ColumnSylvain Ephimenco

Wij zijn thuis niet ongeschonden uit de nieuwe docu van Michael Moore gekomen

Meer dan ooit hebben we in deze tijden behoefte aan constructieve perspectieven. De film ‘Planet of the Humans’, die ik afgelopen weekeinde zag, beantwoordt helaas niet aan dit criterium maar zou best cruciaal kunnen blijken.

Producer Michael Moore en zijn vaste kompaan Jeff Gibbs, nu regisseur, gaan in deze offensieve documentaire als vanouds tekeer, maar nu over duurzaamheid en groene energie. Dat producer Moore besloten heeft zijn film vanaf de Dag van de Aarde (22 april) gratis dertig dagen lang op YouTube te zetten, heeft juist alles te maken met de huidige coronapandemie, zegt hij. “Deze film laat zien hoe we op het verkeerde pad zijn gezet in onze pogingen deze planeet te redden. Als we dat nu niet rechtzetten zullen rampen als de huidige pandemie vaker voorkomen en onbedwingbaar blijken.”

Op wie kun je nog steunen?

Ik moet toegeven dat wij thuis niet ongeschonden uit Planet of the Humans zijn gekomen. Op wie kun je nog steunen? Alles maar dan ook alles wat we nu koesteren om een hoopvolle energietransitie te realiseren, eindelijk bevrijd van de fossiele energie, wordt door Gibbs en Moore door een gitzwart kader omlijst: biomassa, zonnepanelen, windmolens, elektrische auto’s, biobrandstof. Groene pausen krijgen ervan langs en bijna overal achter de groene revolutie zien de makers de graaiende hand van kapitalistische ondernemingen. Zeker, de film is wat critici ‘rommelig’ noemen. Maar dit is altijd het huismerk van Moore geweest, die hiermee daverende successen heeft behaald.

Al in 2002 kreeg de documentaire ‘Bowling for Columbine’, over het wapenbezit in de VS, een Oscar. Twee jaar later won ‘Fahrenheit 9/11’, een docu tegen president George W. Bush, de prestigieuze Gouden Palm in Cannes. Dat Moore in het Franse Cannes de langste ovatie uit de geschiedenis van dit festival oogstte, had ook met de geopolitieke context van die tijd te maken. 

Op het verkeerde been gezet

Hoewel de films van Moore soms meer op pamfletten lijken die niet vies zijn van propaganda, wordt de maker door progressieve en linkse fans op handen gedragen. Of dit nu ook het geval zal zijn valt te betwijfelen: zijn traditionele bewonderaars zullen zich op het verkeerde been gezet voelen. Moedig is dit wel, want het zijn vooral conservatieve of rechtse kringen die toch weinig met de energietransitie ophebben, die de exuberante anarchist Moore in de armen beginnen te sluiten. Dat biomassacentrales niet zonder catastrofale ontbossing kunnen functioneren, zonnepanelen en in mindere mate windmolens de wereld met een giftig afvalprobleem gaan opzadelen en dat fossiele energie als hulpstuk voor duurzaamheid onmisbaar zou zijn, zoals in Planet of the Humans wordt beweerd, klinkt de bovengenoemde kringen als muziek in de oren.

Toch verdient Planet of the Humans onze aandacht. Al was het maar om het waarheidsgehalte van de volgende quote van Moore te onderzoeken: “We volgen leiders die ons op een verkeerd pad leiden, door de groene beweging aan de belangen van rijken en Amerikaanse ondernemingen te verkopen.”

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden