Column Sylvain Ephimenco

Wie weet woon ik straks in het nieuwe Grijze Hart van dit land

Maandag publiceerde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) een voor mij alarmerend rapport over de verstening van Nederland. Tussen 1996 en 2015 werd 59.000 hectare opgeofferd aan stenen. Dat wil zeggen dat in die twintig jaar de bewuste ruimte vol met huizen, werkterreinen en wegen werd gebouwd. Volgens CBS-onderzoeker Cor Pierik in de Volkskrant maandag, is dit gelijk aan 120.000 voetbalvelden, met natuurlijk de wetenschap dat een voetbalveld groen blijft en die duizenden hectares niet. 

Dit heeft niet alleen consequenties voor het leefklimaat, maar ook voor het absorberen van regenwater of warmte tijdens zware regen en hittegolven. Het jaar 1996, toen heel wat hectares nog niet waren volgebouwd, is een ankerpunt voor mij, want dat jaar markeerde mijn terugkeer naar Rotterdam. 

Twintig jaar en 59.000 hectare later vertrokken we weer uit de grote stad. Luchtkwaliteit (echtgenote heeft een longziekte) was de voornaamste reden. We verhuisden 25 kilometer verderop in het Groene Hart langs de IJssel.

‘Zelfs voor sociale mensen is dit onaangenaam’ 

1996 is ook het jaar dat Jan Ott een opzienbarend opiniestuk schreef in Trouw met als titel ‘Wanneer stoppen we met bouwen’. Daarin waarschuwde hij al voor de negatieve gevolgen van het doorbouwen voor de natuur, de biodiversiteit, de kwaliteit en schoonheid van het landschap, en de onderlinge verhoudingen: ‘We komen steeds dichter op elkaar te zitten en zelfs voor sociale mensen is dit onaangenaam’. 

Naar Jan Ott werd niet echt geluisterd. 

Nu schijnt er behoefte te zijn aan een miljoen nieuwe woningen. Niet absurd als je weet dat we in 1996 met 15,4 miljoen mensen waren en nu met 17,2. Maar gelukkig heeft stedenbouwkundige Bohdan Malisz een leuk voorstel: bouw drie nieuwe steden in het Groene Hart. Ja, die typisch Hollandse natuur en de vergezichten zijn wel fijn, en je hoort het hart bijna kloppen onder het groene gewas als je hier doorheen fietst. Maar met wilgen, populieren, bruggetjes, koeien en schapen, sloten of boerderijen met rieten daken, heb je nog geen dak met zonnepanelen boven je hoofd. 

Nu ben ik aan het rekenen geslagen. Drie steden betekent 333.000 woningen per stad. Wetend dat een Nederlands huishouden gemiddeld door 2,2 personen wordt gevormd, woon ik over tien jaar in de meest westelijke nieuwe metropool van het ex-Groene Hart met meer dan 700.000 nieuwe inwoners. 

Brugsteden op migrantentrekroutes

Deze ‘Rotterdam seizoen 2’ of ‘Rotjeknor Bis’ is nog maar een plannetje uit de tekenpen van Bohdan Malisz. Vijf jaar geleden lanceerde hij ook zijn proefballonnetje (Trouw, 30/5/14) om Afrikaanse migranten naar Europa eerst op te vangen in drie nog te bouwen ‘brugsteden’ op de migrantentrekroutes. Niets meer van gehoord. Maar wie weet krijgt hij gelijk en woon ik straks in het nieuwe Grijze Hart van dit land. 

Maar met de bijl aan de wortel van de Nederlandse demografie kan ook: beperk de kinderbijslag tot één kind, reduceer de immigratiestroom en vang de vergrijzing op met een civiele dienst voor jongeren in de zorg en andere sectoren.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Lees ook:

Bouw er drie steden bij in de Randstad

Rond het Groene Hart is ruimte voor drie nieuwe steden. Daar kunnen die miljoen huizen komen, denkt Bohdan Malisz

Toch even nadenken voordat we grenzeloos doorbouwen

Op 24 februari 1996 pleitte Jan Ott in een opinieartikel voor een limiet op bouwen in Nederland. Zijn pleidooi is alleen maar urgenter, schrijft hij nu. Ott is sociaal-wetenschappelijk onderzoeker bij de World Database of Happiness bij de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden