null Beeld

ColumnBart Zuidervaart

Wopke Hoekstra speelt verstoppertje en wordt er steeds beter in

Niet iedereen beheerst de kunst van de zelfkritiek. Het maakt je kwetsbaar, zeker in een zaal met vijftienhonderd paar ogen op je gericht. Wopke Hoekstra deed wel een voorzichtige poging, zaterdag op het partijcongres, maar de handrem zat er duidelijk op.

Onder leiding van Hoekstra beleefde het CDA dramatische verkiezingen, wat grotendeels te wijten was aan een mislukte campagne. Tijdens zijn congrestoespraak vroeg de lijsttrekker zich hardop af: “Was ik voldoende voorbereid? Oogde het niet te zakelijk? Is het mij wel gelukt om onze diep doorleefde wortels, onze eigenheid, voldoende over het voetlicht te brengen?” De antwoorden laten zich raden, maar Hoekstra liet het over aan de partijleden in de zaal. Zelf gaf hij ze niet.

Hoekstra speelt verstoppertje

In feite houdt Hoekstra zich al maanden op de vlakte. Waar hij het CDA in de toekomst wil positioneren, wat zijn precieze inzet is tijdens de kabinetsformatie; het blijft onduidelijk.

Wat we weten, is dat Hoekstra het liefst de coalitie van Rutte III zou voortzetten, omdat die volgens hem zo goed heeft gefunctioneerd. In het licht van de ontspoorde bestuurscultuur en de toeslagenaffaire is dat een bijzondere opvatting. We weten ook dat CDA en VVD niet met de linkse wolk (lees: PvdA én GroenLinks) aan de onderhandelingstafel willen zetten. Mark Rutte vreest voor instabiliteit van het kabinet. Ook dat mag een bijzondere opvatting worden genoemd, aangezien de VVD-leider zich in deze formatie vastklampt aan het CDA, op dit moment de minst stabiele partij in Den Haag.

Nu ChristenUnie is afgehaakt voor een nieuwe coalitie, rijst de vraag welke alternatieven Hoekstra ziet. Maar hij speelt verstoppertje en wordt er steeds beter in. Bij het Kamerdebat over de formatie, vorige week, leek het alsof hij niet eens in de zaal zat, zo goed wist de CDA-leider zich afzijdig te houden van iedere discussie.

Op het partijcongres zei Hoekstra dat hij bereid is ‘verantwoordelijkheid te nemen voor Nederland’. Het is aantrekkelijk om te ‘herbronnen’ in de oppositie, maar daar is het CDA te veel een bestuurderspartij voor. Hoekstra zal zich ‘constructief’ blijven opstellen met het CDA, dat ‘midden in de samenleving staat, midden op dat spreekwoordelijke marktplein’.

2719 woorden

In die toespraak van 2719 woorden maakte Hoekstra geen moment duidelijk wat het grote probleem is van een coalitie waar zowel PvdA als GroenLinks deel van uitmaakt. Constructief opstellen houdt kennelijk op zodra onderhandelingen dreigen.

De komende weken moet informateur Johan Remkes uitzoeken of een minderheidskabinet te vormen valt met VVD, D66 en CDA, of met een combinatie van deze partijen. Zo’n kabinet heeft rugdekking nodig, anders is het een kort leven beschoren. Met PvdA en GroenLinks vallen onder geen beding afspraken te maken over iets wat in de buurt komt van gedogen, hebben Lilianne Ploumen en Jesse Klaver al laten weten.

Remkes zal zijn zoektocht naar gedoogsteun deze week beginnen bij andere partijen. Denk aan JA21 en de groep-Van Haga. Hoekstra zal zich ook nu ongetwijfeld op de vlakte houden, maar ik vermoed dat de CDA-leden graag zien dat hij zich een keer uitspreekt, voordat hun partij in een coalitie stapt die overeind moet worden gehouden door afsplitsers van Forum voor Democratie.

Bart Zuidervaart is chef van de redactie politiek. Hij schrijft wekelijks een column.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden