CommentaarBlack Lives Matter

Witte mensen moeten bereid zijn zichzelf een spiegel voor te houden

Als er iets positiefs is voortgekomen uit de brute dood van George Floyd dan zijn dat de wereldwijde protesten tegen racisme, vooral geïnitieerd door degenen die zich verenigd hebben onder de vlag van Black Lives Matter. Een beweging van vooral zwarte mensen, waarbij zich ook veel witte medestanders hebben aangesloten, onder wie veel jongeren. En deze beweging zal zeker ook draagvlak hebben bij de groep die ze de zwijgende meerderheid noemen.

George Floyd was helaas alweer één dode in een lange reeks van slachtoffers van bewust of onbewust overheidsgeweld, vooral in de Verenigde Staten, maar zeker ook in veel andere landen, Nederland niet uitgesloten. Het protest betreft niet alleen het overheidsgeweld maar ook het onderliggende racisme in de samenleving: openlijk, zwijgend of institutioneel, beginnend met de trans-Atlantische slavernij-exporten naar de nieuwe continenten, Europees kolonialisme, maar ook alleen maar omdat de kleur van de huid niet wit is.

Bij veel mensen van kleur zit er terecht pure frustratie, van honderden jaren her, over dit racisme. Over ongelijke behandeling, over minder kansen op de arbeidsmarkt, over hoe je wordt aangekeken en hoe je wordt behandeld – alleen maar omdat je een andere huidskleur hebt. En het gaat echt niet alleen om mensen die de kansen niet hebben gekregen of gegrepen en in de achterstandswijken wonen. Ook veel succesvolle zwarte mensen, kijk naar de Surinaamse gemeenschappen, kunnen verhalen vertellen over hoe ze nog altijd geconfronteerd worden met discriminatie en racisme.

Onderhuids racisme

Op papier kent Nederland, op basis van de Grondwet, een heel stelsel van wetten en organisaties die racisme en discriminatie aanpakken. Maar het feit dat premier Rutte vorige week verklaarde dat racisme ‘systemisch’ is in onze samenleving, zegt genoeg over het beperkte succes van het antiracismebeleid. Hijzelf kwam tot inkeer over de veronderstelde onveranderlijkheid van Zwarte Piet. Die kan in zijn ogen nu wel degelijk van kleur verschieten, zodat iedereen het Sinterklaasfeest als feest kan ervaren.

In breder perspectief moeten de veranderingen verder gaan dan de altijd beleden paradigma’s van gelijke kansen en gelijke rechten. Het gaat om de bereidheid van witte mensen om zichzelf een spiegel voor te houden en oprecht te luisteren naar de noden, inzichten en klachten van gekleurde mensen, bijvoorbeeld over hoe die denken over Zwarte Piet, het slavernijverleden, bepaalde standbeelden of etnisch profileren. En mensen van kleur willen daarin serieus worden genomen en niet horen dat dit nu eenmaal de cultuur is van mensen die hier al lang wonen. Een beroep op die cultuur is vaak een schaamlap voor onderhuids racisme.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden