Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wordt euthanasie niet te vanzelfsprekend?

Opinie

Marijke van Selm

Een lijkwagen komt aan bij begraafplaats Zorgvlied in Amsterdam. © ANP

Wie bewust de dood afwacht, lijkt zich daarvoor te moeten gaan verantwoorden. Een pijnlijke en ongewenste ontwikkeling, vindt predikant Marijke van Selm.

Euthanasie is niet altijd een bevrijding voor de zieke en zijn dierbaren. Niet zelden trekt het op nabestaanden een zware wissel, zeker op wie zelf ook ziek is, of lijdend.

Lees verder na de advertentie

Met bezorgdheid wordt deze ontwikkeling in de psychiatrie gesignaleerd. Het is een zorg die ik deel, en niet alleen als het gaat om psychisch zieken. Moet de zieke zich gaan verantwoorden voor het feit dat hij nog wil leven, ondanks zijn deplorabele toestand? Daar was de euthanasiewet toch niet voor bedoeld?

Het lijkt soms of je een beetje mal bent als je gewoon je leven wilt uitleven

 'Voor' of 'tegen'

Gedurende de jaren tachtig en negentig werkte ik in de ouderenzorg. In die jaren ontwikkelde zich het denken over euthanasie. Ik had er, ook als gelovige, geen uitgesproken standpunt over. Aan het bed van een doodzieke is het moeilijk te zeggen of je 'voor' of 'tegen' bent. Elk verhaal is anders. En 'natuurlijk', als in de betekenis van 'de natuur haar gang laten gaan' kon je geen enkel ziekbed noemen, ook niet in bijbelse zin. Als we leven en dood écht in de handen van God willen laten, dan zouden we immers ook zo consequent moeten zijn niet en nergens bij ziekte in te grijpen. Dat is in geen enkel mensenleven het geval.

Ik ben inmiddels PKN-dominee en nog steeds betrokken bij ziekte, sterven en de grote vragen over leven en dood. De euthanasiepraktijk heeft ten opzichte van de jaren waarin ik als verzorgende werkte, een grote vlucht genomen. Na de introductie van de meldingsprocedure waren er in 1990 490 meldingen van euthanasie. In 2017 betrof het 6585 gevallen. Zo gewoon en bespreekbaar is euthanasie geworden, dat het soms lijkt of je een beetje mal bent als je gewoon je leven wilt uitleven.

Dat baart mij zorgen. Niet zozeer om het leven en het lijden dat we uit Gods hand ontvangen - dat gesprek is immers eindeloos en de uitkomst ervan open. Maar vooral omdat het zo gewóón aan het worden is.

Vrijheid is een vreemd begrip. Het beweegt en buigt en rekt uit

Worstelend

Een recent voorval in onze gemeente hield mij bezig. Een krachtige dame in haar laatste levensfase. Worstelend, maar dankbaar voor elke dag, gaat zij haar weg. Regie is belangrijk: grip op wat er gebeurt (en instemming met dit artikel), liever pijn verdragen dan bewustzijn vervagen. Zo wil zij het.

Onlangs kaartten zowel de huisarts als de thuiszorgmedewerker euthanasie aan, als mogelijkheid, voor als het ondraaglijk zou worden. Het gaf haar een onaangenaam en onveilig gevoel. Ergens klonk een boodschap door, en die was niet plezierig: je gaat toch niet vrijwillig pijn lijden? Waarom in de stoptrein naar het eindstation blijven zitten, als je de intercity direct kunt nemen? En om in de reizigerssfeer te blijven: weg was de kalme, maar zwaarbevochten vrede waarmee ze in haar boemeltje naar het eindigende landschap zat te kijken. Het moest kennelijk sneller. En anders.

Ik wil niemand veroordelen in de vrije keuze die gemaakt wordt. Maar vrijheid is een vreemd begrip. Het beweegt en buigt en rekt uit. Wat ik zie en hoor, niet alleen hier maar vaker, voedt mijn angst. Dat euthanasie zo vanzelfsprekend zal worden, en de bewust afwachtende gang naar het einde zo bijzonder, dat je je als stervende moet verantwoorden voor je uitzonderlijke keuze.

Dat vind ik pijnlijk. En onwenselijk. En eerlijk gezegd ook de omgekeerde wereld. Dit kan toch niet de bedoeling zijn?

Lees meer over euthanasie in ons dossier.

Lees ook: De huisarts raakt vanwege euthanasie bekneld tussen justitie en patiënten

Nu justitie euthanasiezaken onderzoekt terwijl steeds meer patiënten er recht op denken te hebben, lijkt de huisarts bekneld te raken tussen twee partijen. Klopt dat, en wat is de oplossing?


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Het lijkt soms of je een beetje mal bent als je gewoon je leven wilt uitleven

Vrijheid is een vreemd begrip. Het beweegt en buigt en rekt uit