ColumnBart Zuidervaart

Wie zaken doet met Rutte hangt uiteindelijk verslagen in de touwen, behalve de ChristenUnie

Mark Rutte is dol op lijstjes. Hij weet dat hij op plek vier staat van langst zittende premiers van Nederland, vlak achter Willem Drees en Charles Ruijs de Beerenbrouck. Mocht Rutte er straks in slagen zijn volgende kabinet te formeren, dan haalt hij in de loop van 2022 koploper Ruud Lubbers in.

Het zou een prestatie van formaat zijn van de man die woensdag op de kop af tien jaar in het Torentje zit. Wie het afgelopen Rutte-decennium beschouwt, zal een paar dingen opvallen: de premier weet zich al die jaren als een allemansvriend staande te houden, terwijl hij partijen links en rechts het hof maakt. En: aan het einde van de rit profiteert alleen de VVD van de vriendschap. NRC-journalist Petra de Koning omschrijft het treffend in haar nieuwe boek over de minister-president: op het Binnenhof kwam pas vrij laat het besef dat je ‘in een nauwe samenwerking met de enthousiaste, meeverende en tegelijk doelgerichte controlfreak Mark Rutte ook politiek halfdood kon worden gedrukt’.

Het overkwam het CDA en de PVV na het gedoogavontuur, het overkwam de PvdA na het uitruilkabinet. Het lijkt een wetmatigheid dat wie zaken doet met Rutte, na verloop van tijd verslagen in de touwen hangt.

Dit is weinig hoopgevend voor de partijen die momenteel met de VVD de coalitie vormen. Afgaande op de peilingen staan CDA en D66 er inderdaad niet best voor. Zetelverlies bij de komende verkiezingen dreigt. Er is één partij die vooralsnog als een soort Gallisch dorpje aan het Binnenhof standhoudt: de ChristenUnie.

CU lanceert plannen en plannetjes bij de vleet

Het is opvallend hoe actief en luidruchtig de veruit kleinste coalitiegenoot deze regeerperiode is. In het vierde kabinet-Balkenende maakte de ChristenUnie nog een doodongelukkige indruk, te midden van de ruziënde partners CDA en PvdA. Dat overkomt ons niet nog een keer, moet Gert-Jan Segers hebben gedacht.

De ChristenUnie lanceert plannen en plannetjes bij de vleet, soms tot ergernis van de coalitiegenoten, wat duidelijk werd toen de partij opperde om vliegveld Lelystad vooral niet te openen. CDA en VVD reageerden woedend: Lelystad is een afspraak uit het regeerakkoord.

De brutaliteit van de ChristenUnie is ook interessant in het licht van de kabinetsformatie van 2017. VVD, CDA en D66 vormden een machtsblok waarbij een vierde mocht aanschuiven. Segers was daar uiteindelijk toe bereid, maar vanaf de eerste dag weigerde de CU zich te gedragen als een partij die alleen goed genoeg is om de 76ste Kamerzetel te leveren.

Uit de peilingen blijkt, voor wat het waard is, dat deze opstelling buiten de Kamer wordt gewaardeerd. De persoonlijkheid van Segers zal meespelen. Onderzoek van I&O Research, waar deze krant zaterdag over berichtte, laat zien dat kiezers Segers integer, verantwoordelijk, consistent en gezaghebbend vinden. Ze zouden hem zonder aarzeling op hun kinderen laten passen.

Er zijn overigens genoeg momenten dat de kleine partij nederlagen moet slikken. Het kinderpardon was aanvankelijk schraal, de VVD wist afschaffing van de dividendbelasting in het regeerakkoord te fietsen. En de magere afspraken over de opvang van kinderen uit Moria, een draak van een akkoord, leidde tot ontzetting in de CU-achterban. Segers verantwoordde zich naderhand uitgebreid op Facebook, waar hij schreef over ‘intense teleurstelling’ en verontschuldigend uitlegde dat een fractie met vijf zetels niet alles naar haar hand kan zetten.

En zowaar: de boze achterban ontdooide bij zoveel eerlijkheid.

Bart Zuidervaart is chef van de redactie politiek. Hij schrijft wekelijks een column.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden