ColumnBabah Tarawally

Wie zijn de verliezers van de coronacrisis?

Een bekend Afrikaans spreekwoord luidt: ­wanneer twee olifanten vechten, lijdt het gras. Wanneer twee grootheden oorlog voeren, zijn het de kleine landen die hard worden getroffen. Het zijn vaak de onschuldigen en degenen die niet direct betrokken zijn bij de oorlog die het hardst worden getroffen. Zo is het ook als we onderling ruziemaken. Ik herinner me nog het antwoord van Nelson Mandela toen iemand hem vroeg hoe het komt dat hij na 27 jaar gevangenschap zijn vijanden, de witte mensen, niet haat. Hij zei: “Wanneer we vechten, maken we de toekomst van de volgende generatie kapot”.

We voeren nu een ander soort oorlog, niet tegen elkaar, maar tegen een hardnekkig virus. Samen doen we dat om onze toekomst en die van de volgende generatie veilig te stellen. Het lijkt er nu op dat we onze vijand ­corona hebben omsingeld. Corona zit in een hinderlaag. We hebben hard tegen het virus gevochten en het lijkt alsof we gaan winnen. Maar ten koste van wie? Wie is het gras als in het verhaal van de twee vechtende olifanten? Is er een verliezer of zijn er alleen maar winnaars? Zelfs in de strijd tegen een virus zijn er verliezers. En dat zijn de mensen die als gevolg van Covid-19 niet rondkomen. Mensen als zwervers, ongedocumenteerden, asielzoekers en vluchtelingen.

Terwijl corona zich in Nederland terugtrekt, vrees ik dat het virus straks bij deze doelgroepen blijft hangen. Slechte hygiëne en te dicht op elkaar leven maakt deze doelgroepen kwetsbaar. Het verbaast me dan ook niet dat in de Verenigde Staten de meeste coronadoden latino’s en zwarte Amerikanen zijn. Zij lijden in armoede. In Chicago alleen, waar een derde van de bevolking uit mensen van Afrikaanse afkomst bestaat, is begin april van dit jaar 72 procent van de sterfgevallen ten gevolge van Covid-19 geregistreerd. 

Het virus kreeg meteen de naam ‘buitenlands virus’

In Engeland is bijna een vijfde van de coronadoden van Caribische, Afrikaanse of Aziatische komaf, terwijl die groepen 13 procent van de bevolking uitmaken. Onder zorgpersoneel ligt de sterfte in minderheidsgroepen zelfs 30 procent hoger. In ­Nederland vinden onze statistici het niet verstandig om de gegevens over coronadoden in etniciteit in te delen. Aan de ene kant heb ik er begrip voor om de verdeling in ‘wij’ en ‘zij’ te mijden. Aan de andere kant maak ik me grote zorgen, omdat ik vrees dat als het virus vat krijgt op zwervers, asielzoekers en ongedocumenteerden, de statistici met cijfers komen. Dit gaat ervoor zorgen dat we deze groepen gaan mijden.

Dat is precies wat er gebeurde in de Chinese provincie Guangzhou. Daar wonen veel Afrikaanse migranten. In de beginfase van corona kwamen ze amper in contact met het virus. Maar later sloeg het virus over naar de migrantengemeenschappen waar veel zwarte Afrikanen wonen. Het virus kreeg meteen de naam ‘buitenlands virus’.

Dus toen de Chinezen het virus versloegen en hun waardigheid terugkregen, was het virus niet meer het Chinese virus, zoals Trump het noemde. Voor de Chinezen komt het virus nu van buiten, binnengebracht door migranten uit Afrika. Als gevolg daarvan werden Afrikanen uit hun huizen gezet, geweerd uit openbare ruimtes en gediscrimineerd. De maatregelen gingen nog verder; op ras geselecteerd werden Afrikanen en zwarte mensen gedwongen in quarantaine gezet.

Wie zijn hier de verliezers? Niet de overheden die ­beleid maken, maar de gewone Afrikaanse migranten in China en Chinese arbeiders in Afrika. De twee olifanten, de Afrikaanse en de Chinese leiders, weten dat ze elkaar nodig hebben en kozen ervoor om de spanning te de-escaleren. Want niemand is gebaat bij escalatie.

Babah Tarawally is schrijver, columnist en programmamaker. Voor Trouw schrijft hij om de week over (verborgen) discriminatie en racisme, maar vooral over manieren om elkaar  op dit thema te kunnen verstaan. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden