Beeld Trouw

Column

Wie Russisch bedrog aan de kaak wil stellen, kan niet zelf ook een beetje bedrieger zijn

In Rusland is alles mogelijk. Soms moet iemand ergens bij geweest zijn, zonder dat hij er was. Soms was iemand er wel, maar bij nader inzien toch weer niet. Dat kan geregeld worden. 

Als het gaat om de personele bezetting van de Russische geschiedenis kijkt niemand op van een bovennatuurlijke verschijning of verdwijning; iedereen kent wel een of meerdere voorbeelden.

Neem die opvallende figuur in de deuropening van de trein waarmee Lenin in 1917 vanuit Zwitserland naar Petrograd (Sint-Petersburg) reisde, om zich aan het hoofd te stellen van de revolutie. Bij aankomst op het station spreekt Lenin de verzamelde arbeiders en soldaten toe, terwijl Stalin vanaf de traptrede toekijkt – althans, zo laten de foto’s zien. Stalin was daar helemaal niet, maar de Sovjet-geschiedschrijving had hem daar wel nodig, en dus verscheen hij toch. Een paar jaar later overkwam Trotski het omgekeerde. Trotski stond naast Lenin toen die in 1920 een rede hield voor het Bolsjoi-theater, maar nadat hij in ongenade was gevallen werd het historisch beter geacht hem te verwijderen; op de foto’s is hij in rook opgegaan.

Er is de druilerige werkelijkheid, en er is het zonovergoten hogere doel, en daar gaat het om: ‘De inhoud stáát’. Zeventig jaar lang was het de communistische partij die altijd zegevierde en dus de waarheid bepaalde, nu zijn het de Russische natie en haar onbevlekte ziel die hun licht werpen op alles wat gebeurt. In dat licht kunnen ‘groene mannetjes’ verschijnen op de Krim; geüniformeerde manschappen zonder militaire insignes, géén – ik herhaal: géén – Russische mariniers, tot ze hun werk gedaan hebben, het schiereiland bij Rusland is ingelijfd, en er een nieuwe werkelijkheid is ontstaan. In dat licht kunnen separatisten in Oost-Oekraïne een strijd voeren waar Moskou niets mee te maken heeft, al rouwen nog zo veel Russische moeders om hun gesneuvelde zonen. En in dat licht kan het Russische ministerie van defensie claimen dat niet de door hen gesteunde separatisten de MH17 uit de lucht schoten, maar het Oekraïense leger – eerst met een gevechtsvliegtuig, dat op radarbeelden te zien zou zijn, dan toch weer door een Boek-raket, waar geen beelden van zijn. En dat officiële Nederlandse onderzoek, dat de andere kant op wijst? Vooringenomen, anti-Russisch.

Waar deze waarheid vandaan komt, is niet geheim, niemand hoeft zich onder tafel te verstoppen om te horen wat Vladimir Poetin drijft. Hij noemde het uiteenvallen van de Sovjet-Unie ‘de grootste geopolitieke tragedie van de twintigste eeuw’ en probeert het hart van het voormalige imperium te reanimeren door te spreken van een ‘gemeenschappelijke orthodox-christelijke beschaving’. Dat was bij de viering van de annexatie van de Krim – de groene mannetjes waren daar voor de glorie van het moederland, of ze hadden nooit bestaan, dat kon ook. Wie dit bedrog wil noemen, omdat het dat is, en wie de confrontatie met Moskou aan wil gaan over de berechting van de MH17-verdachten, kan niet zelf ook een beetje een bedrieger zijn. Halbe Zijlstra had geen andere keus dan zichzelf uit beeld te knippen.

Lees ook:

- Halbe Zijlstra kan zich bij een illustere lijst internationale voorgangers voegen. Politici nemen regelmatig een loopje met de waarheid als het om buitenlandse politiek gaat.

- Lees hier meer columns van Stevo Akkerman.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden