null

OpiniePolitieke correctheid

Wie zich druk maakt over vrijheid van meningsuiting moet de feiten niet verdraaien

Beeld

Rechtse opiniemakers zien kritiek op racisme en seksisme al snel als ‘politieke correctheid’ naar Amerikaanse model. Daarbij imiteren ze zelf een rechts discours dat zijn oorsprong heeft in de VS, stelt Michiel Bot, universitair docent in Tilburg.

Filosoof Sebastien Valkenberg noemt ‘politieke correctheid’ een bedreiging voor de vrijheid van denken (Verdieping, 16 april). Een van zijn voorbeelden, dat ook uitvoerig in zijn boek Politicor in de polder staat, gaat over mijn oud-collega aan de Tilburgse rechtenfaculteit. Valkenberg: “Een Indiase docente internationaal recht in Tilburg kreeg in de evaluatie te horen dat ze slecht Engels sprak. Ze zei niet: ik ga mijn Cambridge certificate C1 (advanced level) halen. Nee, haar matige Engels was het product van haar culturele achtergrond en haar national origins. Ze voelde zich gediscrimineerd en respectloos bejegend.”

Reacties op GeenStijl

Dit door hem aangehaalde voorval zou exemplarisch zijn voor ‘diversiteitsbeleid’ en ‘identiteitsdenken’ aan Nederlandse universiteiten, dat een ‘intellectuele crisis’ zou hebben veroorzaakt. Wat Valkenberg volledig mist, is dat deze Indiase vloeiend Engels spreekt, het is haar eerste taal. Toen zij in een anonieme studentenevaluatie las dat zij ‘slecht Engels’ zou spreken, wees zij haar studenten erop dat het discriminerend is om te stellen dat een native speaker met Indiaas accent ‘slecht Engels’ spreekt. Die mail belandde op GeenStijl; een groot aantal van de reacties was doorspekt met racisme. Daar zegt Valkenberg niets over.

Zoals veel rechtse opiniemakers verwerpt Valkenberg wat met antiracisme en antiseksisme te maken heeft als ‘politieke correctheid’, en stelt hij dat de vermeende Nederlandse obsessie met ‘identiteitsdenken’ is overgewaaid uit de VS. De ironie is echter dat zijn eigen boek juist exemplarisch is voor een rechts discours dat zijn oorsprong heeft in de VS.

Heteroseksuele witte mannen

Toen rechtse ideologen in de VS hun versie van vrijheid na het einde van de Koude Oorlog niet meer konden afzetten tegen het ‘totalitaire’ communisme, creëerden zij een nieuwe vijand: de ‘progressieve elite’ die met ‘politieke correctheid’ iedereen de mond snoert. Als je het waagde iets te zeggen over ‘fundamentele verschillen’ tussen man en vrouw of zwart en ‘blank’, werd je volgens dit rechtse discours als seksist of racist weggezet. Rechts wierp zich op als dappere verdediger van de vrijheid van meningsuiting. Uiteraard ging het hen niet om de uitingsvrijheid van mensen die gemarginaliseerd werden in het publieke debat, maar om de vrijheid van heteroseksuele witte mannen om seksistische en racistische dingen te mogen roepen.

Ook in Nederland vindt deze kritiek op ‘politieke correctheid’ inmiddels gretig aftrek. Maar als we ons echt druk maken over het intellectuele klimaat is het misschien een idee om in plaats van onjuiste feiten te herhalen over de taalbeheersing van mijn oud-collega, aandacht te besteden aan haar zojuist verschenen, in vloeiend Engels geschreven boek: Identifying and Regulating Religion in India.

Lees ook:

‘Politieke correctheid maakt ons dom’

In zijn boek ‘Policor in de polder’ verzamelde Sebastien Valkenberg tientallen binnenlandse en buitenlandse voorbeelden van politiek correct denken. ‘Dat Amerikaanse gedoe steekt de oceaan over.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden