virus

Zet geen levens op het spel, kies voor radicaal indammen van het virus

Zwakkeren eerder dood laten gaan of niet? Een volkomen verkeerde discussie, reageert Ton Rullmann, lezer te Woerden. ‘Voer debat over hoe corona in te dammen.’

De regering moet een keuze maken: beter handhaven van de anderhalvemetermaatschappij, of versoepelen met als gevolg dat meer mensen overlijden, stelt Sander Borgsteede (opinie, 8 augustus). In deze voorstelling van zaken worden groepen mensen tegenover elkaar gezet. De discussie zou moeten gaan over de vraag hoe we het virus bestrijden: mitigatie, dat wil zeggen het virus rond laten gaan, of indammen.

Het leidt in het betoog van Borgsteede tot de vraag: ‘Willen we de zwakkeren blijven beschermen totdat er een vaccin voorhanden is, of zijn we bereid te accepteren dat zwakkere, oudere mensen eerder overlijden?’

Laat dit even inwerken: moet de samenleving serieus overwegen om zwakkeren níet te beschermen en eerder dood te laten gaan? Zijn we als rijk land zover dat we de bescherming van de volksgezondheid loslaten, zoals die in de Grondwet, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de wet Publieke gezondheid zijn verankerd?

Iedereen heeft recht op bescherming, jong en oud, sterk en zwak

De onhoudbaarheid van de vraag wordt direct duidelijk als je je concreet gaat voorstellen wie er dan eerder dood zouden gaan. De vraag van Borgsteede en het interview met Marianne Zwagerman in de Volkskrant maakten dit weekend op Twitter #GeenDorHout tot trending topic. De ‘zwakkeren’ gaven zichzelf een gezicht, en confronteerden iedereen die het lezen wil met hun aanwezigheid. ‘Oh, ik moet weer dood’ was een van de reacties. Onverdraaglijk, maar wel wat je onder ogen moet zien als je begint over het eerder dood laten gaan van een groep mensen.

In de eerste plaats is het idee absurd dat er onderscheid gemaakt zou moeten worden tussen zwakkeren en anderen: iedereen heeft recht op bescherming, jong en oud, sterk en zwak. In de tweede plaats is het een steeds herhaalde misvatting dat corona alleen kwetsbaren of ouderen treft.

Bovendien ontneemt corona mensen veel levensjaren: zelfs voor 85-plussers met drie aandoeningen is de kans dat ze (zonder corona) binnen een jaar overlijden maar 25 procent. Het is dus onzin te zeggen dat mensen hooguit een paar maanden eerder doodgaan.

Testen, traceren en isoleren zijn essentieel

In de coronadiscussie worden de sociale kosten van vrijheidsbeperkingen gezet tegenover het collectieve belang van virusbestrijding. Ook premier Rutte brengt het zo. De insteek van het beleid wordt niet ter discussie gesteld. Geconcludeerd moet worden dat dat beleid feitelijk gericht is op het (voorzichtig) rond laten gaan van het virus. De enige harde criteria die gesteld worden zijn ziekenhuis- en ic-opnames. Er is géén grenswaarde geformuleerd voor het aantal besmettingen.

Er is een alternatief: kiezen voor indammen, dat wil zeggen het aantal besmettingen naar nul willen terugbrengen. In Nederland wordt deze aanpak bepleit door burgerorganisatie ‘Containment Nu!’. Landen als Zuid-Korea, Nieuw-Zeeland en Schotland hebben deze strategie gekozen. Schotland noemt het: zero-covid. Hierbij wordt ingezet op het stoppen van ongecontroleerde virus-overdracht, en voorkomen van import van het virus. Testen, traceren en isoleren zijn essentieel. Dat kan als de aantallen laag genoeg zijn. In Nederland hebben we deze kans uit onze handen laten vallen.

Minder verstoring

Gaat dit ten koste van onze economie? Wél als we de golven laten komen. Uiteindelijk geldt: minder virus betekent minder verstoring. Volgens gezondheidseconomen is een indam-strategie economisch veel beter dan mitigatie.

Dat betekent niet terug naar een totale lockdown, wel veel serieuzer werk maken van opsporen, quarantaine, en goedkope maatregelen zoals mondneusmaskers. En bovenal: een overheid die met daden laat zien álle burgers te willen beschermen. Alleen op deze manier ontkomen we aan de keuze tussen enerzijds vrijheid voor sommigen met als gevolg verlies van gezondheid of leven voor anderen, en anderzijds strengere handhaving van de coronaregels. 

Een halfslachtige anderhalvemeter-samenleving is zinloos

Versoepelen of de anderhalve meter handhaven, het kabinet moet daarover de knoop doorhakken. Want velen negeren de coronamaatregelen en ondermijnen zo de effectiviteit voor anderen die wel hun vrijheid beperken, stelt epidemioloog Sander Borgsteede.

Kwetsbaren laten hun stem horen: Ik ben Freek, hartpatiënt en #GeenDorHout

Met de hashtag #GeenDorHout spreken mensen met een broze gezondheid zich uit via Twitter. Wij zijn het beschermen waard, is hun boodschap. Hoeveel invloed heeft zo’n online beweging?

‘Zonder mondkapjes gaat Nederland rond 26 november weer op slot’

Met meer dan professionele belangstelling keek Theo Vos donderdag naar de persconferentie van premier Rutte en minister De Jonge. De hoogleraar gezondheidsinformatie verhuist eind augustus van Seattle, aan de Amerikaanse westkust, naar Baarn. Ook van daaruit blijft hij een van de leiders van het team aan de Universiteit van Washington dat het toekomstige verloop van de coronapandemie in de wereld doorrekent. Telkens weer is daarbij de gunstigste prognose voor landen die doen wat Nederland nalaat: mondkapjes verplicht stellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden