CommentaarWit-Rusland

Wit-Rusland en de machteloze Europese Unie

null Beeld

Het blijft een schokkend fenomeen. In het hart van Europa ligt een land waar al meer dan 25 jaar een en dezelfde man aan het roer staat, die keer op keer nepverkiezingen ‘wint’ en zonder pardon alle protest neerslaat. Het ziet er bovendien niet naar uit dat er in die situatie snel verandering zal komen.

Dit weekend en de afgelopen weken maakte Alexander Loekasjenko opnieuw duidelijk waarom hij – vast cliché bij berichtgeving over Wit-Rusland – ‘de laatste dictator van Europa’ wordt genoemd. Eerst schakelde de Wit-Russische president drie serieuze concurrenten voor de verkiezingen van zondag uit door ze op te sluiten of het land uit te jagen. Daarna weerde hij alle internationale waarnemers en de internationale pers. En uiteindelijk stuurde hij de ordediensten de straat op om eventueel protest tegen de uitslag in de kiem te smoren.

Dat protest kwam er, want hoewel het internet vrijwel plat was gelegd, doken er zondag in de loop van de avond al tal van berichten op over gerommel met stembiljetten. De correspondent van deze krant sprak bijvoorbeeld met een kiezer die een biljet kreeg waar al een streep bij de naam van Loekasjenko stond – en dat was waarschijnlijk slechts het topje van de ijsberg. Burgerwaarnemers noteerden totaal andere opkomsten dan waar de officiële uitslag van repte.

Verontruste geluiden vanuit Brussel

Dat alles leidde zondagavond inderdaad tot boze Wit-Russen op straat, en hard optreden van de veiligheids­troepen. Vanuit Brussel klonken gisteren daarom verontruste geluiden. ‘Geweld tegen demonstranten is niet het antwoord’, tweette voorzitter van de Europese Raad Charles Michel. ‘Pesterijen en gewelddadige onderdrukking van vreedzame demonstranten horen niet thuis in Europa’, vond voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Dat deze Europese voorlieden zich uitspreken is logisch, maar wat uit hun woorden spreekt is vooral een zekere machteloosheid. De Europese Unie probeert via wortel en stok (sancties) al een kwart eeuw Wit-Rusland op het rechte pad te krijgen. Maar wat keer op keer blijkt, is dat Loekasjenko zich niets gelegen laat liggen aan Brusselse maatregelen.

Enkele Tweede Kamerleden stellen nu voor om in EU-verband de verkiezingsuitslag niet te erkennen. Dat is het overwegen waard, ook al brengt zo’n actie complicaties met zich mee: zonder erkende regering is er geen communicatiekanaal meer open en drijft Minsk misschien af richting Rusland.

Hoe dan ook kan als puntje bij paaltje komt alleen de Wit-Russische bevolking een einde maken aan het Loekasjenko-regime. We weten dat eerdere volksopstanden in Oost-Europa gepaard gingen met veel geweld. Het zou dramatisch zijn als dat nu weer zou gebeuren.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden