Opinie Bijstandsuitkering

Wij geloven in de eigen kracht van mensen en gemeenten. D66-raadsleden, jullie ook?

Een tegenprestatie eisen van mensen in de bijstand is niet de goede weg, aldus Jelrik Westra namens zes afdelingen van de Jonge Democraten.

Het kabinet wil de participatiewet aanscherpen: gemeenten zullen binnenkort bijstandstrekkers moeten verplichten een tegenprestatie te leveren voor hun uitkering. Een slechte zaak, vinden wij als Jonge Democraten. Wat ons vooral zorgen baart, is dat onze eigen moederpartij D66 aan de wieg van het voorstel staat.

De motie waar het kabinetsvoorstel op is gebaseerd komt van Rens Raemakers, kamerlid voor D66. Raemakers lichtte zijn idee eerder al toe in Trouw. Hij stelt hierin dat geen mens moet worden afgeschreven, ongeacht hoelang iemand al in de bijstand zit. Mensen willen wel ondersteund worden, maar de sociale dienst geeft hun geen prioriteit, aldus Raemakers. Hij pleit daarom voor een wettelijk recht op hulp: “Nu is er voor gemeenten alleen de stok om mee te slaan; de wortel ontbreekt. Daarom wil D66 dat iedereen in de bijstand recht op hulp krijgt.”

So far, so good. Juist een sociaal-liberale partij als D66 moet kansengelijkheid en zelfontplooiing hoog in het vaandel dragen. Niet voor niets luidt een van de richtingwijzers van D66: “Geloof in de eigen kracht van mensen”. Dat geloof moet vooropstaan. Niet een belerende overheid die bijstandsgerechtigden gaat vertellen hoe ze geholpen moeten worden, maar een overheid die kansen en middelen aanreikt.

Toen kwamen de plannen van staatssecretaris Tamara van Ark, als reactie op de ideeën van D66. Een wortel, maar wel eentje die je door de strot wordt geduwd. De uitwerking van Van Ark is namelijk een verplichte tegenprestatie voor bijstandsgerechtigden: een sociale noch liberale maatregel die al ernstig door het Centraal Planbureau is bekritiseerd. Gemeenten behouden dan wel de ruimte om de tegenprestatie verschillend in te vullen, de vrijblijvendheid van deze invulling wordt ingeperkt. Deze uitwerking moeten we niet pikken. Laten we kiezen voor een faciliterende rol in plaats van een dwingende. Wij hebben toch een positief mensbeeld, geloven toch in de eigen kracht van mensen?

Uitgestoken hand is een dwangbuis

De uitgestoken hand van Raemakers is vervormd tot een dwangbuis. Mensen verplicht aan het werk zetten helpt niet. Bijstandsgerechtigden zitten juist klem door de vele eisen, zoals de sollicitatieplicht, die we al aan hen stellen. Hoe gaat zo’n verplichte tegenprestatie, die bovenop al deze eisen komt, de bijstandsgerechtigden daadwerkelijk helpen? Gemeenten zitten daarom ook niet te wachten op deze plannen: zij kennen de bijstandsgerechtigden binnen de regio en weten wat ze nodig hebben. Zij willen zich niet altijd hoeven vasthouden aan een harde aanpak, maar juist maatwerk kunnen blijven leveren om een passend aanbod aan bijstandsgerechtigden te kunnen doen.

Deze passende aanpak is een aanpak die werkt. Zo schafte de Rotterdamse wethouder Richard Moti de traditionele harde aanpak van bijstandsgerechtigden in de stad af en verving deze met een methode die inzet op maatwerk, individueel talent en vertrouwen. En wat blijkt? In het ruime jaar dat Moti nu wethouder is, is het hem al gelukt om 10 procent van de Rotterdamse bijstandsgerechtigden uit de bijstand te laten stromen, terwijl het aantal mensen in de bijstand onder het oude, strengere beleid juist onherroepelijk bleef stijgen.

Geloven de lokale fracties van D66 in de eigen richtingwijzers, dan moeten ze aan de bak. Gemeenteraadsleden en gemeente moeten zich verzetten tegen deze asociale plannen en zorgen voor een lokaal beleid gebaseerd op vertrouwen. Blijf maatwerk leveren en bied burgers juist de kans om zelf uit de bijstand op te klimmen, maar ga niet mee in het idee dat een verplichte tegenprestatie helpt.

Wij geloven in de eigen kracht van mensen. En wij geloven in de kracht van de gemeente om zorg op maat te leveren. D66-raadsleden, u ook? 

Lees ook

Gemeenten moeten de allerzwaksten verplicht hulp aanbieden

De overheid moet gemeenten dwingen om te investeren in de allerzwaksten. Rens Raemakers, Kamerlid D66, pleit voor een wettelijk recht op hulp.

De 24-jarige Mike is lekker bezig als hovenier, ondanks zijn beperking en dankzij zijn coach

Mike Zimmer doet het, ondanks zijn beperking, goed als hovenier. Met dank aan zijn werkbegeleider. De jobcoach lijkt een van de weinige positieve aspecten van de Participatiewet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden