opinie

Woede over Noord-Korea is selectief

Noord-Koreaanse soldaten tijdens een eerbetoon aan kernwetenschappers. Beeld AFP

De verontwaardiging over een Noord-Koreaans kernwapen is terecht, maar ook wat hypocriet, aldus politicoloog Koos van der Bruggen.

Sinds de Koude Oorlog geldt de stelregel dat áls kernwapens een functie hebben, dat er een van afschrikking is. Het is een wijsheid die al in 1946 geponeerd werd door de Amerikaanse afschrikkingsdenker Bernard Brodie. Hij schreef: "Tot nu toe was het belangrijkste doel van militairen om oorlogen te winnen. Van nu af aan moet het belangrijkste doel zijn oorlogen te voorkomen." 

Deze gedachte heeft, zeker na de Cubacrisis, ingang gevonden bij de politieke en militaire leiding in de kernwapenstaten. De kernwapens waren er voor de afschrikking: als jij mij vernietigt, vernietig ik jou. Tijdens de Koude Oorlog, en nog steeds, beschikken zowel Russen als Amerikanen over meer dan voldoende capaciteit om die dreiging waar te maken.

Het lijkt erop dat Noord-Korea, alle sancties en VN-resoluties ten spijt, vastbesloten is toe te treden tot het nog steeds exclusieve clubje van kernwapenstaten en over een eigen nucleaire afschrikkingsmacht te beschikken. Het land wil zich daarmee vrijwaren van mogelijke buitenlandse - vooral Amerikaanse - dreiging. 

Onderdrukking

Het bewind in Pyongyang heeft er erg veel voor over om zo'n positie te verwerven. Met dat bewind hoeven we geen enkel mededogen te hebben. Voor de bevolking ligt dat anders. Hoe fanatiek Kim Jong-un ook wordt toegejuicht, de inwoners van Noord-Korea zijn de belangrijkste slachtoffers van de militaire en nucleaire inspanningen, die volledig ten koste gaan van de burgerij: armoede, onderdrukking en hongersnood.

Noord-Korea is, tot nu toe als enige, uit het non-proliferatieverdrag (NPV) gestapt dat de verdere verspreiding van kernwapens beoogt tegen te gaan. Maar Noord-Korea is niet het enige land dat buiten het NPV om kernwapens heeft ontwikkeld. Ook India, Pakistan en Israël behoren tot dat rijtje. Het verschil is dat deze landen nooit zijn toegetreden tot het NPV. Verder lijkt het erop dat ook Iran - lid van het NPV - heeft geprobeerd kernwapens te ontwikkelen. Maar door internationale druk en sancties heeft dit land, in elk geval vooralsnog, van kernwapens afgezien.

De verontwaardiging over en vrees voor een Noord-Koreaans kernwapen hebben er zeker mee te maken dat Kim Jong-un zijn streven publiekelijk en provocerend naar buiten brengt. India, Pakistan en zeker Israël hebben hun kernwapens altijd low key gehouden. Daarom is de reactie zeker in de westerse wereld altijd veel milder geweest dan nu jegens Noord-Korea. Deze drie staten worden in meer of mindere mate beschouwd als bondgenoten van het Westen. En die status beïnvloedt de oordeelsvorming. Andersom zijn Rusland en China aanmerkelijk milder over Noord-Korea dan de westerse landen.

Wederzijdse afschrikking

Voor de kernwapenstaten en hun bondgenoten is (wederzijdse) afschrikking de reden om een verbod van kernwapens en volledige nucleaire ontwapening af te wijzen. Dat bleek afgelopen juli toen 122 landen van de Verenigde Naties (waaronder Iran) stemden voor zo'n verdrag om kernwapens te verbieden. Er was een tegenstem: Nederland. 

Maar onze regering had in elk geval nog wel aan de besprekingen deelgenomen. Alle kernwapenstaten (al dan niet 'erkend'), maar ook de overige Navo-landen en een aantal andere bondgenoten van de VS (Australië, Japan, Zuid-Korea) hebben zelfs die moeite niet genomen. Al deze landen rechtvaardigen hun opstelling met de stelling dat de eigen of bondgenootschappelijke kernwapens essentieel zijn voor de eigen veiligheid. Specifiek voor Nederland betekent deze visie dat er nog altijd Amerikaanse kernwapens in Volkel liggen opgeslagen.

Het provocatieve optreden van Kim Jong-un maakt het onmogelijk begrip op te brengen, maar zijn handelwijze en denkwijze verschillen in feite niet van die van alle andere staten die kernwapens bezitten of op hun grondgebied toelaten. Dat maakt alle verontwaardigde reacties in zekere mate hypocriet.

Lees ookRusland ziet niets in sancties voor Noord-Korea.
Lees ookNet als tijdens de Koude Oorlog, zal het bij gerichte sancties tegen Noord-Korea moeten blijven. (commentaar)
Lees ook: De opties van Trump raken uitgeput

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden